Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 316/25

II GSK 316/25 - Wyrok NSA z 2025-11-06

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
6 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5284/23 w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. nr Sp.64.2020 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r., o sygn. akt VI SA/Wa 5284/23, oddalił skargę R.G. (dalej: skarżący) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy: W dniu 26 lutego 2020 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek M. Sp. z o.o. [...] w W. (dalej: wnioskodawca, spółka) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "X" o numerze [...] udzielonego na rzecz R.G. i przeznaczonego do sygnowania usług z klasy 41: organizowanie konkursów piękności, organizacja pokazów mody w celach rozrywkowych, organizowanie konkursów jako edukacja lub rozrywka, rozrywka, widowiska jako rozrywka. Pierwotnie uprawnionym do wskazanego znaku był K.M. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, UP) decyzją z dnia 28 lutego 2023 r., działając na podstawie art. 164 w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r., poz. 776; dalej: p.w.p.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r., orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "X" o numerze [...]. II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wskazanym powyżej wyroku wyjaśnił, że podmiotem zgłaszającym sporny znak do UP w dniu 3 września 2018 r. był K.M. (dalej: zgłaszający, pierwotnie uprawniony), który w dniu 6 czerwca 2019 r. przeniósł prawa do spornego znaku na skarżącego, który z kolei w latach 2014-2015 był prezesem zarządu spółki. Następnie Sąd I instancji wskazał, iż z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że znak towarowy w postaci stylizowanej litery "X" z koroną (w okręgu lub bez okręgu) był przez niego używany regularnie od 1990 r. przy organizowaniu konkursów piękności "M.P.", a zatem w zakresie pokrywającym się z zakresem ochrony znaku spornego. Wyjaśniono, że znak ten był umieszczany jako element korony zwyciężczyni, element dekoracji sceny gali, w materiałach promocyjnych i reklamowych oraz w ogłoszeniach dotyczących konkursu, w elementach stroju uczestniczek, na szarfach, jako element wręczanych finalistkom konkursu pierścieni itd. Z uwagi na długi czas organizowania konkursów oraz ich rozpropagowanie wśród odbiorców stosowane do jego sygnowania oznaczenie wnioskodawcy w postaci stylizowanej liter "X" z koroną zyskało zwiększoną zdolność odróżniającą i stało się rozpoznawalne wśród odbiorców usług wskazanych w wykazie znaku spornego. Sąd wskazał również, za organem, że sporny znak jest łudząco podobny do logo ze stylizowaną literą "X" z koroną, używanego przez wnioskodawcę od 2009 r., różniąc się od niego jedynie okręgiem, w którym umieszczona jest litera "X" z koroną, a także łudząco podobny do logo ze stylizowaną literą "X" z koroną umieszczoną w okręgu, którego wnioskodawca używał wcześniej i różni się od niego jedynie nieznacznie zmienionym kształtem korony. Wobec tego Sąd stwierdził, iż organ prawidłowo ustalił, że wykazane w sprawie, blisko trzydziestoletnie i nieprzerwane używanie przez wnioskodawcę logo w postaci litery "X" z koroną, powszechna dostępność do informacji o konkursie "M.P." i możliwość oglądania od kilku lat gali finałowej tego konkursu w telewizji w pełni uzasadnia konstatację, że K.M., zgłaszając do ochrony sporny znak towarowy, co najmniej powinien był wiedzieć o używaniu przez wnioskodawcę ww. logo, co w ocenie Sądu przesądza o zasadności przypisania złej wiary, jako towarzyszącej zgłoszeniu spornego znaku. W ocenie Sądu pierwotnie uprawniony uzyskując na swoją rzecz prawo ochronne, automatycznie uniemożliwił wnioskodawcy swobodne posługiwanie się niemal identycznym znakiem, którego pozycję rynkową wnioskodawca wypracował na przestrzeni lat, co zasadnie organ uznał za postać działania w złej wierze. Konsekwentnie zdaniem Sądu, niezależnie od tego, czy K.M. dokonał zgłoszenia spornego znaku we własnym imieniu i na własną rzecz, czy w powiernictwie skarżącego, który