II GZ 483/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 827/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty kanelaryjnej w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r. oddalił skargę P.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Pismem z [...] lipca 2021 r. skarżący zgłosił wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z [...] czerwca 2021 r. Pismami z[...] lipca 2021 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a także do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 złotych. Korespondencja zawierająca ww. pisma została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2021 r. W dniu [...] sierpnia 2021 r. na rachunek bankowy Sądu wpłynęła, uiszczona przez skarżącego, wpłata odpowiadająca wysokości opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednocześnie w dniu [...] sierpnia 2021 r. skarżący nadał na adres Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego przedmiotowego wniosku oraz uzupełnienia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych. W uzasadnieniu wskazał, że korespondencja zawierająca pisma z [...] lipca 2021 r. została odebrana przez jego ojca i oddana mu w dniu [...] sierpnia 2021 r. W międzyczasie skarżący otrzymał od ojca informację, że ten odebrał korespondencję w dniu [...] lipca 2021 r., dlatego też założył, że wykonanie wezwania w dniu [...] sierpnia 2021 r. pozwoli na zachowanie terminu wskazanego przez Sąd. Po zapoznaniu się z przekazaną przez ojca korespondencją stwierdził, że doręczenie nastąpiło w dniu [...] lipca 2021 r., a zatem wyznaczone przez Sąd terminy upłynęły. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący wskazywał, że jego ojciec jest osobą starszą i leczy się od ponad pół roku na ciężką depresję. Niechcący pomylił się przy przekazywaniu informacji o dacie odbioru korespondencji, co świadczy o tym, że niedochowanie terminu nie wynikało ze złej woli skarżącego czy zaniedbania, a było wynikiem omyłkowego wprowadzenia go w błąd. Zaskarżonym postanowieniem z 15 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 827/21 Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Sąd zauważył, że zainicjowanie przez skarżącego postępowania sądowego niewątpliwie należy ocenić jako sprawę życiowo istotną, z którą łączy się obowiązek dbałości oraz przezorności. Zgłaszając wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który nie został podpisany, skarżący powinien przewidzieć, że aktywuje działania Sądu, który niewątpliwie wezwie go do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Dysponując wiedzą o trwającej od ponad pół roku niedyspozycji ojca, związanej z ciężką depresją, decydując się na wskazanie jego adresu jako adresu do doręczeń skarżący, w chwili otrzymania informacji o odbiorze korespondencji, winien niezwłocznie podjąć działania mające na celu potwierdzenie daty doręczenia korespondencji. W tym celu skarżący, dysponując numerem ewidencyjnym przesyłki poleconej (oznaczonym nr R i umieszczonym na kopercie), mógł skorzystać z powszechnie dostępnej i znanej możliwości weryfikacji procesu doręczenia poprzez sprawdzenie w serwisie śledzenia przesyłek operatora pocztowego. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie zachował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, tym samym wniosek o przywrócenie terminu należało oddalić. Odnosząc się zaś do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej Sąd wskazał, że uiszczenie jej z uchybieniem terminu zakreślonego treścią zarządzenia z [...] sierpnia 2021 r. nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, dlatego też wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej uznać należało za niedopuszczalny, podlegający odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że nie dopełnił on czynności ze swojej winy, co uniemożliwiało uwzględnienie jego wniosku wobec własnych zaniedbań, podczas gdy trudno w danych okolicznościach przyjąć, że skarżący mógł zapobiec niedotrzymaniu terminu, co winno prowadzić do uwzględnienia jego wniosku. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu, w tym także lekkie niedbalstwo, powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W rozpoznawanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, należy więc rygorystycznie oceniać przesłanki uzasadniające zastosowanie tej instytucji procesowej. Za taką przeszkodę niemożliwą do usunięcia nie można było uznać faktu doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, który następnie przekazał przesyłkę skarżącemu podając błędną datę jej odbioru. Wskazać należy, że zgodnie z art. art. 72 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie wyklucza obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Strona może w szczególności wykazywać, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też, że pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. Skarżący jednakże w żaden sposób skutecznie nie obalił domniemania prawidłowości doręczenia. Wiedząc o chorobie dorosłego domownika (ojca), który odebrał korespondencję, skarżący powinien był – jak wskazał Sąd I instancji – w prosty sposób, za pomocą tzw. eMonitoringu przesyłki poleconej, upewnić się co do terminu jej doręczenia. Mógł także ustanowić konkretną osobę pełnomocnikiem do doręczeń w sprawie. Na marginesie należy zauważyć, że poprzednią korespondencję z sądu (np. wezwanie do podpisania skargi i do uiszczenia wpisu od skargi, odpis sentencji wyroku) także odebrał ojciec skarżącego i na te przesyłki skarżący zareagował w terminie. Działania dorosłego domownika w zakresie przyjęcia korespondencji w imieniu adresata obciążają samego skarżącego. W tej sytuacji należy przyjąć, że WSA prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.