I SA/Wa 1393/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant starszy referent Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. J. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z 12 kwietnia 2024 r., znak : DAP-WN.727.10.2024/WWP Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powoływany dalej jako: "Minister" "Minister SWiA" po rozpatrzeniu wniosku J.J., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 grudnia 2023 r., znak: DAP-WPK-727-l-58/2020/MSte oraz skargi B.S. i J.Z., 1. uchylił decyzję własną z 11 grudnia 2023 r., umarzającą postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r., znak: RG.III.7224- 4/1596/92, dotyczącej nabycia przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów numerami działek [...] i [...], w jednostce ewidencyjnej P., obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej cz. KW [...] i cz. KW [...] w Sądzie Rejonowym w [...]., zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji; 2. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r., znak: RG.III.7224-4/1596/92, dotyczącej nabycia przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów numerami działek [...] i [...], w jednostce ewidencyjnej P., obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej cz. KW [...] i cz. KW [...] w Sądzie Rejonowym w [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wojewoda [...] decyzją z 22 maja 1992 r., znak: RG.III.7224-4/1596/92, działając na podstawie 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), stwierdził nabycie przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów numerami działek [...] i [...], w jednostce ewidencyjnej P., obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej cz. KW [...] i cz. KW [...] w Sądzie Rejonowym w [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. Decyzja komunalizacyjna nie została zaskarżona w ustawowym terminie i stała się ostateczna. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r., wystąpiła J.J. Postanowieniem z 27 grudnia 2016r ., znak: DAP-WPK-727-77/2016/MSte, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiesił na podstawie art. 98 § 1 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r. Następnie decyzją z 21 stycznia 2020 r., znak: DAP-WPK-727-77/2016/MSte Minister umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie, wskazując, że zgodnie z art. 98 § 2 Kpa, jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane, co miało miejsce w tej sprawie. Wnioskodawczyni w piśmie z 27 stycznia 2020 r. oświadczyła, że podtrzymuje swój wcześniejszy wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. i jednocześnie wniosła o nadanie sprawie nowej sygnatury i rozpoznanie wniosku co do meritum. Po rozpatrzeniu wniosku Minister SWiA decyzją z 11 grudnia 2023 r., znak: DAP-WPK-727-1-58/2020/MSte umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r., dotyczącej nabycia przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności ww. nieruchomości. Organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. Skoro wnioskodawczyni nie wykazała, że postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego, to tym samym, nie posiada ona legitymacji do zainicjowania postepowania w trybie art. 156 Kpa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra SWiA z 11 grudnia 2023 r. wystąpiła J.J. Dodatkowo B.S. i J.Z. wniosły oddzielne skargi na ww. decyzję z 11 grudnia 2023 r. W swoich pismach Skarżące wskazywały przede wszystkim na niezasadność rozstrzygnięcia podjętego przez Ministra SWiA w decyzji z 11 grudnia 2023 r. oraz zarzuciły naruszenie art. 28 Kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie braku legitymacji przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. W zawiadomieniach z 1 i 7 marca 2024 r. Minister SWiA poinformował, że z uwagi na wystąpienie przez J.J. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra SWiA z 11 grudnia 2023 r., ww. skargi zarówno B.S. jak i J.Z. zgodnie z art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostaną rozpoznane jak wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpatrzenia środków zaskarżenia J.J., B.S. i J.Z. oraz analizy akt przedmiotowej sprawy, Minister SWiA wskazał, że w myśl art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W każdym postępowaniu organ administracji ma obowiązek samodzielnie ustalić, kto jest stroną tego postępowania, to jest kto ma interes prawny, by uczestniczyć w postępowaniu. Minister zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania komunalizacyjnego jest Skarb Państwa i właściwa gmina, która nabywa z mocy prawa mienie ogólnonarodowe. Inne podmioty uczestniczą w tym postępowaniu jedynie wówczas, gdy wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. Rzecz w tym, że strona wnosząca o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej ma prawo wykazywać swój interes prawny wszelkimi dostępnymi jej dowodami, co nie oznacza, że w tym postępowaniu administracyjnym organ administracji rozstrzyga spory o własność. Organ wyjaśnił, że dokonuje jedynie oceny, czy przedstawione przez stronę dowody pozwalają na uznanie jej interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym - w niniejszej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. J.J. przedstawiła decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003r., znak: OL-021/471/90/R/AM/334/03. Na mocy ww. decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stwierdzono nieważność: 1. zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z 26 września 1950r., znak: GP.l-H-02-316-50 w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: [...] w P., ul. [...] i [...], 2. zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z 28 lutego 1951r., w sprawie zmiany zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z 26 września 1950r., znak: GP.l-H-02-316-50, w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: [...] w P. 3. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963r., znak: OA2-U-30-8 w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: [...] w P., ul. [...]. Na podstawie orzeczenia wydanego przez Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963r., znak: OA2-U-30-8 w księdze wieczystej powyższych nieruchomości został wpisany właścicielem Skarb Państwa. Minister wyjaśnił, że J.J., B.S. i J.Z. są następcami prawnymi dawnych właścicielek M.M. z d. J. i G.P. Minister SWiA zaznaczył, że gdy z obrotu prawnego zostało wyeliminowane orzeczenie będące podstawą do wydania kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej - stoi na stanowisku, że prawidłowo ustaleni spadkobiercy współwłaścicieli przejętej nieruchomości mają interes prawny (służy im przymiot strony) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w odniesieniu do objętych tą decyzją nieruchomości wchodzących w skład przejętej nieruchomości. Minister SWiA uwzględnił okoliczność, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma jednolitości co do uznawania - czy podmiot, który wykaże, że kilkanaście czy kilkadziesiąt lat przed komunalizacją był właścicielem nieruchomości (lub jego poprzednik prawny), a przy tym prawo to zostało np. odpowiednim orzeczeniem na nowo ustalone bądź reaktywowane - posiada przymiot strony postępowania nieważnościowego dotyczącego komunalizacji. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje pogląd który podziela, że w przypadku ustalenia ostateczną decyzją administracyjną, iż w danej sprawie nie istniały przesłanki do przejęcia nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a tym samym Skarb Państwa nie nabył własności danej nieruchomości, to spadkobierca przeddekretowego właściciela nieruchomości ma interes prawny i może żądać stwierdzenia nieważności zapadłej w sprawie decyzji komunalizacyjnej. Mając na względzie treść decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r. eliminującej z obiegu prawnego orzeczenie z 21 marca 1963 r., organ uznał, że J.J., B.S. i J.Z. mają interes prawny i mogą być uznane za stronę w postępowaniu dotyczącym wzruszenia decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r. Następnie przechodząc do oceny, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r., a w ślad za tym - czy istnieją przesłanki wyłączające unieważnienie, Minister podkreślił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (wyrażonej w art. 16 Kpa), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Organ przytoczył treść art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa wskazując, że przesłanki stwierdzenia nieważności zostały w powyższym przepisie wyliczone wyczerpująco, zatem nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. Zaznaczył, że w sytuacji wystąpienia jednej z powyższych przesłanek, organ zobowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji objętej kontrolą. Dokonując ponownej analizy zgromadzonej dokumentacji Minister SWiA wskazał, iż przy wydawaniu kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r., nie zaistniała żadna z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 Kpa przesłanek, która skutkowałaby koniecznością orzeczenia nieważności tej decyzji. Po pierwsze organ wskazał, że podstawę prawą wydania ww. decyzji z 22 maja 1992r., stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...). Komunalizacja na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990r. dotyczy jedynie mienia ogólnonarodowego (państwowego), należącego do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy te pełnią funkcję organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom. Mienie to stało się w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin, co stwierdzone winno być w decyzji wojewody wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 ww. ustawy z 10 maja 1990r. Po wtóre z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej dla działek nr [...], [...], [...] położonych w P., ul. [...] i ul. [...], sporządzonego 17 października 1989r. wynika, że jako ostatni właściciel ww. nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] 21 marca 1963r., znak: OA2- U-30-8. W piśmie z 21 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy w [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że "w oparciu o akta księgi wieczystej nr rep. KW [...] oraz rep. KW [...]: - od 