jest aktualnie uprawnionym do tego znaku, zgłoszenie to było nieuczciwe i jako takie zostało dokonane w złej wierze. Ponadto Sąd I instancji stwierdził bezzasadność zarzutów skargi odnosząc się do nich szczegółowo, w tym do zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. polegającego na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Sąd wyjaśnił w tym zakresie, że postępowanie sporne przed UP ma charakter kontradyktoryjny w związku z czym ograniczeniu ulegają zasady określone k.p.a. Wobec tego to na stronach postępowania - wnioskodawcy i uprawnionym - spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki. Sąd zauważył również, że w niniejszej sprawie skarżący nie składał wniosków dowodowych w charakterze świadka pierwotnie uprawnionego, P.B. oraz pozostałych wspólników spółki, nie przedstawił informacji o zadłużeniu wnioskodawcy względem ZUS oraz nie wskazywał, na czyje polecenie i we współpracy z jakim podmiotem pierwotnie uprawniony dokonał takiego zgłoszenia. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę skarżącego. III Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpatrzenie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 155 p.p.s.a. w zw. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 33 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na doręczeniu decyzji osobie, która nie została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego kasacyjnie w postępowaniu spornym - rzecznikowi patentowemu K.P., a nie bezpośrednio stronie postępowania – R.G., co doprowadziło do braku zapewnienia skarżącemu możliwości udziału w każdym stadium postępowaniu i skutkowało tym, że skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a.; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. 155 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 33 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 2552 ust. 1 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na doręczeniu pisma zawierającego wezwanie do udzielenia odpowiedzi na wniosek o unieważnienie prawa ochronnego do znaku towarowego osobie, która nie została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu spornym - rzecznikowi patentowemu K.P., a nie bezpośrednio samej stronie postępowania – R.G., co doprowadziło do braku zapewnienia skarżącemu kasacyjnie możliwości udziału w każdym stadium postępowania i skutkowało tym, że skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a.; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. 155 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała tj. art. 33 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. w zw. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na doręczeniu pisma zawierającego wezwanie do sprecyzowania wniosku dowodowego z przesłuchania w charakterze strony R.G. osobie, która nie została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego kasacyjnie w postępowaniu spornym - rzecznikowi patentowemu K.P., a nie bezpośrednio do samej stronie postępowania – R.G., co doprowadziło do braku zapewnienia skarżącemu kasacyjnie możliwości udziału w każdym stadium postępowania i skutkowało tym, że skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a.; 4. naruszenie przepisów postępowania tj. 155 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 33 § 2 i 3 k.p.a, w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 91 § 1 k.p.a. w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 2553 ust. 1 i 3 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na doręczeniu zawiadomień o terminach rozpraw wyznaczonych w dniach 8 czerwca 2021 r., 2 lipca 2021 r., 22 marca 2022 r., 24 sierpnia 2022 r. i 2 lutego 2023 r. osobie, która nie została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego kasacyjnie w postępowaniu spornym - rzecznikowi patentowemu K.P., a nie bezpośrednio samej stronie postępowania – R.G. i w przypadku rozpraw wyznaczonych w dniach 24 sierpnia 2022 r. i 2 lutego 2023 r. (w trakcie której zamknięto rozprawę bezpośrednio przed wydaniem decyzji w sprawie), nieodroczenie ich mimo poważnych nieprawidłowości w wezwaniu strony na rozprawę, co doprowadziło do braku zapewnienia skarżącemu kasacyjnie możliwości udziału w każdym stadium postępowania i skutkowało tym, że skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a.; 5. naruszenie przepisów postępowania tj. 155 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na nieumożliwieniu skarżącemu kasacyjnie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie, co doprowadziło do braku zapewnienia skarżącemu kasacyjnie możliwości udziału w każdym stadium postępowania i skutkowało tym, że skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a.; 6. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 2559 ust. 3 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zamknięciu rozprawy w dniu 2 lutego 2023 r. i ogłoszenie decyzji w sprawie w dniu 28 lutego 2023 r, z uchybieniem 2-tygodniowego terminu zakreślonego w tym przepisie, mimo wcześniejszego wyznaczenia terminu ogłoszenia decyzji na dzień 14 lutego 2023 r., co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.; 7. naruszenie przepisów postępowania tj. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art, 86 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie przez organ dowodu z przesłuchania go w charakterze strony, jako dowodu zmierzającego do ustalenia okoliczności i warunków w jakich doszło do zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, pomimo że był to dowód istotny dla wyjaśnienia sprawy, a na moment zamknięcia rozprawy i wydania decyzji w dalszym ciągu pozostawały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.; 8. naruszenie przepisów postępowania tj. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w postaci przesłuchania świadków w osobach K.M. (osoby pierwotnie zgłaszającej znak do ochrony), L.D. (aktualnego Prezesa Zarządu wnioskodawcy; pełniącego tę funkcję również we wcześniejszych kadencjach), P.B. (byłego Prezesa Zarządu wnioskodawcy) oraz pozostałych wspólników M. Sp. z o.o. [...], jak również uzyskania informacji od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy wnioskodawca w latach nie później niż od 2016 r. do 2020 r. posiadał wobec tego podmiotu zadłużenia oraz czy prowadzono egzekucje z majątku tej spółki, w sytuacji gdy dowody te zmierzałyby do ustalenia w jakich warunkach i okolicznościach doszło do zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony przez K.M. oraz za czyim poleceniem i we współpracy z jakim podmiotem wymieniony dokonał takiego zgłoszenia, co miało wpływ na wyjaśnienie istnienia przesłanki złej wiary, o której mowa w art. 164 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p., co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.; 9. naruszenie przepisów postępowania tj. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na uznaniu okoliczności zgłoszenia znaku towarowego do ochrony przez K.M. w złej wierze, w charakterze powiernika R.G. w celu ukrycia jego tożsamości za udowodnioną, podczas gdy skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych w sprawie dowodów, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.; 10. naruszenie przepisów postępowania tj. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego tj. art. 164 ust. 1 p.w.p. w zw. art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, w sytuacji gdy zgłoszenie to nie zostało dokonane w złej wierze, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a.; 11. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku wiadomości e-mail dołączonej do skargi i nieuwzględnienie tego dokumentu przy wydaniu wyroku, mimo że było to niezbędne dla wyjaśnienia wątpliwości co do zakresu umocowania pełnomocnika - rzecznika patentowego K.P., a przeprowadzenie tego dowodu nie spowodowałoby nadmiernej zwłoki w postępowaniu; 12. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a,, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną ocenę stanu faktycznego jakoby skarżącemu kasacyjnie towarzyszył jedynie naganny zamiar blokowania możliwości używania znaku towarowego przez wnioskodawcę, w sytuacji gdy uprawniony jest osobą zaangażowaną w działalność organizacyjną konkursów piękności i przez wiele lat pod takim logiem prowadził działalność, a tym samym nabycie praw do znaku nie stanowiło czynności o charakterze nieuczciwym; 13. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 164 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że zachodzą podstawy do unieważnienia prawa ochronnego do znaku towarowego z uwagi na zgłoszenie go w złej wierze, albowiem skarżący kasacyjnie miał blokować możliwość używania tego znaku przez wnioskodawcę, w sytuacji gdy przesłankę "złej wiary" ocenia się na moment zgłoszenia prawa do znaku, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce 3 września 2018 r. i zostało dokonane przez inną osobę – K.M., zaś R.G. nabył prawo do znaku dopiero 6 czerwca 2019 r., a tym samym ocena zachowania skarżącego kasacyjnie pozostaje bez wpływu na ustalenie istnienia tej przesłanki. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że skarżący składając skargę kasacyjną oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, a strona przeciwna przychyliła się do tego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Wstępnie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną, w granicach której podejmuje czynności Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę R.G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na towarowy słowno-graficzny "X" o numerze [...]. Wniesiona przez skarżącego od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. W ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. sformułowano jeden zarzut naruszenia prawa materialnego - tj. art. 164 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Natomiast w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sformułowano dwanaście zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które, zdaniem skarżącego, miały istotny wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek generalną zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznawanie zarzutów procesowych, aby przesądzić czy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku stan faktyczny jest prawidłowy, to w rozpoznawanej sprawie, kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy zachodziły podstawy do unieważnienia prawa ochronnego do znaku towarowego z uwagi na zgłoszenie go w złej wierze, a więc czy organ właściwie zastosował art. 164 ust. 2 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Mając zatem na względzie przesądzające znaczenie powyższego zagadnienia, w pierwszej kolejności kontroli zostanie poddany zarzut naruszenia prawa materialnego (wymieniony w pkt 13 petitum skargi kasacyjnej). Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej zostanie nałożony na ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W ramach zarzutu materialnego, skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 164 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że zachodzą podstawy do unieważnienia prawa ochronnego do znaku towarowego z uwagi na zgłoszenie go w złej wierze. Uzasadniając ten zarzut skarżący wskazuje, iż przesłankę "złej wiary" ocenia się na moment zgłoszenia prawa do znaku, natomiast w przedmiotowej sprawie zgłoszenia prawa ochronnego do znaku towarowego dokonała w dniu 3 września 2018 r. inna osoba – K.M., zaś skarżący nabył prawo do spornego znaku dopiero 6 czerwca 2019 r. Argument zgłoszenia spornego znaku towarowego przez inną osobę jest także przytaczany (jako jedyny) w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako przesłanka wyłączająca istnienie złej wiary, o której mowa w art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Rozpoznając ten zarzut, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż kontrola materialnoprawnej podstawy wydania przez UP decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy słowno-graficzny "X", została przez Sąd I instancji dokonana prawidłowo w oparciu o wszechstronną analizę stanu faktycznego sprawy oraz z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i NSA dotyczącego zagadnienia "złej wiary" przy zgłaszaniu znaku towarowego. Należy zauważyć, iż podnoszony przez skarżącego aspekt zgłoszenia prawa ochronnego do