II FZ 38/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Fundacji [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 953/22 w zakresie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

1. M. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 13 czerwca 2022 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Wyrokiem z 25 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a".), skargę oddalił. Pismem z dnia 24 lutego 2023 r. Fundacja Praw Podatnika w Warszawie, działając na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu Fundacja wskazała, że w niniejszej sprawie zamierza złożyć skargę kasacyjną od ww. wyroku z 25 stycznia 2023 r. Fundacja wskazała, że jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., której działanie koncentruje się na realizacji i ochronie interesów podatników oraz działaniach na rzecz poprawy warunków funkcjonowania systemu podatkowego w Polsce, wypełniając rolę amicus curiae. W ocenie Fundacji, przedmiotowa sprawa ma istotne znaczenie nie tylko dla strony postępowania, gdyż dotyczy sposobu dokonywania wykładni prawa i oceny działań organów podatkowych, co rzutuje na bezpieczeństwo obrotu prawnego w Polsce. Zdaniem Fundacji, po wejściu w życie klauzuli in dubio pro tributario sposób rozpoznania spraw prowadzonych przez organy podatkowe ma istotne znaczenie dla realizacji celów Fundacji. W związku z powyższym, w ocenie Fundacji, dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika wydaje się być uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zakres statutowej działalności Fundacji nie uzasadnia spełnienia przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). W ocenie WSA postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej, która nie należała do zakresu statutowej działalności wnioskodawcy. 2. W zażaleniu Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaniu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błędną wykładnię art. 33 p.p.s.a. 3. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej była skarga wywiedziona przez skarżącego na decyzję organu podatkowego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Rozpatrując zarzuty przedstawione w zażaleniu, należy stwierdzić, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji. W rozpoznawanej sprawie zaś Fundacja uzasadnia swój udział wskazując, że indywidualna sprawa podatkowa skarżącego dotyczy również interesu społecznego. Zgodnie natomiast z art. 25 § 4 p.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zatem zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ta statutowa działalność nie może sprowadzać się do reprezentowania interesów prawnych innych osób, tylko musi mieć konkretnie określony zakres, który będzie obejmował przedmiot danej sprawy sądowoadministracyjnej. Fundacja nie wykazała związku między zakresem statutowej działalności określonej w statucie a przedmiotem niniejszej sprawy. Fundacja nie wykazała także, czy jej statut przewidywał cel i działanie w zakresie zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Wskazany we wniosku zakres działalności Fundacji w żaden sposób nie odnosi się do problematyki niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.