II GZ 157/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Go 564/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 lipca 2025 r. nr 0801-IOAC.4823.11.2025.16.RKR w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia: oddalić zażalenie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z 2 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Go 564/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.M. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 lipca 2025 r., nr 0801-IOAC.4823.11.2025.16.RKR, UNP: 0801-25-062344 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W treści uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca w skardze sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji motywowany wyłącznie zachodzącym niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dalej WSA stwierdził, że Skarżąca nie wykazała okoliczności, z których wynikałoby, że w jej sytuacji zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia w drodze wykonania zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaniechanie przedstawienia przez Skarżącą konkretnych informacji dotyczących jej stanu majątkowego uniemożliwia obecnie stwierdzenie, w jakim stopniu wykonanie decyzji wpłynie na jej sytuację, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie oceny, czy dochodzenie należności pieniężnej określonej decyzją, spowoduje przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutki. 2. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepianych. Nadto Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny wniosku w sposób czysto formalny, bez rzeczywistego odniesienia się do sytuacji majątkowej i gospodarczej Skarżącej; 3. zasad proporcjonalności wynikających z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 5 TUE poprzez pominięcie skutków egzekucji kary administracyjnej w wysokości 20.000 zł dla przedsiębiorcy prowadzącego legalną działalność gospodarczą; 4. naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej, polegające na nadmiernie rygorystycznym podejściu do przesłanek ochrony tymczasowej, sprzecznym z utrwalonym orzecznictwem NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z nich. 5. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. post. NSA z 3.10.2011 r., I FSK 1427/11; wszystkie orzeczenia wskazane w treści uzasadnienia dostępne w CBOiS, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (post. NSA: z 10.5.2011 r., II FZ 106/11; z 9.9.2011 r., II FSK 1501/11; z 28.9.2011 r., I FZ 219/11; z 26.11.2007 r., II FZ 338/07). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, Strona musi zatem poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawić konkretne relacje między wstrzymaniem zaskarżonego postanowienia a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami, potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. 6. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, zabrakło właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że Sąd ten nie znalazł podstaw do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej. Skarżąca w treści skargi bowiem poza wskazaniem "z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" nie wyjaśniła ani nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie swojego wniosku. Prawidłowo zatem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że aby Sąd pierwszej instancji mógł ocenić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową Strony konieczne jest dysponowanie przez ten sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym Strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów (w tym źródeł ich pochodzenia), ponoszonych wydatkach i o posiadanym majątku. 7. Odnosząc się do nowych argumentów Skarżącej zawartych w treści zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można w nim przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek. (post. NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09; 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11, wszystkie orzeczenia wskazane w treści uzasadnienia dostępne w CBOiS, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podanie zatem przez Skarżącą dopiero na etapie zażalenia okoliczności na poparcie swojego stanowiska, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. ( post. NSA z 11 grudnia 2024 r., III OZ 516/24). 8. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.