II FSK 303/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alicja Polańska, , Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 504/20 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r. nr 1401-IOD-3.4102.121.2019.DS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1350 (słownie: tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 10 listopada 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 504/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 maja 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W skardze kasacyjnej, skarżący - reprezentowany przez adwokata - zaskarżył w całości wyrok Sądu pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 173 § 1 i art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej "u.p.d.o.f") przez przyjęcie, że podatnik nie miał prawa do zaliczenia w koszty uzyskania przychodu zakupu towarów od firm S. i T. sp. z o.o. z uwagi na fakt, że faktury te dokumentują transakcje, które zdaniem Urzędu Skarbowego faktycznie nie miały miejsca, podczas gdy z wszelkich dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych bezpośrednio w tej sprawie – zarówno z dokumentów jak i z zeznań świadków, wynika fakt, że transakcje objęte tymi fakturami miały miejsce; - rażące naruszenie art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "O.p.") przez pominięcie do podstawy ustaleń faktycznych faktu, że zarówno strony jak i świadkowie przesłuchani w sprawie potwierdzili fakt, że transakcje objęte fakturami miały miejsce, nadto wskazali okoliczności dotyczące tychże transakcji, pominięcie faktu, że wszystkie rzeczy, które zdaniem Urzędu Skarbowego były fikcyjnie nabyte, znajdowały się w magazynie podatnika i zostały zużyte do normalnej produkcji prowadzonej przez podatnika; - pominięcie i nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do szeregu dowodów zebranych w sprawie- w tym do całej dokumentacji uzyskanej przez podatnika od kontrahentów. Podnosząc powyższe zarzuty, Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydział VIII zamiejscowy w Radomiu, uchylenie w całości Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ - reprezentowany przez radcę prawnego - wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Spór w sprawie dotyczy odmowy prawa do zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych firmy M. wydatków z faktur dokumentujących dostawy folii wystawionych przez S. oraz przez T. sp. z o.o. Organy podatkowe powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przyjęły, że ww. faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, albowiem podmioty te były nierzetelne i w rzeczywistości nie prowadziły działalności gospodarczej. Faktury wystawione przez te firmy na rzecz Skarżącego nie odzwierciedlają zatem nabycia przez stronę towarów tj. folii od podmiotów na nich widniejących. Skarżący wskazując na istnienie jego prawa do zaliczenia zakwestionowanych faktur do kosztów uzyskania przychodu podnosi, że wbrew twierdzeniom organów podatkowych transakcje objęte zakwestionowanymi fakturami miały miejsce, co wynika z przeprowadzonych w sprawie dowodów. Powyższe wynika bowiem z dokumentów, a także zeznań świadków i stron, potwierdzających fakt, że transakcje te miały miejsce. Towary, według organu podatkowego fikcyjnie nabyte, znajdowały się w magazynie podatnika i zostały przez podatnika zużyte do produkcji. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organy podatkowe nie dopuściły się w toku prowadzonego postępowania naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 180 § 1 O.p. W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, zasadnie odmówiły Skarżącemu prawa zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z zakwestionowanych faktur w oparciu o art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji i organy podatkowe zasadnie przyjęły, że zakwestionowane w niniejszej sprawie faktury wystawione na rzecz Skarżącego nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Tym samym wynikające z nich wydatki z tytułu zakupu folii nie mogą stanowić kosztów podatkowych w działalności gospodarczej Skarżącego. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zwrot "koszty poniesione" oznacza, że ustawodawca w kategorii kosztu podatkowego ujmuje tylko wydatki, które rzeczywiście zostały poniesione przez podatnika na rzecz ujawnionego kontrahenta, mające przy tym charakter ostateczny. Istotny jest również cel poniesienia wydatku. Celem tym powinno być co do zasady osiągnięcie przychodu. Podatnik ma obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które zaliczył do kosztów uzyskania przychodów, a nadto, że poniesienie określonych wydatków nastąpiło w celu osiągnięcia przychodów. Na podatniku spoczywa ponadto obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania poszczególnych wydatków, w sposób wykluczający wątpliwości zarówno co do ich faktycznego poniesienia, jak i związku tych wydatków z przychodami. W niniejszej sprawie organy podatkowe nie kwestionowały tego, że Skarżący dysponował folią, którą wykorzystywał w prowadzonej działalności gospodarczej, ale zakwestionowały to, że folia pochodziła od podmiotów S. i T. sp. z o.o. W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia co do tego, że S. C. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, ale brał udział w oszustwie podatkowym. Z ustaleń wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego skierowanych do S. C. wynika, że działania jego firmy w zakresie nabycia folii stretch od kontrahentów w Polsce nie były związane z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej. Decyzją z 18 czerwca 2019 r. wydaną wobec S. C. w przedmiocie podatku od towarów i usług organ pierwszej instancji zakwestionował w niniejszej sprawie faktury wystawione przez S. C. na rzecz Skarżącego i uznał za wystawione w warunkach art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054 ze zm., dalej "u.p.t.u."). Nie budzą też wątpliwości ustalenia i wnioskowania organów podatkowych co do zasadności odmówienia Skarżącemu uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów faktur wystawionych przez T. sp. z o.o. Z przywołanej przez organy podatkowe decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług, wynika, że Spółka ta w kontrolowanym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej. Faktury wystawione przez tą Spółkę nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, albowiem spółka faktycznie nie nabyła żadnego towaru i towaru tego nie sprzedała. Faktury zakwestionowane w niniejszej sprawie, wystawione przez ten podmiot zostały uznane za wystawione w warunkach art. 108 ust. 1 u.p.t.u. W tych okolicznościach zasadnie organy podatkowe przyjęły, że wydatki wskazane w zakwestionowanych fakturach nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., albowiem nie zostały poniesione na rzecz ujawnionych kontrahentów. Skarżący w skardze kasacyjnej nie kwestionuje prawidłowości ustaleń względem podmiotów S. i T. sp. z o.o., które to wystawiały faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący natomiast opiera realność i rzeczywistość transakcji na istnieniu towaru i wykorzystywaniu go w działalności gospodarczej. Jednak argumentacja ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem dokumenty posiadane przez Skarżącego w postaci zakwestionowanych faktur nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dlatego zarzuty skargi kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania i zastosowania art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.