I SAB/Op 36/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2025 r. sprawy ze skargi P. B. na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w zakresie doręczenia decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie złotych: sto 00/100) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. B. (dalej jako: skarżący, strona) jest przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie doręczenia decyzji organu I instancji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. W myśl art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Zaprezentowany w przywołanej wyżej uchwale pogląd pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, gdy skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21. W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia do uznania uchwały w sprawie II OPS 5/19 jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W uchwale z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zatem każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez sąd jej dopuszczalności. Jeżeli sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania przewlekłości postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to sąd nie może już dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. W niniejszej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ została wniesiona w dniu 17 kwietnia 2025 r. (data nadania skargi), jednocześnie z wniesieniem skargi na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 5 marca 2025 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z 9 listopada 2023 r., nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r. Skarga powyższa była poprzedzona ponagleniem złożonym jednocześnie z odwołaniem z dnia 13 listopada 2024 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 9 listopada 2023 r. Skarżący wniósł zatem skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania już po zakończeniu postępowania, bowiem wydana i doręczona mu została decyzja ostateczna kończąca postępowanie w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w ww. uchwale z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 i jest nim związany. W tych okolicznościach, wobec wniesienia skargi już po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r., a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, należało uznać, iż okoliczność ta stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi. Sąd dostrzega, iż istota pretensji skarżącego dotyczy zwłoki organu I instancji w doręczeniu decyzji tego organu w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2020 r. Ten aspekt sprawy nie może być jednak zwalczany skargą na przewlekle prowadzenie postępowania, jeżeli to postępowanie już się zakończyło, co opisano. Wobec powyższego skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, jako wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego, była niedopuszczalna w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.