I SAB/Op 13/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w Opolu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. 5

M. B. (dalej: strona, skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego M. W. (dalej: pełnomocnik), wniósł skargę (sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego, stanowiącego załącznik do pisma z 21 listopada 2023 r. wniesionego za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej) na bezczynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w Opolu (dalej: KOWR) w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. KOWR przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu ww. skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału Sąd wezwał pełnomocnika, w piśmie z 8 grudnia 2023 r., do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych wniesionej skargi, poprzez nadesłanie egzemplarza skargi prawidłowo podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ponieważ w wyniku weryfikacji podpisu na skardze stwierdzono, iż podpis nie został odnaleziony. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: ppsa). Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi 9 grudnia 2023 r. za pomocą środka komunikacji elektronicznej, co wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, wygenerowanego przez platformę ePUAP (karta 26 akt sądowych). Pełnomocnik odpowiedział na wezwanie w piśmie sporządzonym w formie dokumentu elektronicznego i złożonym w Sądzie przez elektroniczną skrzynkę podawczą w dniu 20 grudnia 2023 r., przesyłając przy tym egzemplarz skargi podpisany podpisem zaufanym oraz wnosząc o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Złożony wniosek pełnomocnik motywował faktem niemożności zalogowania do profilu zaufanego celem złożenia podpisu. Zdaniem pełnomocnika, przeszkoda ta była przeszkodą o charakterze obiektywnym i niezawinionym, całkowicie niezależną od niego. W chwili ustania problemów technicznych niezwłocznie pismo zostało podpisane. Postanowieniem z 27 grudnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Op 75/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu opisanego wyżej wniosku, odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu procesowego, co zostało umotywowane w uzasadnieniu postanowienia. Omawiane orzeczenie Sądu wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 29 grudnia 2023 r., a także KOWR 27 grudnia 2023 r., za pomocą środka komunikacji elektronicznej, co wynika z Urzędowych Poświadczeń Doręczenia, wygenerowanych przez platformę ePUAP (karty: 54 i 56 akt sądowych). Strony nie skorzystały z prawa do wniesienia zażalenia, czy to za pomocą środka komunikacji elektronicznej, czy też inny sposób. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął wobec pełnomocnika wraz z końcem dnia 5 stycznia 2024 r., a wobec KOWR – 3 stycznia 2024 r. (art. 194 § 2 ppsa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ppsa. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Zgodnie z art. 46 ppsa, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (§ 1 pkt 4). Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 ppsa). Na mocy art. 49 § 1 ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wezwanie do uzupełnienia lub poprawienia pisma kierowane jest do strony pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim wyjątkiem jest w szczególności art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, na podstawie którego sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 ppsa). Jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 ppsa). Jak stanowi art. 65 § 1 ppsa, sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego (...), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a ppsa. Doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny (art. 74a § 1 ppsa). Datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w art. 74a § 3 pkt 2 ppsa, to jest podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 74a § 5 ppsa). Na mocy art. 83 § 1 ppsa, terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2 ppsa). Datą wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest określona w urzędowym poświadczeniu odbioru data wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego sądu lub właściwego organu (art. 83 § 5 ppsa). Według art. 111 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm., dalej: kc): § 1. Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. § 2. Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Postępowanie przewidziane w art. 49 ppsa nazywane jest naprawczym, a jego celem jest ostateczne umożliwienie nadania biegu pismu niespełniającemu wymogów formalnych. Celem wezwania do usunięcia braków formalnych jest usunięcie tych braków, a sankcja z art. 58 § 1 ppsa związana jest z nieusunięciem braków formalnych. Uzupełnienie braków pisma powinno nastąpić przed nadaniem pismu biegu. Artykuł 49 ppsa nie upoważnia sądu do samodzielnego uzupełniania braków, lecz wprost zobowiązuje do wezwania strony w celu udzielenia stosownych informacji. Tryb z art. 49 ppsa znajduje zastosowanie, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych ogólnych, określonych w art. 46 i art. 47 ppsa, ale także szczególnych, przewidzianych dla niektórych pism, np. skargi (art. 57 ppsa). Niezastosowanie się do wezwania sądu sformułowanego w trybie art. 49 § 1 ppsa prowadzi do formalnego zakończenia sprawy. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany. Strona narusza termin, gdy nie podejmuje czynności uzupełniających lub podejmuje je bezskutecznie, tzn. braki nie zostaną uzupełnione w całości lub części. W sytuacji, gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (postanowienie NSA z 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 29/06). Odnosząc powyższą analizę do stanu niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga była obarczona brakami formalnymi, a w szczególności nie została podpisana przez pełnomocnika strony skarżącej, skutkiem czego (na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału) Sąd wystosował do strony wezwanie do ich usunięcia. Przesyłka sądowa została doręczona pełnomocnikowi w dniu 9 grudnia 2023 r. na adres elektroniczny podany przez niego w piśmie z 21 listopada 2023 r. wniesionym za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej (art. 74a § 1 pkt 1 ppsa). W konsekwencji termin 7 dni z art. 49 § 1 ppsa do usunięcia braków formalnych skargi upłynął, na mocy art. 111 § 2 kc i art. 83 § 2 ppsa, wraz końcem dnia 18 grudnia 2023 r. (poniedziałek). Pełnomocnik nie zastosował się do wezwania w wyznaczonym terminie. Dopiero w dniu 20 grudnia 2023 r. pełnomocnik przesłał drogą elektroniczną egzemplarz skargi podpisany podpisem zaufanym oraz wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wniosek pełnomocnika nie został uwzględniony przez Sąd, a postanowienie z 27 grudnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Op 75/23, wydane w tej sprawie, nie zostało zaskarżone zażaleniem. W takich okolicznościach faktycznych i stanie prawnym sprawy, Sąd stwierdził, że braki formalne skargi nie zostały usunięte z zachowaniem ustawowego terminu, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa oraz art. 58 § 3 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 4