spornego znaku towarowego przez inną osobę niż skarżący, w świetle stanu faktycznego sprawy oraz chronologii zdarzeń zaistniałych już po dacie jego rejestracji (na którą szczegółowo wskazuje Sąd I instancji) przemawia w istocie za istnieniem złej wiary skarżącego, o której mowa w art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Z akt administracyjnych sprawy oraz z uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji UP wynika bowiem, że: ‑ M. Sp. z o.o. [...] w W. (wnioskodawca) od 1990 r. nieprzerwanie posługuje się w obrocie oznaczeniem w formie stylizowanej litery "X" z koroną jako logiem stosowanym przy organizacji konkursu piękności "M.P." (we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego wnioskodawca umieścił wszechstronny materiał dowodowy na używanie ww. oznaczenia przez ponad 30 lat), ‑ skarżący w latach 2014-215 sprawował funkcję prezesa zarządu wnioskodawcy, ‑ prawo ochronne do należącego do wnioskodawcy znaku towarowego "[...]" o nr [...] zwierającego w sobie stylizowaną literę "X" z koroną (łudząco podobną względem znaku spornego) wygasło w 2015 r., ‑ w latach 2014 i 2015 organizatorem lokalnego konkursu M.P. – M.W.M. była B. Sp. z o.o. w W., która otrzymała ograniczone czasowo (trwaniem licencji) prawo do posługiwania się spornym logo wnioskodawcy, po czym w następnych latach współpraca nie została przedłużona, ‑ obecnie konkurencyjny konkurs M.W.M., stanowiący (zdaniem wnioskodawcy) plagiat konkursu regionalnego M.P., organizuje Fundacja W.M. zarządzana przez skarżącego; głównym sponsorem ww. fundacji jest B. Sp. z o.o. w W., której prezesem zarządu w 2015 r. był skarżący, ‑ w dniu 3 września 2018 r. K.M. dokonał zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego słowno-graficznego "X" o numerze [...], ‑ w dniu 6 czerwca 2019 r. w oparciu o odpłatną umowę sprzedaży praw K.M. przenosi na skarżącego prawo do powyższego znaku słowno-graficznego "X" o numerze [...], ‑ w 2020 r. B. Sp. z o.o. w W. wystąpiła do obecnego organizatora lokalnego konkursu M.P. - M.W.M. z żądaniem zaprzestania stosowania logo wnioskodawcy oraz zapłaty na jej rzecz wysokich odszkodowań z tytułu naruszania prawa ochronnego na sporny znak towarowy, ‑ B. Sp. z o.o. w W. skierowała do współpracowników wnioskodawcy wezwania do natychmiastowego zaprzestania naruszeń prawa ochronnego na sporny znak towarowy oraz zapłaty wysokich odszkodowań z tytułu opłaty licencyjnej za dotychczasowe korzystanie z tego znaku (pisma w aktach administracyjnych, k. 172-177). Powyższa sekwencja zdarzeń zaistniałych w związku z rejestracją spornego znaku towarowego bezsprzecznie świadczy o tym, iż zgłoszenie tego znaku przez pierwotnego zgłaszającego było pozorne, bez zamiaru jego używania do oznaczania świadczonych przez siebie usług oraz w celu ukrycia tożsamości osoby faktycznego zgłaszającego, czyli skarżącego. Należy wskazać na krótki okres (9 miesięcy), jaki upłynął od daty rejestracji do daty przeniesienia prawa do spornego znaku na skarżącego. Sąd I instancji słusznie wskazał także na fakt, iż B. Sp. z o.o. w W., której prezesem zarządu był skarżący, po rejestracji spornego znaku, skierowała do współpracowników wnioskodawcy wezwania do natychmiastowego zaprzestania naruszeń prawa ochronnego na sporny znak towarowy oraz do zapłaty odszkodowań z tytułu opłaty licencyjnej za dotychczasowe korzystanie z tego znaku. Jak wskazuje sam skarżący kasacyjnie "ocena wystąpienia złej wiary przy dokonywaniu zgłoszenia znaku do ochrony dokonywana jest na dzień zgłoszenia", jednakże w rozpatrywanym stanie faktycznym, argument, iż zgłoszenia znaku dokonała inna osoba niż skarżący, który po 9 miesiącach od daty jego rejestracji stał się rzeczywistym beneficjentem tego znaku, w istocie przemawia właśnie za istnieniem złej wiary przy jego rejestracji. Jeśli dodatkowo uwzględni się inne, wskazane wyżej, okoliczności zaistniałe zarówno przed, jak i po dacie przejęcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy przez skarżącego, to należy je ocenić jako przesłanki dopełniające istnienie złej wiary, która, zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p., stanowi