12 listopada 1965r. do dnia 3 lutego 2003r. właścicielem wpisanym w księdze wieczystej nr rep. KW [...] był Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. - Wydział Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej, na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963r., znak: OA2-U-30-8; - od 9 grudnia 1974r. do chwili obecnej właścicielem wpisanym w księdze wieczystej nr rep. KW [...] jest Skarb Państwa, na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu Naczelnika Miasta P. z 13 maja 1974r. znak: G.VIII-630A/74." Zatem treść księgi wieczystej świadczy o tym, że w dacie wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające Skarb Państwa wpisany był jako właściciel skomunalizowanej nieruchomości. Wobec tego, brak jest podstaw do uznania, że decyzja Wojewody [...] z 22 maja 1992r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Minister zaznaczył, że zaprezentowane powyżej stwierdzenie znajduje swoje uzasadnienie w art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowo- administracyjnym dla organów administracji publicznej wpis w księdze wieczystej jest wiążący oraz muszą one orzekać z uwzględnieniem stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej, nie mogą go oceniać i samodzielnie dokonywać innych ustaleń. Organ wskazał, że domniemanie wynikające z ksiąg wieczystych jest wzruszalne, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (w oparciu o art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy (powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie). Podsumowując Minister stwierdził, że wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu cywilnego, zaś jego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Wobec tego w toku postępowania prowadzonego przez organ administracji państwowej, jakie przed nim się toczy, nie ma on możliwości, aby dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Organ podkreślił, że przedstawienie przez stronę dokumentów pozwalających na ustalenie jej interesu prawnego nie powoduje obalenia mocy dowodowej wpisów do księgi wieczystej. Minister SWiA po dokonaniu analizy akt sprawy oraz decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r. stwierdził, że ww. decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa - co skutkowałoby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jako, że w dacie wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające (...) ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem skomunalizowanej nieruchomości był Skarb Państwa, organ przyjął, że wydając decyzję Wojewoda [...] działał w oparciu o wpis jawny prawa własności w księdze wieczystej, którym był związany. Na tej podstawie, nie sposób zarzucić organowi wojewódzkiemu, że wydając ww. decyzję komunalizacyjną naruszył przepisy ww. ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...), a tym bardziej, że naruszył je w stopniu rażącym. Skargę na decyzję Ministra SWiA z 12 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J.J. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła : 1. naruszenie art. 6, 7, 7a § 1, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pobieżne i niedokładne wyjaśnienie (ustalenie) stanu faktycznego i prawnego sprawy w wyniku braku uwzględnienia skutku ex tunc uprzedniej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności m.in. ustanowienia przymusowego zarządu państwowego i przejścia na własność państwa przedsiębiorstwa (w rozumieniu art. 551 k.c., a więc również w zakresie prawa własności spornych nieruchomości) [...] w P. wydanych w latach 1950-1960, skutkującego powstaniem stanu braku podstaw do komunalizacji przedmiotowej nieruchomości w oparciu o decyzję Wojewody [...] z 22 maja 1992 r., 2. naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, że w niniejszym postępowaniu wywołanym wnioskiem o stwierdzenie nieważności organ jest bezwględnie związany treścią wpisów prawa własności w księdze wieczystej i to pomimo implikacji dla stanu prawnego nieruchomości, wynikających z wydania decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., a także niewłaściwe zastosowanie tej normy w sytuacji, gdy Organ w niniejszym postępowaniu nie jest jej adresatem i nie może jej stosować, a w konsekwencji 3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i art. 158 Kpa a contrario poprzez ich nieuzasadnione niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 22 maja 1992 r., pomimo oczywistych podstaw do jej wyeliminowania z obrotu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I stopnia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła zarzuty skargi i podała argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Minister SWiA podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższy zakres kognicji sądów administracyjnych, należało stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 kwietnia 2024 r., którą organ w pkt: 1. uchylił decyzję własną z 11 grudnia 2023 r., umarzającą postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r., znak: RG.III.7224- 4/1596/92, dotyczącej nabycia przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów numerami