II GZ 482/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 748/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej i zwrotu wpisu sądowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 748/24 w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 22 lipca 2024 r., nr: NEP.906.45.2024 w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 748/24, odrzucił skargę kasacyjną K. C. (dalej: skarżąca), oraz zwrócił uiszczony w kwocie 100 zł wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Wyrokiem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 748/24 WSA w Szczecinie oddalił skargę K. C. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z 22 lipca 2024 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W dniu 13 lutego 2025 r. (data złożenia pisma w placówce pocztowej wyznaczonego operatora) została złożona skarga kasacyjna w imieniu skarżącej od wspomnianego wyroku. Skargę tę podpisała adw. M. T.. Do skargi kasacyjnej adw. M. T. dołączyła pełnomocnictwo substytucyjne, w którym adw. A. T. udzielił jej pełnomocnictwa substytucyjnego do zastępowania go "w sprawie pod sygn. akt II SA/Sz 748/24". Na skutek skargi kasacyjnej skarżącej, 17 marca 2025 r. akta sprawy zostały przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2025 r. i art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną zostały zwrócone do WSA w celu usunięcia dostrzeżonych braków poprzez wezwanie adw. M. T. do nadesłania oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania K. C. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd I instancji pismem z 2 kwietnia 2025 r., stanowiącym wykonanie ww. zarządzenia, wezwał adw. M. T. do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie adw. A. T. w zakreślonym terminie przedłożył odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącą. W tym stanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną oraz na mocy art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a zwrócił uiszczony w kwocie 100 zł wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Odwołał się WSA do art. 176 p.p.s.a., w myśl którego skarga kasacyjna powinna m.in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymagań, jest przewidziany w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek dołączenia do pisma pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W ocenie WSA adw. M. T. nie złożyła wraz ze skargą kasacyjną stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnictwo złożone wraz ze skargą kasacyjną zostało udzielone "w sprawie pod sygn. akt II SA/Sz 748/24". Zdaniem Sądu I instancji nie wynikało z niego umocowanie adw. M. T. do występowania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a jedynie do występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Dlatego została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej przed NSA. Przedłożone w wykonaniu wezwania przez adw. A. T. pełnomocnictwo nie czyniło zadość temu wezwaniu Sądu, bowiem dotyczy umocowania pełnomocnika do działania w sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika adw. A. T.. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 38 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne odrzucenie skargi z uwagi na brak wskazania w treści upoważnienia substytucyjnego również prawa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy: - upoważnienie było udzielone jedynie do podpisania i wniesienia skargi kasacyjnej, którą wnosi się za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (którego sygnatura była wskazana w treści upoważnienia substytucyjnego), oraz, (niezależnie od powyższego), - błędne przyjęcie, że upoważniona do podpisania skargi została właściwie wezwana do uzupełnienia braków, w sytuacji gdy zarządzenie sądu nie określało dokładnie na czym braki w pełnomocnictwie zdaniem sądu polegają, jak również poprzez przyjęcie, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało wystosowane na prawidłowy adres, gdyż upoważniona do podpisania skargi adwokat M. T. nie ma siedziby swojej kancelarii w [...] przy ul. [...], gdyż jej siedziba zgodnie z rejestrem adwokatów oraz CEIDG znajduje się w P. przy ul. [...], - błędne przyjęcie, że Sąd prawidłowo wezwał do uzupełnienia braków w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżących adw. A. T. nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków adresowanego do niego. Zażalenie uzasadniała tym, że pismem z 14 kwietnia 2025 r. pełnomocnik wysłał pełnomocnictwo do reprezentowania przed NSA i dotyczy tylko adwokata A. T.. Adwokat M. T. uprawniona była jedynie do podpisania i wysłania do sądu właściwego (skarga składana jest za pośrednictwem Sądu I instancji) skargi jako pełnomocnik substytucyjny. Z tego względu pełnomocnictwo substytucyjne wskazywało jedynie sygnaturę Sądu I instancji. Co więcej skarga została prawidłowo wniesiona, a pełnomocnictwo do reprezentowania swojej mandantki przed NSA skarżąca dołączyła do pisma z dnia 14 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek odwoławczy powinna spełniać określone kryteria przewidziane w art. 174- 176 p.p.s.a. W razie zaś stwierdzenia w tym zakresie uchybień Sąd zobowiązany jest wezwać do ich usunięcia. Nieuzupełnienie dostrzeżonych braków formalnych w wyznaczonym terminie powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 178 p.p.s.a.). Pomimo doręczonego wezwania do usunięcia braku formalnego tj. nadesłania pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, brak ten nie został w zakreślonym terminie uzupełniony. W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną podpisała