II GZ 385/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1622/24 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2024 r., znak: ZPŚ.642.555.2024.HST w sprawie wznowienia postępowania w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1622/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę A. J. (dalej: skarżąca, strona) na postanowienie Ministra Zdrowia (dalej: Minister, MZ) z 30 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz zwrócił stronie 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając orzeczenie, Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca do skargi na opisane postanowienie dołączyła dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100zł, wpisanego do rejestru opłat sądowych WSA w dniu 15 maja 2024 r. pod poz. 16954. Z uwagi na to, że należny wpis w sprawie wynosi 200 zł, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 października 2024 r. wezwano stronę do uzupełnienia brakującej części wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka obejmująca powyższe zarządzenie przesłana na wskazany w skardze adres, została doręczona skutecznie skarżącej 28 października 2024 r. Przy piśmie z 29 października 2024 r. Strona przesłała dowód dokonania opłaty 100 zł w dniu 15 maja 2024 r. i wystąpiła o zaliczenie tej opłaty na poczet sprawy. Według danych z rejestru opłat sądowych WSA Skarżąca nie uzupełniła wpisu od skargi do 4 listopada 2024 r. W opisanych okolicznościach Sąd I instancji, powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), według którego skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd, stwierdził, że w sprawie należny wpis sądowy, mimo skutecznego doręczenia Stronie wezwania do jego uiszczenia nie został opłacony i dlatego na podstawie ww. przepisu skargę odrzucił. W tej sytuacji, na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis. W zażaleniu wniesionym do NSA w ustawowym terminie, Strona zaskarżyła ww. postanowienie Uważała, że nie została w wezwaniu o uiszczenie wpisu otrzymanym z WSA jasno i wprost poinformowana, że wpis uległ zmianie i wynosi 200 zł, a nie 100 zł jak zawarł w pouczeniu zaskarżonego postanowienia Minister. Dlatego uznała, że wezwanie z WSA dotyczy kwoty, którą już wcześniej wpłaciła. Zdaniem Skarżącej zapis z zarządzenia dotyczący uzupełnienia brakującej części wpisu w wysokości 100 zł wprowadził ją w błąd. Dodała, że poczyniła starania w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości i 29 października 2024 r. wysłała do WSA pismo informujące, że dokonała wpłaty 100 zł, załączając dowód wpłaty. Podniosła, że nie uchylała się od wpłaty wpisu od skargi, ale wezwanie wprowadziło ja w błąd, nie informując, że ma wpłacić więcej niż wynikało z pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Minister w odpowiedzi na zażalenie wnosił o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Strony zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W związku z tym co do zasady przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zaś w sytuacji nieuiszczenia wpisu obowiązkiem sądu - zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. - jest jej odrzucenie. W niniejszej sprawie wpis sądowy od wniesionej skargi winien być prawidłowo uiszczony w wysokości 200 zł. Zgodnie z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. W związku z tym, że skarga dotyczy postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, to zgodnie z § 2 ust. 5 cytowanego rozporządzenia wpis wynosi 200 zł. Wpis stały w kwocie 100 zł należny jest bowiem od skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na mocy § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. aktu, a więc skarg w innych sprawach niż te określone w § 2 ust. 5. Dlatego zasadnie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 2 października 2024 r. wezwał stronę do uzupełnienia wpisu o 100zł, skoro przy wnoszeniu skargi uiściła ona kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi (jak zaznaczyła w dowodzie przelewu – opłatę sądową od skargi, k. – 12 akt sąd). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak treść zarządzenia z dnia 2 października 2024 r. w brzmieniu: "wzywam stronę skarżącą (...) do uzupełnienia brakującej części wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (...), stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia..." została sformułowana w sposób budzący wątpliwości, co potwierdziło pismo strony z 29 października 2024 r. nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 30 października 2024 r. (k. –34, 36 akt sąd.), tj. w terminie wyznaczonym ww. zarządzeniem do uzupełnienia wpisu (z.p.o, k.- 39 akt sąd.). Z brzmienia tego wezwania nie wynikało w sposób jednoznaczny i oczywisty, czy skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującej kwoty 100 zł tytułem uzupełnienia wpisu od skargi, czy też do opłacenia brakującej części wpisu od skargi w ogóle, zwłaszcza że w zarządzeniu nie podano wysokości należnego wpisu w tej sprawie (200 zł), a strona wcześniej, przed wezwaniem, wpłaciła już 100 zł tytułem wpisu. Istnienie powyższych wątpliwości potwierdza także treść zażalenia, w którym strona zwróciła uwagę na błędne pouczenie zawarte w postanowieniu Ministra co do wysokości wpisu od skargi (100 zł), który powinna była zapłacić (por. art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a.), dołączony dowód uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, jak i wspomniane pismo skarżącej z 29 października 2024 r. Z pisma tego wynikało przeświadczenie strony, że została wezwana o uiszczenie wpisu, który już wpłaciła (k. – 34 akt sąd.), a które pozostało bez jakiejkolwiek reakcji Sądu, mimo że zostało złożone w terminie, w którym nie tylko mógł być uiszczony brakujący wpis, ale złożone zażalenie czy wniosek o zwolnienie od kosztów. Należy też mieć na uwadze, że strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że zawarte w zarządzeniu wezwanie musi być wyraźne, jasne i jednoznacznie sformułowane. Treść zarządzenia powinna być tak doprecyzowana, aby strona nie miała najmniejszych wątpliwości co do zakresu wezwania. Takiego wymogu nie spełniało zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 2 października 2024 r. (por. postanowienia NSA z: 13 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1623/13; 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1878/14; M. Niezgódka - Medek w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024, komentarz do art. 220, t. 4, 5) Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji powinien ponownie prawidłowo wezwać stronę do uzupełnienia brakującej kwoty wpisu od skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.