I SA/Wa 1963/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 16 lipca 2019 r. nr KR VI R 3/18/KA/2 w przedmiocie ukarania administracyjną karą pieniężną 1. uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz K. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją nr KR VI R 3/18/KA/2 z 16 lipca 2019r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: jako Komisja/organ) w dniu 14 maja 2019 r., działając na podstawie art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2267; dalej jako ustawa) ukarała K.K. administracyjną karą pieniężną w kwocie 50 000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych). W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że prowadził nadzór nad reprywatyzacją zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] (dawniej [...]) róg ul. [...], o łącznej powierzchni 1026 m2 (dawna nieruchomość hipoteczna nr [...]), która została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, dalej: dekret). Na mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 18 grudnia 2006 r. nr 449/GK/DW/2006, 27 maja 2008 r. nr 274/GK/DW/2008, 5 stycznia 2011 r. nr 10/GKZDW/2011 nieruchomość ta została zreprywatyzowana na rzecz P.J. - co do udziału wynoszącego 5/12 części oraz M.M. - co do udziału wynoszącego 3/12 (prawo użytkowania wieczystego gruntu), przy czym 3 marca 2009 r. M.M. darował swój udział w nieruchomości swojej matce – B.Z. Pozostały udział 4/12 części był własnością Skarbu Państwa na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 7 czerwca 2002 r. (sygn. akt [...]). Jak wskazał organ, budynek posadowiony na dz. ew. [...] przed reprywatyzacją był zarządzany przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...]. W dniu 17 grudnia 2007 r. współwłaściciele budynku M.M., P.J. i [...] zawarli z H.M. (prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", posiadającym licencję zawodową zarządcy nieruchomości) umowę o zarządzenie nieruchomością nr [...]. Z kolei ukarany K.K. od 2008 r. do przełomu kwietnia i maja 2013 r. czasowo przebywał w lokalu nr 7 w kamienicy przy ul. [...], gdzie wprowadził go w posiadanie jeden z beneficjentów decyzji reprywatyzacyjnych Prezydenta m. st. Warszawy – M.M. Jak podała Komisja K.K. miał też w swojej dyspozycji klucze do lokalu nr 8 i lokale te udostępniał różnym osobom postronnym. Podstawą prawną korzystania przez K.K. z wyżej wskazanych lokali była ustna umowa użyczenia, którą zawarł z M.M. Wg Komisji K.K. był łącznikiem pomiędzy lokatorami komunalnymi zamieszkującymi kamienicę przy ul. [...], a M.M., który był pełnomocnikiem innego beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnych Prezydenta m. st. Warszawy – P.J. oraz B.Z. Skarżący K.K. był określany jako pracownik M.M., występował też jako pełnomocnik B.Z. - wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] R.M. o sygn. [...] w przedmiocie egzekucji tytułu wykonawczego - wyroku Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału Cywilnego z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. [...] - w którym orzeczono eksmisję dłużnika K.W. zajmującego w budynku przy ul. [...] lokal nr 6. W październiku 2009 r. lokator R.B. zgłosił Straży Miejskiej [...], że zajmowany przez niego lokal jest systematycznie zalewany przez wodę napływającą z lokalu nr 7. Pomimo interwencji zalewanego lokatora K.K. nie usunął przyczyny usterki w swoim lokalu. W takim stanie rzeczy ww lokator pismem z dnia 25 listopada 2009 r. informował o sprawie Burmistrza Dzielnicy [...], natomiast pismem z dnia 7 grudnia 2009 r. Straż Miejską. Wskazywano ponadto na zakłócanie porządku i ciszy nocnej na terenie zarządzanej nieruchomości przez K.K. oraz inne osoby sprowadzane przez niego do lokali nr 7 i 8 w budynku przy ul. [...]. Wreszcie zarzucono, że K.K. nie płacił czynszu w stawkach wskazanych przez współwłaścicieli budynku, "palił grilla na balkonie, niejednokrotnie dobijał się do drzwi sąsiadów (J.B. i K.W.), wyrzucał różne przedmioty przez balkon oraz wielokrotnie palił śmieci na podwórzu nieruchomości". Komisja podała, że 20 kwietnia 2010 r. w godzinach wieczornych i nocnych K.K. razem z trzema innymi osobami głośnym słuchaniem muzyki zakłócił spoczynek nocny J.B. i K.W. Na miejscu zdarzenia po zawiadomieniu J.B. i K.W. interweniowała Policja, której osoby będące w lokalu nr 7 nie wpuściły do środka. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 9 sierpnia 2010 r. (sygn. [...]) K.K. został uznany za winnym wkroczenia z art. 51 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 ze zm., dalej: k.w.), za co sąd wymierzył mu karę grzywny w kwocie 150 zł. Sytuacja z dnia 20 kwietnia 2010 r. powtórzyła się w dniu 20 czerwca 2010 r., kiedy to na skutek zawiadomienia J.B. po raz kolejny interweniowała w lokalu nr 7 Policja. Funkcjonariuszom nikt jednak nie otworzył drzwi. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 4 stycznia 2012 r. (sygn. [...]) K.K. został uznany za winnego tego, że w dniu 20 czerwca 2010 r. ok. godziny 00.30 w W. przy ul. [...] lok. 7 wybrykiem polegającym na słuchaniu głośniej muzyki zakłócił spoczynek nocny J.B. (art. 51 § 1 k.w.). Sąd wymierzył mu za ten czyn karę grzywny w wysokości 200 zł. Zakłócanie ciszy nocnej z 19 na 20 czerwca 2010 r. lokator J.B. zgłosił też Policji w dniu 28 czerwca 2010 r. Dalej Komisja zarzuciła, że 12 maja 2010 r., wbrew przepisom przeciwpożarowym, K.K. rozpalił grilla na balkonie przynależnym do lokalu nr 7, o czym sąsiedzi informowali Straż Miejską. Komisja ustaliła ponadto, że K.K. w dniu 4 stycznia 2011 r. "dobijał się" do lokalu nr 10 zajmowanego przez J. i B.B. Podobnie 9 grudnia 2011 r. K.K. wraz z inną osobą "dobijał się" do drzwi K.W. i J.B. Natomiast 4 października 2012 r. wyrzucał sprzęty domowe przez balkon, o czym sąsiad J.B. poinformował Straż Miejską, która interweniowała na miejscu zdarzenia. W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji wskazano też, że w okresie od 13 kwietnia 2013 r. do dnia 21 kwietnia 2013 r. K.K. pięciokrotnie naruszał przepisy przeciwpożarowe rozpalając ogniska i paląc w nich śmieci na podwórzu kamienicy przy ul. [...] (dz. ew. nr. [...]). W dniu 13 kwietnia 2013 r. J.B. ok. godz. 20.30 gasił rozpalone przez K.K. ognisko, które paliło się w sposób niekontrolowany. Podczas interwencji na miejscu zdarzenia strażnicy zastali m. in. spalone opony. O takim stanie rzeczy strażnicy poinformowali administratora budynku H.M., który nie podjął w tej sprawie jakiejkolwiek interwencji. W dniu 21 kwietnia 2013 r. Straż Miejska dwukrotnie (ok. godz. 18.00 i ok. godz. 22.10), ponownie interweniowała w podobnych okolicznościach pod adresem [...]. Po zaprzestaniu przebywania przez K.K. w nieruchomości w maju 2013 r. Policja interweniowała jeszcze dwa razy pod przedmiotowym adresem. W dniu 9 czerwca 2014 r. K.W. zgłosił Policji wybicie w suterenie budynku szyb przez dwóch sprawców, z czego jednym z nich był K.K., a 5 lipca 2015 r. Policja zatrzymała P.R., który wynosił z piwnicy dwukołowy wózek transportowy oraz platformę na kółkach. Zatrzymany P.R. powiedział, że te rzeczy należały do jego kolegi K.K., który wcześniej mieszkał na [...] i który upoważnił go do ich zabrania. Gdy chodzi o stan prawy, to Komisja podała, że decyzją nr KR I R 3/18 z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt KR I R 3/18 Komisja, działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4, 4b, 5 i 6 ustawy uchyliła w całości decyzje Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2006 r. nr 449/GK/DW/2006, z dnia 27 maja 2008 r. nr 274/GK/DW/2008 oraz z dnia 5 stycznia 2011 r. nr 10/GK/DW/2011 i przekazała sprawę Prezydentowi m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania. Podała, że stosownie do treści art. art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy Komisja uchyla decyzję reprywatyzacyjną, jeżeli jej wydanie doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu w nieruchomości [...] groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal. Wg organu, na gruncie art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy naruszenie interesu społecznego musi mieć charakter rażący, co oznacza, że naruszenie to musi mieć kwalifikowaną postać. Skutki rażąco sprzeczne z interesem społecznym wystąpią szczególnie wówczas, gdy będą dotyczyły istotnych wartości, których nieuwzględnienie w procesie stosowania prawa przez organ administracji publicznej (w niniejszym przypadku przez Prezydenta m. st. Warszawy) będzie nie do pogodzenia z punktu widzenia praworządności. Wyjaśniła, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, sformułowanym na gruncie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (dotyczącym ograniczania konstytucyjnych praw), przyjęto, że spośród możliwych środków działania władzy publicznej należy wybierać możliwie najmniej uciążliwe dla podmiotów, wobec których mają być zastosowane, lub dolegliwe w stopniu nie większym, niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu. Dalej Komisja podała, że w następstwie reprywatyzacji dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], a szczególności na skutek wykonania decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2006 r. nr 449/GK/DW/2006, aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2008 r. (Rep. A nr [...]), sytuacja lokatorów kamienicy przy ul. [...] w W. radykalnie się pogorszyła w wielu aspektach faktycznych i prawnych, a K.K., za wiedzą i zgodą M.M. oraz zarządcy H.M., stosował względem lokatorów budynku przy ul. [...] pozaprawne środki nacisku mające na celu skłonienie ich do opuszczenia zajmowanych lokali. Jak ustaliła Komisja, Straż Miejska [...] oraz Policja wielokrotnie otrzymywały zgłoszenia związane z działaniami K.K., a przy tym K.K. asystował w charakterze pełnomocnika B.Z. przy próbie eksmisji lokatorów z lokalu nr 6. Wg Komisji działania K.K. były zbieżne z działaniami zarządcy H.M. i beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnych M.M. (reprezentującego innego współużytkownika wieczystego P.J., a później także B.Z.) i podobnie jak one służyły eksmisji lokatorów komunalnych. M.M. zatrudniający, jak wynika z załącznika do akt głównych KR I R 3/18/KA/2 - akt postępowania o sygn. [...] (protokół z 17.12.2010 r. - k. 62), K.K. "w bliżej nieokreślonym charakterze", zdaniem Komisji posługiwał się nim celem opróżnienia kamienicy z lokatorów komunalnych. M.M., w ocenie Komisji, miał pełną świadomość tego, że wartość rynkowa nieruchomości budynkowej przy ul. [...] opróżnionej z lokatorów komunalnych jest o wiele wyższa, aniżeli wartość tej samej nieruchomości obarczonej umowami najmu lokali komunalnych wg miejskich stawek czynszu. Naruszenia, za które odpowiada K.K., wg organu, trwały po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych, dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r., poz. 431), wprowadzającej art. 31a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., tj. po 14 marca 2018 r., ponieważ (...) dotychczasowe utrudnianie korzystania z lokali w tym budynku przez K.K., przez ich powtarzalność, mogły wywołać presję psychiczną na lokatorów, aby opuściły lokale celem ochrony swojego życia i zdrowia. Wg Komisji wskazane okoliczności wyczerpują przesłankę o której mowa w art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., tj. istotne lub uporczywe utrudnianie korzystania z lokali w nieruchomości [...]