II GZ 294/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1386/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P.D. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 marca 2024 r., znak: BOL.610.266.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1386/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę P.D. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 marca 2024 r., w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 9 maja 2024 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL, zaś zarządzeniem z dnia 11 maja 2024 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 184 zł – w obu przypadkach – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwania była podwójnie awizowana (23 maja oraz 3 czerwca 2024 r.), a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 11 czerwca 2024 r. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd I instancji uznał, że przedmiotowe wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 6 czerwca 2024 r. w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 13 czerwca 2024 r. Wobec powyższego Sąd I instancji działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że przesyłka zawierająca wezwania nie została mu doręczona, ani awizowana w związku z czym złożył on skargę na pocztę i listonosza, zaś oryginał skargi załączył do zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności zwalniających skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno ono zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno ono zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarżący w skardze na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie podał swojego numeru PESEL, w konsekwencji czego został wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do uzupełnienia tego braku formalnego jak również do uiszczenia wpisu od skargi. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki – w której znajdowały się wezwania do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego - wynika, że dnia 23 maja 2024 r. nastąpiła pierwsza nieudana próba jej doręczenia, o czym poinformowano adresata zostawiając stosowne zawiadomienie w oddawczej skrytce pocztowej. Z dokumentu tego wynika również, że także i druga próba doręczenia przesyłki była nieudana. Podkreślić w tym miejscu należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.) (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 3421/14, postanowienie SN z dnia 22 marca 2019 r., sygn. I CZ 118/17, postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19, postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 73, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1861/11, z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2228/13, z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I FZ 25/14 oraz z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt I OZ 967/19) i to na stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA z dnia: 27 września 2012 r., II OZ 811/12, 17 listopada 2015 r., II FZ 857/15). Z akt sprawy wynika, że zarówno skarżący jak i Sąd I instancji zainicjowali postępowanie reklamacyjne w przedmiocie przesyłki poleconej nr [...] zawierającej wezwania skarżącego do uzupełnienia braków skargi. Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. Poczta Polska S.A. odpowiedziała na wystąpienie Sądu i poinformowała, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że pracownik doręczający przesyłkę podjął próbę jej doręczenia pod wskazanym adresem w dniu 23 maja oraz 3 czerwca 2024 r., jednakże w obu przypadkach nie zastał adresata. W związku z powyższym przesyłka została zaawizowana, a sporządzone zawiadomienie pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Postępowanie reklamacyjne wszczęte przez Sąd I instancji wykazało zatem prawidłowe doręczenie spornej przesyłki. W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trudno zakładać, że postępowanie reklamacyjne wszczęte przez skarżącego w sprawie tej samej przesyłki, a którego wynik nie jest Sądowi znany, zakończyłoby się w odmienny sposób od postępowania zainicjowanego przez Sąd. W związku z powyższym należy stwierdzić, że argumentacja skarżącego zawarta w zażaleniu okazała się niewystarczającą do obalenia domniemania prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego i fiskalnego skargi w wyznaczonym do tego terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności, na gruncie rozpoznawanej sprawy, stanowiły podstawę do odrzucenia skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Ponadto NSA zauważa, że wskazywane przez skarżącego w zażaleniu okoliczności skutkujące uchybieniem terminu do uzupełnienia braków skargi – jako przyczyny niezależne od strony – mogłyby stanowić przedmiot ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia tych braków na zasadach określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, str. 124).