II GZ 136/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.I.K., J.G.K., J.Z.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1031/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.I.K., J.G.K., J.Z.O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Postanowieniem z 21 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1031/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J.I.K., J.G.K., J.Z.O. (dalej "skarżące") wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Konkurencji i Konsumentów z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżące nie wykazały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że na skutek wykonania decyzji zaszła realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły skarżące, wnosząc o dopuszczenie dowodów z dokumentów na okoliczność ich sytuacji majątkowej oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy, względnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Zarzuciły naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.") poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i błędne uznanie, że skarżące nie wykazały, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może pociągnąć dla nich znaczące nieodwracalne skutki. Następnie wyrokiem z 12 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1031/21, WSA w Warszawie oddalił skargę skarżących na decyzję Prezesa UOKiK z [...] stycznia 2021 r. Skarżące złożyły skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. postanowienie NSA z 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 325/18). Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie zażalenie podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18; 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 363/18; 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1514/17, 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GZ 261/19). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 461/19). Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.