bezwzględną przeszkodę rejestracji znaku towarowego i w konsekwencji mogła być podstawą unieważnienia prawa ochronnego na ten znak na podstawie art. 164 ust. 2 p.w.p. Ponadto w rozpatrywanej sprawie zaistniały dwa podstawowe czynniki, wymieniane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jako wskazujące na istnienie złej wiary zgłaszającego znak towarowy. W wyroku TSUE z dnia 11 czerwca 2009 r., C-529/07 stwierdzono, że w celu oceny istnienia złej wiary zgłaszającego w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego sąd krajowy zobowiązany jest uwzględniać wszelkie istotne czynniki właściwe w danym przypadku i istniejące w chwili dokonywania zgłoszenia dotyczącego rejestracji oznaczenia jako wspólnotowego znaku towarowego, a w szczególności: ‑ okoliczność, że zgłaszający wiedział lub powinien wiedzieć, iż osoba trzecia używa w co najmniej jednym państwie członkowskim oznaczenia identycznego lub podobnego dla towaru identycznego lub do złudzenia podobnego do oznaczenia zgłoszonego do rejestracji; ‑ zamiar uniemożliwienia przez zgłaszającego dalszego używania tego oznaczenia przez osobę trzecią. Bezsprzecznie wnioskodawca w niniejszej sprawie skutecznie udowodnił, iż od ponad 30 lat posługuje się w obrocie oznaczeniem w formie stylizowanej litery "X" z koroną jako logiem stosowanym przy organizacji konkursu piękności "M.P.". We wniosku o unieważnienie prawa ochronnego wskazywał, że ze względu na popularność powyższego konkursu i fakt transmitowania od wielu lat gali finałowej w telewizji i Internecie należące do niego oznaczenie w postaci stylizowanej litery "X" z koroną jest powszechnie znane i renomowane zarówno w Polsce jak i za granicą, a sporny znak towarowy, który jest do ww. logo łudząco podobny, narusza jego prawo do tego oznaczenia, stosowanego w takim samym zakresie usług. Ponadto, wnioskodawca wskazywał, że używanie przez uprawnionego spornego znaku towarowego może prowadzić do kojarzenia go ze znakiem wnioskodawcy i jest szkodliwe dla renomy oraz charakteru odróżniającego znaku wnioskodawcy. Uwzględniając popularność i powszechną wiedzę o organizowanym corocznie konkursie piękności "M.P.", a także istniejącą we wcześniejszych latach współpracę skarżącego z wnioskodawcą, należy więc stwierdzić, iż skarżący bez wątpienia miał wiedzę, iż "osoba trzecia używa w co najmniej jednym państwie członkowskim oznaczenia identycznego lub podobnego dla towaru identycznego lub do złudzenia podobnego do oznaczenia zgłoszonego do rejestracji" (por. wyrok TSUE z dnia 11 czerwca 2009 r., C-529/07). Słusznie więc w tym zakresie stwierdził Sąd I instancji, iż niezależnie od tego, czy K.M. dokonał zgłoszenia spornego znaku we własnym imieniu i na własną rzecz, czy w powiernictwie skarżącego, który jest aktualnie uprawnionym do tego znaku, zgłoszenie to było nieuczciwe i jako takie zostało dokonane w złej wierze; co najmniej powinien on bowiem posiadać wiedzę o używaniu tego znaku przez inny podmiot, w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego. Sąd I instancji zasadnie przywołuje w tym zakresie orzecznictwo Sądu UE wskazujące, iż złą wiarę stwierdza się, gdy można wywnioskować, że celem zgłaszającego jest "jazda na gapę" na reputacji wnioskującego o unieważnienie (wyrok Sądu UE z dnia 14 maja 2019, T-795/17) i skorzystanie z tej renomy (wyrok Sądu UE z dnia 8 maja 2014 r., T-327/12). Podobnie w orzecznictwie NSA wskazuje się, iż w okolicznościach, które zaistniały w rozpatrywanej sprawie, mamy do czynienia z wolą żerowania na usprawiedliwionym interesie innego podmiotu (wyrok NSA z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II GSK 706/20). Ujawniona natomiast w niniejszej sprawie okoliczność kierowania do wnioskodawcy przez skarżącego wezwań do natychmiastowego zaprzestania naruszeń prawa ochronnego na sporny znak towarowy oraz zapłaty wysokich odszkodowań z tytułu opłaty licencyjnej za dotychczasowe korzystanie z tego znaku, świadczy o występowaniu drugiego ww. czynnika wskazywanego w orzecznictwie TSUE na zaistnienie złej wiary przy rejestracji znaku towarowego, czyli "zamiaru uniemożliwienia przez zgłaszającego dalszego używania tego oznaczenia przez osobę trzecią", będącym w istocie zamiarem szkodzenia wnioskodawcy. Za istnieniem złej wiary po stronie skarżącego przemawia także fakt, iż prawa autorskie majątkowe do spornego znaku litery "X" z koroną posiada wnioskodawca, który do złożonego do UP wniosku dołączył oświadczenie twórcy logo w postaci stylizowanej litery "X" z koroną o przeniesieniu praw autorskich majątkowych na wnioskodawcę. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż znaki towarowe mogą podlegać kumulatywnej ochronie – zarówno jako znak towarowy, jak i utwór. Ochrona prawnoautorska możliwa jest zwłaszcza w odniesieniu do znaku słowno-graficznego (takiego jak przedmiotowa stylizowana litera "X" z koroną). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż podmiot autorskich praw majątkowych do znaku graficznego ma prawo decydowania o wykorzystaniu tego znaku lub jego przeróbek w charakterze znaku towarowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1988 r., sygn. akt II CR 143/88). W aktach niniejszej sprawy nie znajduje się natomiast żaden dokument wskazujący na przeniesienie na skarżącego przez autora ww. logo w postaci stylizowanej litery "X" z koroną praw autorskich majątkowych. Powyższa okoliczność mogłaby więc być także przesłanką do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 164 ust. 1 w zw. z art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. jako względna przeszkoda rejestracji znaku towarowego. Należy podkreślić, iż jakkolwiek pojęcie złej wiary nie jest zdefiniowane w prawie własności przemysłowej, to zarówno w doktrynie jak i dotychczasowym orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż do stwierdzenia, że uzyskanie prawa wyłącznego nastąpiło w złej wierze powinny w sprawie występować takie okoliczności, które wskazują na naganność i nieuczciwość postępowania uprawnionego. Złą wiarę określa się także jako kwalifikowaną postać naruszenia zasad współżycia społecznego (J. Adamczyk, Zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze, Warszawa 2023, s. 211-214). W orzecznictwie NSA podkreśla się, że działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (w złej wierze) to działanie w powszechnym odczuciu niegodziwe i takie, którego sam działający nie chciałby doświadczyć w stosunku do siebie (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 464/10). Osoba zgłaszająca znak do rejestracji pozostaje w złej wierze, gdy wie lub powinna wiedzieć, że swoim działaniem narusza cudze prawa podmiotowe. W złej wierze jest też ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy nie można w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwiony (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 950/08). Dla stwierdzenia złej wiary zgłaszającego znak towarowy kluczowa jest nieuczciwość jego zachowania, którą należy kwalifikować – w oparciu o całokształt okoliczności sprawy (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 454/21). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zaistniały wszystkie wskazane wyżej przesłanki złej wiary w postępowaniu skarżącego, zarówno przy rejestracji spornego znaku towarowego za pośrednictwem powiernika K.M., jak też w dalszych jego działaniach związanych z jego używaniem. Bezsprzecznie bowiem skarżący wiedział, że sporny znak towarowy - stylizowana litera "X" z koroną – był i jest logo stosowanym przez wnioskodawcę przy organizacji konkursu piękności "M.P.". Ponadto skarżący w sposób nieuczciwy wykorzystywał go przy organizowaniu konkurencyjnego konkursu piękności M.W.M., a także podejmował próby dochodzenia od wnioskodawcy bezpodstawnych odszkodowań powołując się na uzyskane w złej wierze prawo ochronne do znaku towarowego. Tym samym zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowany w pkt 13 skargi kasacyjnej należy uznać za bezzasadny. Powyższa argumentacja pozostaje także aktualna w odniesieniu do uzasadnienia bezzasadności zarzutów proceduralnych sformułowanych w pkt 9, 10 i 12 petitum rozpatrywanej skargi kasacyjnej, w ramach którego