. Miało ono miejsce od czasu wprowadzenia się do nieruchomości K.K., i wywołały trwałe skutki związane z opuszczeniem budynku przez większość lokatorów. Wszystkie wyżej opisane zdarzenia prowadziły do trwałego pozbawienia lokatorów możliwości dalszego, spokojnego zamieszkiwania w kamienicy przy ul. [...] w W. Organ przedstawił następnie status materialny skarżącego, powołał się na wpisy jego osoby w rejestrze gospodarczym, wskazał na posiadanie auta z 2004r. i przywołując w podstawie prawnej art. 31a ust. 1 ustawy uznał, że skarżący K.K. zasługuje na sankcję w postaci kary finansowej w kwocie 50 000 zł. Podobny sam stan faktyczny Komisja przedstawiła w kontekście kary finansowej nałożonej na zarządcę H.M.. Tu również Komisja podała stan finansowy, zarobki i nieruchomości adresata decyzji i uznała, że w tym przypadku kara 85 000 zł jest adekwatna do zaistniałych przewinień. Ponieważ obie sankcje finansowe dotyczyły działań bądź zaniechań podejmowanych na jednej i tej samej nieruchomości, sprawy ze skarg K.K. (I SA/Wa 1963/19) i H.M. (I SA/Wa 1543/19) zostały połączone do wspólnego rozpoznania i osobnego rozstrzygnięcia. W skardze K.K. decyzji Komisji zarzucono: - rażącą obrazę przepisów postępowania oraz norm prawa powszechnie obowiązującego, mających wpływ na wydanie zaskarżanej decyzji, a mianowicie: - art. 31a ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt. 6) ustawy z dnia 09.03.2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszaniem prawa - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego, który nie był stroną decyzji reprywatyzacyjnej w rozumieniu art 2 pkt. 3) ustawy o Komisji, dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] róg [...] ani stroną w rozumieniu przepisów art. 28 kpa w postępowaniu o wydanie takiej decyzji przez Prezydenta m. st. Warszawa ani inny organ, art. 6 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie w stosunku do skarżącego decyzji o ukaraniu go administracyjną karą pieniężną za przypisywane skarżącemu zdarzenia, w oparciu o przepis art. 31 a ust. 1 ustawy, który nie obwiązywał w dacie tych zdarzeń, jak również wydanie zaskarżonej decyzji w warunkach wiedzy Komisji o tym, iż za przypisywane skarżącemu zdarzenia została wymierzona sankcja w postaci grzywny, orzeczonej przez powołane do tego organy w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 kpa oraz art. 2 Konstytucji RP, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w warunkach rażąco naruszających przepisy ustawy zasadniczej - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie jakim zaskarżona decyzja narusza obowiązujący w demokratycznym państwie prawnym zakaz wstecznego działania prawa, art. 10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie wskutek uwzględnienia jego prawa do przyznania pomocy prawnej z urzędu. Skarżący złożył bowiem wniosek o przyznanie pomocy prawnej z urzędu, co uczynił w piśmie z dnia 14.12.12018 r. którego Komisja w ogóle nie rozpoznała, art. 189f § 1 pkt. 2) kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy poprzez niezastosowanie tej normy, w sytuacji gdy Komisja powinna odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w warunkach wiedzy o tym, że za to samo zachowanie skarżący został prawomocnie ukarany za wykroczenie, - art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 31 a ust. 1 ustawy o Komisji poprzez przypisywanie skarżącemu skutków działań sprzecznych z jego obowiązkiem w sytuacji, gdy przepisy powszechnie obowiązujących ustaw obowiązujące także w czasie, w którym skarżącemu niezgodne z prawem działania Komisja umiejscawia, nie przywidywały sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej, za przypisywane skarżącemu działania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzanie nieważności zaskarżonej decyzji Komisji z dnia 16.07.2019 r. w przedmiocie ukarania skarżącego administracyjną karą pieniężną w wysokości 50.000 złotych w sprawie o sygn. akt. KR VI 3/18/KA/2 z przyczyn opisanych w art. 156 § 1 pkt. 2) kpa ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji z dnia 16.07.2019 r. w przedmiocie ukarania skarżącego administracyjną kara pieniężną w wysokości 50.000 złotych w sprawie o sygn. akt. KR VI 3/18/KA/2 w całości i zasądzanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego w tym postępowaniu wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Trzeba podkreślić, że w ocenie Sądu zasadne okazały się liczne zarzuty proceduralne zgłoszone pod adresem Komisji, w szczególności brak możliwości aktywnego uczestniczenia przez skarżącego w toku postępowania poprzedzającego nałożenie kary administracyjnej, brak możliwości składania wniosków dowodowych czy odniesienia się na bieżąco do zbieranego materiału dowodowego, co w konsekwencji prowadziło prawdopodobnie do błędnych ustaleń faktycznych w poszczególnych aspektach sprawy. Skala zarzutów proceduralnych i arbitralność działań Komisji w kontrolowanej sprawie co do zasady uzasadniałaby uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wielowątkowość zasadnie podniesionych zarzutów proceduralnych, szeroko opisanych w skardze, nie budzi wątpliwości Sądu co do zaistnienia naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w toku gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Powyższe co do zasady wymagałoby ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Komisję. Szczegółowe odnoszenie się do każdego z wyszczególnionych precyzyjnie naruszeń procedury czy zarzutu podwójnego ukarania za to samo zdarzenie a nade wszystko do zastosowania kary administracyjnej w sytuacji gdy w dacie "czynów" żaden przepis prawa nie przewidywał w tym zakresie dodatkowej sankcji - pozostaje jednak bezprzedmiotowe z uwagi na inny aspekt sprawy, niezwiązany z tymi zarzutami. Finalnie więc uzasadnienie wyroku tut. Sądu celowo i w sposób zamierzony zostanie ograniczone jedynie do kwestii, która w istocie zaważyła na wyniku sprawy czyniąc szersze odnoszenie się do zarzutów stawianych tak Komisji w skardze jak i zarzutów stawianych samemu skarżącemu w leżących u podstaw kary administracyjnej – całkowicie nierelewantnymi. Z punktu widzenia nałożonej w decyzji na skarżącego kary administracyjnej istotne znaczenie ma zapadły w sprawie I SA/Wa 1422/18 w dniu 19 września 2019r. wyrok tut. Sądu a następnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 1711/20 z 10 maja 2024r. W sprawie I SA/Wa 1422/18 Sąd rozpoznawał skargę na decyzję nr KR I R 3/18 z 7 czerwca 2018 r., którą Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4, 4b, 5 i 6 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa oraz art. 107 kpa, uchyliła w całości dotyczącą nieruchomości przy ul. [...]: decyzję reprywatyzacyjną Prezydenta m.st. Warszawy z 18 grudnia 2006 r. nr 449/GK/DW/2006 i przekazała sprawę Prezydentowi m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania (pkt 1 sentencji), decyzję reprywatyzacyjną Prezydenta m.st. Warszawy z 27 maja 2008 r. nr 274/GK/DW/2008 i przekazała sprawę Prezydentowi m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania (pkt 2 sentencji) oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 5 stycznia 2011 r. nr 10/GK/DW/2011 i przekazała sprawę Prezydentowi m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania (pkt 3 sentencji). W ww. decyzji Komisja nakazała ponadto Prezydentowi m.st. Warszawy: przejęcie w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział P.J., w wysokości 5/12 części nieruchomości [...], oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 647 m2, podwórko przed zabudowaniami – dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr [...] (pow. 307 m2, zabudowana budynkiem – dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz nr [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2), [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2) (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (pkt 4 sentencji), przejęcie w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział M.M. w wysokości 3/12 części nieruchomości [...], oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 647 m2, podwórko przed zabudowaniami – dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2), [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2) (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn (pkt 5 sentencji) oraz przejęcie w zarząd części ułamkowej ww. nieruchomości stanowiącej udział B.Z. w wysokości 3/12 części. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Komisja powołała art. 30 ust. 1 pkt 4, 4b, 5 i 6 ustawy. Wskazane w tych normach przesłanki to: wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, pomimo nieustalenia przesłanki posiadania nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] jako rażąco sprzeczne z interesem społecznym - w zamian za świadczenie wzajemnie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości [...], doprowadzenie decyzją reprywatyzacyjną do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub celem dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste – uporczywe nękanie w stosunku do właścicieli lokali w celu utrudnienia im korzystania z lokalu. Ww. wyrokiem sygn. akt I SA/Wa 1422/18 z 19 września 2019r. tut. Sąd uchylił w całości decyzję Komisji dotyczącą ww. nieruchomości przy ul. [...] i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał m.in. na zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) i w obszernym uzasadnieniu odnosząc się m.in. do określonej w art. 30 ust. 1 pkt. 6 ustawy podstawy prawnej decyzji nadzorczej Komisji nr KR I R 3/18 z 7 czerwca 2018 r. - pośrednio odniósł się do zarzutów stawianych w toku postępowania zarówno skarżącemu H.M. jak i skarżącemu K.K. Sąd zwrócił uwagę, że ww. przesłanki wadliwości decyzji reprywatyzacyjnych to zupełnie nowe przesłanki oceny decyzji administracyjnej, wprowadzone dopiero ustawą z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, i nie mogą stanowić podstawy do oceny prawidłowości decyzji dekretowej, która została wydana na wiele lat przed jej wejściem w życie. Sąd przyjął wówczas, że jakkolwiek celem ustawy było "usuwanie skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych", a zadaniem Komisji jest wyjaśnianie nieprawidłowości w działaniu organów administracji i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji administracyjnych (o czym stanowi wprost art. 3 pkt 2 ustawy), to jednak aby w sposób prawidłowy ocenić te zachowania nie można dokonywać tej oceny przez pryzmat zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej, gdyż istotne są okoliczności faktyczne istniejące przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej. Tut. Sąd przyjął także, że przywracanie ładu społecznego i poczucia sprawiedliwości nie może odbywać się z naruszeniem zasad państwa prawa, tj. na podstawie uregulowań prawnych, które nie obowiązywały i co najważniejsze, nie były znane organom, ani stronom w dacie wydawania decyzji dekretowych. Podkreślił w uzasadnieniu ww. wyroku, że ustawa z 9 marca 2017 r. ma charakter nadzorczy, a w tego rodzaju aktach nie stanowi się nowych norm materialnoprawnych gdyż generalnie przeczy to instytucji nadzoru. Dalej odnosząc się do ustaleń Komisji na temat sytuacji prawnej lokatorów i wywodzonego z niej ich pokrzywdzenia, (...) Sąd przyjął m.in., że ocena skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnej w zakresie umów najmu lokali ma charakter sprawy cywilnej, do której właściwy jest wyłącznie sąd powszechny, a nie Komisja jako organ administracji, co wynika z art. 3 pkt 3 ustawy, a także że nie ma jej także sąd administracyjny, co z kolei wynika z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. WSA podkreślił, że w sprawie spornej nieruchomości sądy powszechne wydały wyroki, na mocy których uznano zasadność podwyżek czynszu, a tym samym przesądziły, że były one zgodne z prawem. W związku z tym, mając na uwadze generalne związanie organów administracji publicznej wyrokami sądów, w tym powszechnych, co wynika z art. 365 § 1 kpc, zdaniem Sądu nie było podstaw do uznania przez Komisję, że doszło do rażących i pozbawionych podstaw prawnych podwyżek czynszu. Jak wskazał Sąd, ukształtowanie stosunku najmu, uprawnień wynajmującego i najemcy, następstwo prawne w stosunkach najmu i wstępowanie w te stosunki oraz ochrona lokatorów to domena prawa cywilnego, które jest stosowane przez sądy powszechne w procedurze nazywanej drogą cywilną, a uregulowanej w Kodeksie postępowania cywilnego. Ponadto Sąd podkreślił, że w świetle przepisów dekretu (który co do zasady chronił prawa właścicieli) brak było podstaw do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego z uwagi na naruszenie określonego w ustawie "interesu społecznego", a zatem przesłanki związane z kwestią wykonywania zarządu, nadzoru nad zarządcą, jako pozostające w oderwaniu od przepisów dekretu, nie mogły stanowić podstawy, czy to do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego czy to uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej. Wreszcie Sąd wskazał, że wykazanie, że wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z celem dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy (art. 30 pkt 1 ppkt 6 ustawy) wymaga, podobnie jak w przypadku stwierdzenia nieważności umowy zbycia udziału, prejudykatu w postaci wyroku sądu powszechnego – karnego, bo tylko on ma kompetencje do orzekania o winie danej osoby. Zwrócił też uwagę, że jednorazowe ukaranie K.K. za wykroczenie nie spełnia przesłanki uporczywości lub istotnego utrudniania i nie pozostaje w związku przyczynowym z decyzją reprywatyzacyjną. Ponadto, tut. Sąd jednoznacznie stwierdził, że przepis art. 30 pkt 6 ustawy (nawet gdyby przyjąć możliwość jego stosowania w niniejszej sprawie), czego jednak Sąd nie uznał za zasadne, stanowi o możliwości uchylenia decyzji jeśli jej wydanie doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu w nieruchomości [...], groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej lokal. Treść tego przepisu wg WSA wskazuje na to, że ma on zastosowanie jedynie w przypadku gdy istnieje związek przyczynowy pomiędzy decyzją a opisanymi wyżej skutkami. Wskazał, że związek przyczynowy to związek pomiędzy dwoma zdarzeniami z których jeden stanowi przyczynę a drugi skutek. W prawie (art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego) chodzi o tzw. adekwatny związek przyczynowy. Przy jego badaniu należy przeprowadzić test sine qua non czyli ustalić czy pomiędzy ogniwami łańcucha przyczynowo - skutkowego istnieje logiczne powiązanie, tj. czy skutek jest normalnym i pewnym skutkiem wskazywanego zdarzenia sprawczego. Normalne następstwo danego zdarzenia to taki skutek który w "zwykłym porządku rzeczy" jest konsekwencją tego zdarzenia, jest jego naturalnym następstwem. (por. uchwała SN z 21 marca 2003, III CZP 6/03). Takiego związku, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie I SA/Wa 1422/18, brak jest pomiędzy wydaniem decyzji dekretowej a sytuacją lokatorów gdyż reprywatyzacja polegająca na przyznaniu prawa rzeczowego do odebranej nieruchomości jej poprzedniemu właścicielowi, jego następcom prawnym albo nabywcy roszczeń nie prowadzi w normalnym następstwie zdarzeń, zwykłym porządku rzeczy do skutków niepożądanych dla lokatorów. Przeciwstawiając dwie wartości: ochronę praw lokatorów i ochronę prawa własności - w sytuacji, w której sąd powszechny wypowiedział się co do zasadności podwyżek czynszu i eksmisji - Sąd administracyjny dał prymat tej drugiej i podkreślił, że tak Sąd jak i organ - jest związany wyrokami sądów powszechnych, co oznacza, że nie ma jakiejkolwiek kompetencji do wywodzenia odmiennych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Finalnie Sąd przyjął, że zawarte w wywodach Komisji "rozwiązanie", w którym o losie nieruchomości [...] decyduje sytuacja najemców, nie znajduje oparcia ani w dekrecie ani ustawie o ochronie praw lokatorów ani w Konstytucji ani w prawie międzynarodowym. Jak wynika z akt sprawy, skargi kasacyjne wywiedzione od tego wyroku zostały przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalone. Na datę wyrokowania i na datę sporządzania uzasadnienia niniejszego wyroku Sąd nie dysponował uzasadnieniem wyroku NSA w sprawie I OSK 1711/20. Skoro jednak ww. wyrokiem NSA oddalił skargi, to uprawomocnił się wyrok tut. Sądu, który nie tylko uchylił decyzję nadzorczą Komisji uchylającą decyzje reprywatyzacyjne dotyczące ww. nieruchomości [...] ale też postępowanie nadzorcze w tym zakresie zostało prawomocnie umorzone jako bezprzedmiotowe. Jak wskazano wyżej, jedną z podstaw prawnych decyzji nadzorczej Komisji nr KR I R 3/18 z 7 czerwca 2018 r. stanowił art. 30 ust. 1 pkt. 6 ustawy, w którym ustawodawca przyjął, że decyzja reprywatyzacyjna jest wadliwa o ile jej wydanie doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu w nieruchomości [...] groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal. Będący podstawą prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Komisji nakładającej na skarżącego karę finansową art. 31a ust. 1 ustawy – stanowi z kolei, że "osobę fizyczną, która dopuściła się naruszeń, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 6, polegających na istotnym lub uporczywym utrudnianiu korzystania z lokalu w nieruchomości [...], Komisja w drodze decyzji może ukarać administracyjną karą pieniężną w wysokości od 1000 do 1 000 000 zł." Przewidziana w ustawie kara administracyjna, abstrahując od kwestii związania zasadą lex retro non agit, zasadą nullum crimen et nulla poena sine lege anteriori (nikt nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej jeżeli nie zostało wcześniej zabronione pod groźbą kary przez należycie uchwaloną i ogłoszoną ustawę) czy zasadą lex severior retro non agit (prawo surowsze nie działa wstecz), z mocy ustawodawcy pozostaje w ścisłej zależności z określoną w art. 30 ust. 1 pkt. 6 ustawy podstawą wyeliminowania z obrotu decyzji reprywatyzacyjnej. Skoro jednak w kontrolowanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie I OSK 1711/20 prawomocnie "wyeliminował" z obrotu dotyczącą spornej nieruchomości decyzję nadzorczą Komisji uchylającą decyzje reprywatyzacyjne i postępowanie w tym zakresie zostało prawomocnie umorzone, to nie można mówić o istnieniu podstawy odpowiedzialności karnoadministracyjnej za czyny, które miały stanowić podstawę wyeliminowania decyzji reprywatyzacyjnej z obrotu, skoro decyzja nadzorcza Komisji nad decyzjami reprywatyzacyjnymi Prezydenta m.st Warszawy została uchylona. Innymi słowy, art. 31a ust. 1 ustawy pozostaje w ścisłym związku materialnoprawnym z art. 30 ust. 1 pkt. 6 ustawy (i odwołuje się do niego wprost); stąd, skoro art. 30 ust. 1 pkt. 6 ustawy nie miał zastosowania w sprawie decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości przy ul. [...] w W., to art. 31a ustawy nie może mieć zastosowania w stosunku do podmiotów powiązanych z reprywatyzacją ww. nieruchomości. Bezprzedmiotowe zdaniem Sądu jest więc szersze odnoszenie się np. do kwestii podwójnego karania, roli skarżącego w reprywatyzacji, dat i zakresu naruszeń przez skarżącego porządku publicznego, jak i do zarzutów stawianych mu przez Komisję np. co do tego, że był pełnomocnikiem współwłaściciela przy egzekucji komorniczej prawomocnego wyroku sądu powszechnego... Bezprzedmiotowe w zaistniałej sytuacji jest też odnoszenie się do wyartykułowanych w skardze zarzutów proceduralnych, ponieważ samo postępowanie w zakresie ewentualnej kary na tym etapie pozostaje bezprzedmiotowe. Skoro z obrotu została wyeliminowana decyzja Komisji oparta o art. 30 ust. 1 pkt. 6 ustawy, to nie znajduje uzasadnienia procedowanie w zakresie nałożenia na jakikolwiek podmiot ewentualnej kary administracyjnej na podstawie art. 31a ust. 1 ustawy nawiązującego wprost do treści jej art. 30 ust. 1 pkt. 6. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 31a ust.1 ustawy i umorzeniem postępowania przed Komisją na podstawie art. 145 § 3 ppsa w zw. z art. 105 § 1 kpa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. ----------------------- #