działek [...] i [...], w jednostce ewidencyjnej P., obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej cz. KW [...] i cz. KW [...] w Sądzie Rejonowym w [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji, a w pkt 2 odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992r. Powodem uchylenia decyzji własnej z 11 grudnia 2023 r., umarzającej postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r., było uznanie przez organ, że prawidłowo ustaleni spadkobiercy współwłaścicieli nieruchomości maja interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą wywiedzenia interesu prawnego jest istnienie konkretnej normy prawa materialnego, na podstawie której uprawniony może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Tym samym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. stanowił art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że stronami postępowania komunalizacyjnego są co do zasady wyłącznie Skarb Państwa – jako dotychczasowy właściciel nieruchomości i gmina – jako podmiot nabywający własność nieruchomości. Ich bowiem praw i obowiązków bezpośrednio dotyczą skutki decyzji komunalizacyjnej. Inne osoby, aby mogły uczestniczyć w postępowaniu komunalizacyjnym (mieć w nim przymiot strony), a więc również mogły skutecznie żądać weryfikacji ostatecznej decyzji komunalizacyjnej w trybie stwierdzenia jej nieważności, musiałyby wykazać, że w dacie komunalizacji (tj. w dniu 27 maja 1990 r.), to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. Nie jest przy tym wystarczające samo powoływanie się na taki tytuł prawnorzeczowy, lecz konieczne jest jego udokumentowanie na dzień 27 maja 1990 r. Brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego istnienie praw rzeczowych według stanu na dzień 27 maja 1990 r. uniemożliwia dowodzenie, że określony podmiot miał i ma interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji komunalizacyjnej. Jak wynika z akt sprawy J.J. przedstawiła decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003r., znak: OL-021/471/90/R/AM/334/03. Na mocy ww. decyzji stwierdzono nieważność m.in. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963 r., znak: OA2-U-30-8 w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: [...] w P., ul. [...]. Zaznaczyć należy, że na podstawie ww. orzeczenia z 21 marca 1963r., w księdze wieczystej powyższej nieruchomości wpisanym właścicielem został Skarb Państwa. Skoro zatem z obrotu prawnego zostało wyeliminowane orzeczenie będące podstawą do wydania kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej – prawidłowo Minister SWiA ustalił, że spadkobiercy współwłaścicieli przejętej nieruchomości mają interes prawny (służy im przymiot strony) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w odniesieniu do objętych tą decyzją nieruchomości wchodzących w skład przejętej nieruchomości. Oceniając natomiast, czy prawidłowo Minister SWiA w pkt 2 zaskarżonej decyzji odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. wskazać należy, że stanowisko organu w tym zakresie jest błędne. Mając na uwadze przedmiot kontrolowanego rozstrzygnięcia trzeba wyjaśnić, że stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej. Stwierdzenia nieważności w postępowaniu uregulowanym przepisami art. 156 – 159 k.p.a. powoduje usunięcie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (od dnia wydania). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Jak wynika z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten statuuje dwie niezależne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, pierwszą z nich jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej drugą zaś wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że obowiązujące przepisy nie definiują pojęcia rażącego naruszenia prawa, zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego znaczenie tego terminu ustalane jest przy uwzględnieniu dorobku doktryny i judykatury. Aktualnie w zasadzie powszechnie przyjmuje się przy tym, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Co do pierwszej z nich, a więc rodzaju przepisu jaki został naruszony, przyjmuje się, że w sposób rażący naruszony może zostać jedynie przepis jasny, dający się zastosować wprost, czy taki, którego prawidłowa wykładnia nie wymaga skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Wprawdzie nie zawsze sama literalna wykładnia, choćby prostego na pozór przepisu, będzie dawała zadowalające wyniki, a jednocześnie coraz częściej dostrzega się tendencję do odchodzenia w procesie stosowania prawa od zasady clara non sunt interpretanda (nie dokonuje się wykładni tego, co jest jasne). Dlatego w ocenie Sądu, naruszony w sposób kwalifikowany może być przepis, którego ustalenie treści normatywnej nie wymaga stosowania pogłębionej wykładni. Najczęściej więc o rażącym naruszeniu będziemy mówili w odniesieniu do przepisu ustanawiającego w sposób jednoznaczny powinność określonego zachowania się organu w przypadku spełnienia wyrażonych w tym przepisie przesłanek. W konsekwencji, nie będzie rażącym naruszeniem prawa zastosowanie przepisu, którego wykładnia może prowadzić do odmiennych rezultatów, podobnie jak wybór jednego z możliwych, nawet rozbieżnych kierunków wykładni przepisu o niejednoznacznej treści, nawet jeśli później wykładnia ta uznana zostanie za nieprawidłową (por. w wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2024 r., II OSK 1040/21). Z tym w sposób bezpośredni wiąże się druga z przesłanek warunkujących rażące naruszenie prawa odnosząca się do charakteru naruszenia. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie rażące to uchybienie mające charakter oczywisty, wyraźny i bezsporny. Inaczej mówiąc kwalifikowane naruszenie przepisu prawa powinno być dostrzegalne "na pierwszy rzut oka", poprzez proste zestawienie treści przepisu stanowiącego podstawę działania organu i rozstrzygnięcia objętego decyzją. Odnośnie do trzeciej z wymienionych przesłanek, tj. skutków wywołanych naruszeniem najczęściej przyjmuje się, że chodzi o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (tak NSA w wyroku z dnia 13 lipca 2023 r., III OSK 1217/22). Podsumowując naruszenie prawa będzie nosiło znamiona rażącego, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności, a jednocześnie rozstrzygnięcie nim dotknięte wywołuje skutki niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Samo postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno więc koncentrować się na ocenie, czy spełnione zostały te przesłanki i skupiać się na wadach tkwiących w kontrolowanej decyzji. Nie daje ono natomiast możliwości ponownego prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, która została zakończona decyzją ostateczną. W ocenie strony skarżącej decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z 22 maja 1992 r., miała być wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez to, że organ, który ją wydał orzekł o przejściu z mocy prawa na własność gminy nieruchomości, która w dacie 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem nie mogła stać się z mocy prawa własnością miejscowej gminy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że z dniem 27 maja 1990 r. (data wejścia w życie ustawy) z mocy prawa przechodziło na własność gminy mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do podmiotów wymienionych w pkt 1-3. Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 1 ustawy ma zatem charakter deklaratoryjny w tym sensie, że potwierdzała ona wyłącznie przejście prawa własności określonego mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. Zaistnienie takiego skutku warunkowane było natomiast spełnieniem dwóch przesłanek, po pierwsze ustaleniem, że dane mienie stanowiło własność państwową, a po drugie należało do któregoś ze wspomnianych już podmiotów. Oznacza to, że w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. nie mogło zostać przekazane gminie mienie, które nie było ogólnonarodowe (państwowe), w szczególności nie może zostać przekazane gminie mienie stanowiące własność osób fizycznych i to niezależnie od tego, czy mienie to pozostawało związane z realizacją zadań gminy (podobnie NSA w wyroku z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 68/22). W takiej sytuacji – gdy nie zachodzą jednocześnie przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej – właściwy organ powinien wydać decyzję odmawiającą przyznania prawa własności w trybie tego przepisu. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że na dzień 27 maja 1990 r. stan prawny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...], oznaczonej w jednostce ewidencyjnej P., obrębie [...], wynikał z prowadzonej dla tej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w [...] księgi wieczystej. Jak wynika z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej dla działek nr [...], [...], [...] położonych w P., ul. [...] i ul. [...], sporządzonego 17 października 1989 r. jako ostatni właściciel ww. nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963r., znak: OA2- U-30-8. W piśmie z dnia 21 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy w [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że "w oparciu o akta księgi wieczystej nr rep. KW [...] oraz rep. KW [...]: - od 12 listopada 1965r. do dnia 3 lutego 2003r. właścicielem wpisanym w księdze wieczystej nr rep. KW [...] był Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. - Wydział Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej, na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia 21 marca 1963r., znak: OA2-U-30-8; - od dnia 9 grudnia 1974r. do chwili obecnej właścicielem wpisanym w księdze wieczystej nr rep. KW [...] jest Skarb Państwa, na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu Naczelnika Miasta P. z dnia 13 maja 1974r., znak: G.VIII-630A/74". Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza zatem, że zarówno w dacie 27 maja 1990 r., jak i w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej (22 maja 1992 r.) sporne działki ujawnione były w księdze wieczystej jako własność Skarbu Państwa. Nie można jednak zgodzić się z poglądem organu co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej, skoro została ona oparta na aktualnych w dacie jej wydania wpisach w księdze wieczystej, wskazujących na Skarb Państwa jako na właściciela przedmiotowego udziału. Takie stanowisko prowadzi w istocie do zanegowania możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej opartej o wadliwe, ale istniejące w określonej dacie, wpisy w księgach wieczystych. Przepis art. