II GZ 187/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 382/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 maja 2019 r. (sygn. akt III SA/Kr 382/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odmówił T. F. (dalej zwanemu "Skarżącym") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z [...] lutego 2019 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z [...] listopada 2018 r. o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 200 000 zł Skarżącemu jako posiadaczowi lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. WSA wskazał, że Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku tym Skarżący stwierdził, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż egzekucja kwoty 200 000 zł bez wątpienia wyrządzi niepowetowaną szkodę i z dużym prawdopodobieństwem będzie wiązała się z utrudnieniami w prowadzeniu działalności gospodarczej. WSA stwierdził, że Skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych danych (w szczególności nie dołączył jakichkolwiek dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej), które wskazywałyby, że wyegzekwowanie kwoty objętej zaskarżoną decyzją spowoduje wystąpienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. Zdaniem WSA, nie było zatem możliwe zweryfikowanie zasadności twierdzeń Skarżącego podniesionych we wniosku. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ppsa przez jego błędne niezastosowanie, pomimo podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji, nieuwzględnienie istnienia okoliczności faktycznych przestawionych przez Skarżącego i uznanie, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonalności decyzji administracyjnej, podczas gdy - jak wskazał Skarżący - jego dotychczasowa i obecna sytuacja majątkowa, a także bezpośrednio oddziałujące na nią postępowanie egzekucyjne, jakie zostanie zainicjowane przez organ w celu wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej, doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla Skarżącego zarówno w sferze finansowej, jak i osobistej. Skarżący stwierdził w szczególności, że we wniosku jasno określił wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, które w całości przeznaczane są na podstawowe potrzeby życiowe rodziny, w której Skarżący jest jedynym żywicielem. Zdaniem Skarżącego, występująca w sprawie dysproporcja pomiędzy miesięcznymi dochodami (3000 zł) a nałożoną karą pieniężną (200 000 zł) bez wątpienia - kierując się logiką oraz doświadczeniem życiowym - wskazuje, że Skarżący nie jest w stanie przy tej wysokości zarobków sprostać możliwości zapłaty nałożonej kary. W ocenie Skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania dla Skarżącego i jego rodziny, co stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Ponadto zakończenie działalności gospodarczej będzie się wiązać z ustaniem bytu prawnego przedsiębiorcy, zwolnieniem zatrudnionych dotychczas pracowników, utratą i zerwaniem kontaktów i współpracy z partnerami gospodarczymi i kontrahentami w wyniku niewypłacalności, co także wyczerpuje dyspozycję art. 61 § 3 ppsa, których to skutków faktycznych i prawnych nie będzie można odwrócić w żaden sposób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 200 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 200 000 zł może wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty jego do sytuacji majątkowej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje Skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia Skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić do niewypłacalności skutkującej zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji do utraty źródła utrzymania Skarżącego i jego rodziny, a także do zwolnienia zatrudnianych pracowników. W tym zakresie nie może być wystarczające oświadczenie w skardze do WSA, że Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości około 3000 zł i że egzekucja nałożonej kary pieniężnej utrudni lub uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej. Bez przedłożenia przez Skarżącego stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu, skali prowadzonej działalności gospodarczej, ani wartości posiadanego majątku. Informacji tych nie można również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Brak wiedzy sądu w tym zakresie nie pozwala na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 ppsa. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. PG