II GSK 1434/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 46/22 w sprawie ze skargi S.M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 13 grudnia 2021 r. nr L.dz.B-II.KW-24125/21 w przedmiocie naliczenia opłaty za depozyt broni oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 10 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 46/22, po rozpoznaniu skargi S.M. (dalej: skarżący) na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 13 grudnia 2021 r. nr L.dz. B-II-KW-24125/21, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w przedmiocie opłaty za zdeponowaną broń oraz orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego tj. art. 146 § 1 w zw. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: o.p.) w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.; dalej: u.f.p.) oraz w zw. z § 11 ust. 1 i § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. Nr 153, poz. 1609; dalej: rozporządzenie MSWiA z 2004 r.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że 5 letni termin przedawnienia opłaty za depozyt broni rozpoczyna swój bieg od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła jego likwidacja w trybie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. Nr 208, poz. 1537 ze zm.; dalej: ustawy o likwidacji depozytów). W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie organ przedstawił argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie (dalej: Komendant) złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś skarżący, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna Komendanta oparta została na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W ramach sformułowanego w niej zarzutu organ podniósł błędną wykładnię art. 70 § 1 o.p. w związku z art. 67 ust. 1 u.f.p. oraz § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z 2004 r., polegającą na przyjęciu, że 5 letni termin przedawnienia opłaty związanej z depozytem broni rozpoczyna bieg od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła likwidacja depozytu w trybie art. 4 ust. 1 ustawy o likwidacji depozytów. Zdaniem organu ten błąd wykładni skutkował naruszeniem przez sąd pierwszej instancji art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a więc prowadził do niezasadnego stwierdzenia bezskuteczności czynności Komendanta wzywającej do uiszczenia przez skarżącego opłaty za zdeponowaną broń. Skarga kasacyjna Komendanta nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. W ocenie NSA niezasadny jest zarzut kasacyjny podnoszący błąd wykładni w zakresie określenia terminu przedawnienia opłaty z tytułu oddania do depozytu broni, a więc twierdzenia, że termin ten przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstało prawo przechowującego depozyt do pobrania najwcześniejszej dziennej opłaty, a tym samym ziścił się obowiązek deponującego do jej wpłacenia. Przyjęcie takiego rozumienia biegu terminu przedawnienia w zakresie opłaty za zdeponowanie broni prowadziło do sytuacji, gdy obowiązek poniesienia takiej opłaty istniałby w sytuacji, gdy zdeponowana broń przestaje być własnością deponującego. Zatem taki sposób rozumienia biegu terminu przedawnienia dla tego rodzaju opłaty nie może spotkać się z akceptacją, co trafnie wykazano w zaskarżonym wyroku. NSA zauważa i podkreśla, że w rozpoznawanej sprawie nie ma sporu co do obowiązku ponoszenia opłat w związku z deponowaniem broni ze względu na przyczyny określone w art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm., obecnie Dz.U. z 2020 r., poz. 955 ze zm.; dalej: u.b.a.). Niesporny jest także charakter tych opłat, bowiem są to niepodatkowe należności budżetowe. Wątpliwości nie budzi także to, że do tych należności stosuje się przepisy o.p. o przedawnieniu, chociaż w trybie odpowiedniego ich stosowania. Kontrowersyjne natomiast jest to, czy bieg terminu przedawnienia dla tych opłat może być odnoszony do okresu, gdy podmiot deponujący traci tytuł prawny do zdeponowanej rzeczy (broni). W tym zakresie NSA podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że poprawne ustalenie okresu, za który ciąży na deponującym należność nie może być oderwane od wskazania momentu, w którym osoba ta utraciła prawo własności broni ze względu na likwidację depozytu w trybie ustawy o likwidacji depozytów. Utrata prawa własności jest tym momentem, poza który nie może być naliczana opłata, a więc ten moment musi być także uwzględniany przy wykładni terminu przedawnienia biegu terminu do naliczenia tej opłaty. Z tych powodów zarzut kasacyjny należało uznać za niezasadny. Wobec powyższego NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.