II GZ 327/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 333/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

S. B. (dalej jako: "skarżący") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. W ślad za skargą na powyższą decyzję, skarżący złożył wniosek o wstrzymanie jej wykonania, uzasadniając to niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w związku z pandemią COVID-19, i nie jest w stanie uiścić ww. kwoty pieniężnej. Nadmienił również, że wobec niego prowadzonych jest wiele postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił, ziszczenia się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W szczególności nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową. Sąd I instancji oceniając ją wskazał na rozpoznany w sprawie wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz na dochody rodziny skarżącego oraz znaczy majątek. Podkreślił, że sam skarżący nie podał we wniosku, jakie wymierne negatywne następstwa finansowe będzie miało wyegzekwowanie przedmiotowej kary pieniężnej. Sąd uznał również, że uiszczenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Samo zatem powoływanie się na tą okoliczność jako sytuację uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji, w ocenie Sądu I instancji, jest daleko niewystarczające, w szczególności wówczas, gdy wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych, ani też dokumentów, pozwalających zobrazować jego aktualną zdolność finansową. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Rzeszowie wniósł skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez przyjęcie, iż podstawą zastosowania wskazanego niebezpieczeństwa występowania negatywnych skutków dopiero po wykonaniu decyzji oraz wybiórczą analizę sprawy, prowadzącą do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszanie art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne przyjęcie, że skarżący powinien przedłożyć dodatkowe dowody, podczas gdy fakt wystąpienia pandemii COV1D-19 i jego negatywny wpływ na sektor paliwowy stanowi fakt powszechnie znany. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. Sąd orzeka, bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe zaś twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie wykazał stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Nadto, nie wykazał również ewentualnego wpływu na tę sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa, iż znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo mogłyby spowodować szkodę, która byłaby dla skarżącej znaczna. Dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. WSA w Rzeszowie trafnie zwrócił uwagę, że skarżący do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dołączył żadnych dowodów, które dokumentowałyby jego aktualną sytuację majątkową. Zasadne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, iż w tej sytuacji nie był w stanie określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji, tylko z uwagi na wysokość nałożonej kary pieniężnej byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarte we wniosku twierdzenia nie zostały uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony, które obrazowałyby aktualną, rzeczywistą kondycję finansową. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację majątkową skarżącego. Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "znacznej szkody", co oznacza, że dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wystarcza samo jej wystąpienie, lecz jeszcze jej rozmiar dla zobowiązanego musi być co najmniej znaczny. Sama wysokość określonej kary pieniężnej nie świadczy zatem o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Kwota ta musi być bowiem odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej, w tym jej płynności finansowej (vide postanowienie NSA z 21 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 106/17, z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 1360/16). Wbrew zarzutom skarżącego, także samo stwierdzenie, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w związku z pandemią Covid-19 nie uzasadnia automatycznie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, sama utrata korzyści majątkowych nie uzasadnia bowiem automatycznie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 600/16). W związku z tym, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazał swojej sytuacji materialnej, nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, uniemożliwił dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na stronę skarżącą, tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z tych bowiem względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił złożony w tej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji