II FSK 2/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku L. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1980/18 oddalającego skargę L. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1980/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. B. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 maja 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. W treści skargi kasacyjnej, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 oraz art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji poprzez zawieszenie lub umorzenie egzekucji, z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast brak lub nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W niniejszej sprawie skarżąca w skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1980/18, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia. Tymczasem brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżąca wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, to nie może oczekiwać, że Sąd udzieli jej ochrony tymczasowej. Dodatkowo wskazać należy, że skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji działała przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki braku wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu oraz niepoparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi skarżącej. Odnosząc się do drugiej z podstaw prawnych wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, powołanych przez skarżącą tj. do art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten nie jest skierowany do sądu, lecz do organu administracji publicznej. W konsekwencji nie może on być podstawą prawną do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na ten błąd wniosku, ponieważ jest on sformułowany przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy oczekiwać, że prawidłowo wskaże podstawę prawną swojego żądania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.