adw. M. T. z dopiskiem "w zastępstwie". Na skardze kasacyjnej był też komputerowy zapis "A. T. adwokat", ale nie spełniał wymogu podpisu pełnomocnika z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Do skargi kasacyjnej zostało dołączone pełnomocnictwo substytucyjne udzielone adw. M. T. przez adw. A. T. do zastępowania go "w sprawie pod sygn. akt II SA/Sz 748/24". Z treści pełnomocnictwa substytucyjnego wynikało więc, że adw. M. T. została umocowana do zastępowania i działania w imieniu skarżącej jedynie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie jako Sądem I instancji. Natomiast wniesienie skargi kasacyjnej uruchamia postępowanie kasacyjne (por. Dział IV Rozdział 1 Skarga kasacyjna p.p.s.a.), mimo że skarga kasacyjna wnoszona jest za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnej (art. 177 § 1 p.p.s.a.). W tej sytuacji pełnomocnictwo substytucyjne dołączone do skargi kasacyjnej nie obejmowało upoważnienia do sporządzenia skargi kasacyjnej i działania w postępowaniu odwoławczym (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OZ 498/25). W myśl art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ponadto, jeżeli wnoszącym skargę kasacyjną jest pełnomocnik, który nie przedłożył pełnomocnictwa - wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy kierować do wnoszącego pismo pełnomocnika z uwagi na treść art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w zw. z 176 § 2 p.p.s.a. zw. z 177a p.p.s.a. Stanowisko to niewątpliwie należy również odnieść do sytuacji, w której pełnomocnictwo co prawda zostało złożone, jednak jest nieprawidłowe, bo nie obejmuje czynności, przy której zostało złożone. Zakres pełnomocnictwa ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego. Sąd bada prawidłowość podpisania każdego pisma procesowego (art. 46 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a.). Natomiast przywoływany przez pełnomocnika skarżącej art. 38 p.p.s.a. odnosi się do trybu podpisania pełnomocnictwa, co nie było kwestionowane. Wątpliwości dotyczyły prawidłowości podpisania skargi kasacyjnej – czy przez umocowanego pełnomocnika, z uwagi na treść dołączonego do niej pełnomocnictwa substytucyjnego. Niniejsza sprawa dotyczy pierwszego pisma skarżącej, wszczynającego postępowanie odwoławcze. Wobec tego, skoro zostało ono podpisane przez adw. M. T. która dołączyła pełnomocnictwo substytucyjne, to zasadne było wezwanie tego pełnomocnika, który sporządził i podpisał skargę kasacyjną do wykazania prawidłowego umocowania do reprezentowania skarżącej kasacyjnie (por. postanowienie NSA z 24 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1635/16). W związku z powyższym, skoro wniesiona i podpisana przez adw. M. T.. skarga kasacyjna z 13 lutego 2025 r. była jej pierwszą czynnością procesową w postępowaniu odwoławczym, to winna była przedstawić również stosowne pełnomocnictwo, które do podjęcia tej czynności ją umocowywało. Przedłożone pełnomocnictwo substytucyjne nie wykazywało prawidłowego umocowania tego pełnomocnika. Dlatego WSA, w świetle ww. przepisów p.p.s.a. prawidłowo wezwał tego pełnomocnika do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa. W wezwaniu Sądu z 2 kwietnia 2025 r. zostało określone, jakie braki formalne skargi kasacyjnej zostały stwierdzone i w jakim trybie i pod jakim rygorem powinny zostać uzupełnione. Pismo to zostało wysłane na adres kancelarii adwokackiej, która została wskazana na kopercie, w której przesłano skargą kasacyjną, jako adres nadawcy, potwierdzony w skardze kasacyjnej i z prawidłowym zaznaczeniem, że skierowane jest do adw. M. T.. Należy podnieść, że pełnomocnictwo substytucyjne dla adw. M. T. nie zawierało innego adresu. Wezwanie to zostało prawidłowo odebrane i w terminie została udzielona odpowiedź, która jednak nie stanowiła prawidłowego wykonania zobowiązania. Nie wykazywała bowiem umocowania dla adw. M. T. do sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej, a którą to czynność także obejmowałoby pełnomocnictwo do reprezentacji skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (jak określono w wezwaniu). Niezasadna jest zatem argumentacja podnoszona przez pełnomocnika głównego, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie określało stwierdzonych braków oraz było nieprawidłowo skierowane, gdyż pełnomocnik adw. A. T. nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków adresowanego do niego. Wymaga podkreślenia, że nie można przerzucać na sąd ciężaru poszukiwania danych adresowych pełnomocnika, który zgodnie z przepisami p.p.s.a. ma obowiązek ich podania w pierwszym piśmie procesowym (art. 46 § 2 ust. 1 lit a), a następnie informowania o każdej zmianie adresu do doręczeń (art. 70 § 1). Zadość wezwaniu Sądu nie czynił odpis pełnomocnictwa nadesłany przez pełnomocnika skarżącej adw. A. T. przy piśmie z dnia 14 kwietnia 2025 r., gdyż skargę kasacyjną podpisała adw. M. T. i stąd wezwanie dotyczyło wykazania umocowania, m.in. do podpisania ww. środka odwoławczego, i dlatego zostało skierowane do pełnomocnika substytucyjnego, który złożył skargę kasacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy ocenie treści wezwania, która nie budzi wątpliwości, należy pamiętać, że zostało skierowane do zawodowego pełnomocnika, który podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej, toteż w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, zarówno działając samodzielnie, jak również posługując się osobami trzecimi, powinni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 184/09). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.