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r., poz. 1984) powoływanej dalej jako: "u.k.w." wprowadzając domniemania prawne, w tym m.in. domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, ma na celu wzmocnienie zaufania uczestników obrotu do ksiąg wieczystych jako rejestru publicznego. Uczestnicy obrotu mogą zatem ufać temu, że prawo podmiotowe, które ujawniono w księdze wieczystej, jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym, jak również że prawo, które wykreślono z księgi wieczystej, nie istnieje. Przepis ten wzmacnia zatem wiarygodność informacji zamieszczonych w księdze wieczystej (por. wyrok NSA z 17 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 284/23). Podkreślić jednak należy, że przewidziana powyższą regulacją ochrona zaufania nie ma charakteru bezwzględnego, a domniemania wyznaczone treścią tego przepisu mogą zostać wzruszone. Tak więc domniemanie wskazane w art. 3 ust. 1 u.k.w. zwalnia osobę powołującą się na wpis z obowiązku przeprowadzania dowodu na okoliczność istnienia prawa ujawnionego w księdze wieczystej, ale nie przesądza automatycznie o skutkach czynności prawnej, która stanowiła podstawę wpisu (uchwała SN z 8 września 2021 r. sygn. akt III CZP 28/21, OSNC 2022/2/14). W ocenie Sądu, obalenie powyższego domniemania w prawnie dopuszczalny sposób otwiera drogę do weryfikacji, m.in. z punktu widzenia legalności, czynności prawnych i rozstrzygnięć podjętych na podstawie wpisu w księdze wieczystej, którego domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym zostało obalone. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.) uniemożliwia przyjęcie, że formalna treść wpisów w księdze wieczystej, istniejąca w dniu podjęcia decyzji albo w innej dacie istotnej z punktu widzenia okoliczności sprawy, w każdej sytuacji rozstrzyga o ocenie legalności decyzji podjętej na podstawie takiego wpisu. Jakkolwiek wpisy te pozostają wiążące dla organów administracji, to jednak obalenie w odniesieniu do nich domniemania, o którym stanowi art. 3 u.k.w., stanowi podstawę do weryfikacji decyzji administracyjnej opartej na takim wpisie, w sposób odpowiadający prawdzie materialnej, a zatem zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Rzecz jasna, możliwość takiej weryfikacji, chociażby przez to, że stanowi odejście od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.), jest ściśle reglamentowana i podlega określonym przez prawo ograniczeniom, jednak powodem odmowy wzruszenia takiej decyzji nie może być stwierdzenie, że w czasie jej podjęcia pozostawała ona formalnie w zgodzie z wpisem prawa ujawnionego w księdze wieczystej (wyrok NSA z 11 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 68/22, wyrok NSA z 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 464/22). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Minister SWiA odwołując się wyłącznie do treści księgi wieczystej, nie dostrzegł, że w dacie składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej istniała decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., znak: OL-021/471/90/R/AM/334/03 stwierdzająca nieważność m.in. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963 r., znak: OA2-U-30-8 w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: [...] w P., ul. [...]. Minister całkowicie pominął skutki prawne jakie wywołała decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., znak : OL-021/471/90/R/AM/334/03 stwierdzająca nieważność m.in. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963r., znak: OA2-U-30-8, które to orzeczenie stanowiło podstawę wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Jak wskazano w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Podkreślić należy, że nabyciu przez gminę nieruchomości, zarówno na podstawie art. 5 ust. 1 - 2, art. 5 ust. 3, jak i art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mogą podlegać jedynie te nieruchomości, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły mienie Skarbu Państwa. Treść decyzji Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. wyraźnie odnosi się do nabycia mienia na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednak w sytuacji zakwestionowania ze skutkiem ex tunc przejścia na własność państwa przedmiotowej nieruchomości mocą orzeczenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., należy stwierdzić, że mienie to nie należało do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w przepisanym prawem momencie, a zatem nie mogło się stać własnością gminną. W wyroku NSA z 3 listopada 2010 r., sygn. akt l OSK 825/10 wskazano, że "stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu zarządu przymusowego, ze względu na skutek eliminacji tego zarządzenia od dnia jego wydania, prowadzi do sytuacji, w której brak jest materialnej przesłanki pozostawania przedsiębiorstwa w zarządzie przymusowym państwa". Powoduje to stan rażąco sprzeczny z art. 2 ustawy z 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37, ze zm.) odpowiadający przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na własność państwa. Na tle spraw związanych z określeniem skutków stwierdzenia nieważności decyzji ustanawiających przymusowy zarząd przedsiębiorstwa podobny pogląd został wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 56/08, wyroku NSA z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1624/09 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1706/09. O ile więc skarżąca przedstawiła decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., stwierdzającą nieważność m.in. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963 r., które to orzeczenie stanowiło podstawę wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej, o tyle organ administracji zobowiązany był dokonać oceny, czy orzeczenia to - ze względu na jego przedmiot - stanowi dokument obalający domniemanie prawne wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że organ w ramach prowadzonego postępowania nieważnościowego nie dokonał w ogóle oceny skutków jakie wywołała decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., stwierdzającą nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa [...] w P., ul. [...]. Zaznaczyć należy, że podstawą do ustalenia w 1992 r., że przedmiotowa nieruchomość w dacie 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa było ww. orzeczenie Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963 r., które następnie zostało ze skutkiem ex tunc wyeliminowane z obrotu prawnego. Pominięcie przez Ministra SWiA treści decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., oraz brak oceny skutków jakie wywołała ta decyzja doprowadziło organ do wniosku, że decyzja Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. nie została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wskazać należy, że wydanie decyzji przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r. powoduje, że na dzień wydania decyzji Wojewody z 22 maja 1992 r. nie była spełniona kluczowa przesłanka komunalizacji jaką jest pozostawanie mienia mające podlegać komunalizacji we własności Skarbu Państwa. Błędne jest także stanowisko organu, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji istotna jest tylko i wyłącznie treść art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i wynikające z niego domniemanie. Tymczasem, takie stanowisko prowadzi do nie nadających się do akceptacji wniosków, albowiem przy założeniu bezwzględnego związania organu treścią wpisów własności w księdze wieczystej nigdy nie będzie możliwe stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej majątku Skarbu Państwa, ponieważ gdy ten majątek jest komunalizowany, to zawsze Skarb Państwa jest wpisany w księdze wieczystej. Z kolei, kiedy nabywa go jednostka samorządu terytorialnego, ona również jest wpisywana do księgi wieczystej. Z tych też względów w judykaturze słusznie stoi się na stanowisku, iż domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie chroni decyzji komunalizacyjnej. Ocena zgodności z prawem decyzji komunalizacyjnej nie wymaga kontroli prawidłowości wpisów w księdze wieczystej. Dopiero po uprawomocnieniu się decyzji administracyjnej dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, zadaniem sądu powszechnego będzie ocena, czy własność powróciła do spadkobierców byłego właściciela, oraz czy należy dokonać wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Wtedy też sąd powszechny zbada kwestie ewentualnej rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (vide: z uzasadnienie I OSK 68/22). Minister nie ocenił też, jakie skutki wywołała decyzja komunalizacyjna, która choć deklaratoryjna to powodowała odebranie prawa własności do mienia nieruchomego osobom fizycznym, będącym następcami prawnymi dawnych właścicielek M.M. z d. J. i G.P., a przeprowadzenie takiej oceny jest niezbędne w toku postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności. Stwierdzić więc należy, że organ administracji, wbrew dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie ocenił w sposób wnikliwy i wszechstronny wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Minister SWiA powinien uwzględnić ocenę prawną zaprezentowaną przez Sąd w uzasadnieniu. Zatem organ oceni skutki jakie wywołała decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2003 r., stwierdzającą nieważność m.in. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z 21 marca 1963 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa [...] w P., ul. [...] dla wydanej decyzji komunalizacyjnej. Uwzględniając także skutki jakie wywołuje decyzja Wojewody [...] z 22 maja 1992 r. Minister oceni, czy wobec wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia z 21 marca 1963 r., przy jej wydawaniu doszło do rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 wyroku orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. a także mając na względzie art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).