skarżący również przywołuje złą wiarę oraz naganny zamiar blokowania możliwości używania znaku towarowego przez wnioskodawcę jako błędnie, zdaniem skarżącego, przyjmowane przez organ i przez Sąd I instancji przesłanki unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Przechodząc natomiast do oceny pozostałych zarzutów proceduralnych (sformułowanych w pkt 1-8 i 11 petitum skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za niezasadne, zaś ich komplementarny charakter pozwala na ich łączne rozpoznanie. W pierwszej kolejności należy rozpatrzyć zarzut skarżącego wskazujący, iż kierowane do niego przez UP pisma były doręczane osobie, która nie została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu spornym - rzecznikowi patentowemu K.P., a nie bezpośrednio skarżącemu, co doprowadziło do braku zapewnienia mu możliwości udziału w każdym stadium postępowania i skutkowało tym, że nie brał on udziału w postępowaniu bez własnej winy. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji w tym zakresie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo ogólne z dnia 20 lipca 2020 r., prawidłowo poświadczone za zgodność z oryginałem i udzielone przez skarżącego rzecznikowi patentowemu K.P. Jak wynika z treści pełnomocnictwa zostało ono udzielone do działania w jego imieniu w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP, organami orzekającymi i sądami administracyjnymi w sprawie słowno-graficznego znaku towarowego "X" o nr [...]. Pełnomocnictwo to nie zostało nigdy odwołane. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżący ustanowił w niniejszej sprawie innego pełnomocnika. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się temu pełnomocnikowi a nie stronie, co w niniejszej sprawie miało zastosowanie. Ponadto z przebiegu postępowania administracyjnego wynika, iż skarżący kierował do UP pisma z 21 maja 2021 r., 1 czerwca 2021 r. oraz 21 sierpnia 2022 r., w których m.in. wnosił o zniesienie terminu rozprawy oraz o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, co oznacza, iż miał wiedzę o toczącym się w jego sprawie postępowaniu administracyjnym. Akta sprawy w sposób jednoznaczny wskazują na to, że skarżący był prawidłowo powiadamiany o toczącym się postępowaniu. Prawidłowo także Sąd I instancji ocenił zarzuty proceduralne skarżącego powołujące się na nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony, a także nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci wydruku korespondencji e-mailowej adresowanej przez pełnomocnika do skarżącego. W postępowaniu administracyjnym dowód z przesłuchania strony nie jest przeprowadzany obligatoryjnie i przeprowadza się go wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast w rozpatrywanym postępowaniu administracyjnym taka sytuacja nie zaistniała. Ponadto, słusznie Sąd I instancji wskazuje, iż w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody w postępowaniu sądowoadministracyjnym przeprowadzane są jedynie wyjątkowo, w wypadku stwierdzenia pozostałych w sprawie istotnych wątpliwości niezbędnych do wyjaśnienia. W odniesieniu więc do dowodu w postaci wydruku korespondencji e-mailowej adresowanej przez pełnomocnika do skarżącego, w świetle okoliczności które miały być przedmiotem dowodzenia (prawidłowość dokonywanych doręczeń) organ i Sąd I instancji prawidłowo ocenili, iż przedkładany wydruk korespondencji między skarżącym a jego pełnomocnikiem był dla tej oceny zbędny. Reasumując, należy stwierdzić, iż obowiązujący w niniejszej sprawie stan prawny oraz ustalony przez organ stan faktyczny, wskazujący na istnienie złej wiary skarżącego przy rejestracji spornego znaku towarowego w postaci stylizowanej litery "X" z koroną, niewątpliwie stanowiło przesłankę materialnoprawną wydania przez UP kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na ww. znak towarowy na podstawie art. 164 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji, należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 lutego 2025
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Dariusz Zalewski Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny