II GZ 594/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 193/24 o odrzuceniu skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2023 r., nr SKO.K/41.3/2327/2023/24401 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 193/24, odrzucił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2023 r., w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Sąd I instancji uzasadniając orzeczenie wskazał, że zarządzeniem z dnia 13 marca 2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt III SPP/Gl 57/24, utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 11 czerwca 2024 r., którym pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zgodnie z prawomocnym zarządzeniem z dnia 13 marca 2024 r. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została doręczona skarżącemu w dniu 10 września 2024 r. Wpis sądowy nie został uiszczony. WSA powołując art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), stwierdził że skarżący prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, czynności tej nie dokonał. Skarżący został pouczony o siedmiodniowym terminie wykonania wezwania oraz o rygorze mającym zastosowanie w przypadku jego niewykonania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 10 września 2024 r., termin na uiszczenie wpisu upłynął zatem bezskutecznie z dniem 17 września 2024 r. Zgodnie z informacją z dnia 4 października 2024 r. w Rejestrze opłat sądowych WSA nie zidentyfikowano wpisu sądowego od przedmiotowej skargi. Sąd I instancji wyjaśnił, że skoro w terminie zakreślonym przez sąd, skarżący nie uiścił wpisu od skargi, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić. Na postanowienie z dnia 23 października 2024 r. zostało przez skarżącego wniesione zażalenie. Skarżący zarzucił błędną ocenę jego możliwości finansowych, co przemawiało w jego ocenie za uchyleniem tego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podega oddaleniu, bowiem podniesiona w nim okoliczność nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że argument skarżącego nie odnosi się wprost do objętego zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Stanowisko zaprezentowane w zażaleniu skupia się na kwestii nieprzyznania stronie prawa pomocy, przez co nie może odnieść zamierzonego przez stronę skutku, gdyż nie dotyczy ono merytorycznej treści zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji oraz wywiedzionych w nim motywów odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Wskazać należy, ze sprawa wpadkowa w przedmiocie przyznania stronie prawa pomocy została już prawomocnie osądzona przez WSA postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt III SPP/Gl 57/24, którym utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 11 czerwca 2024 r., pozostawiające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odnosząc się bezpośrednio do oceny zaskarżonego postanowienia, powołać należy art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast art. 230 § 1 powołanej ustawy stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie przed sądem administracyjnym niewątpliwie jest skarga. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Skarżący nie był ustawowo zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów. Co więcej, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skoro skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to Sąd I instancji zasadnie, zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2024 r., wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 13 marca 2024 r. Oznaczało to powstanie obowiązku do uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi. W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo wskazał na bezskuteczny upływ terminu zakreślonego na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, bowiem dostrzeżony brak fiskalny nie został uzupełniony pomimo stosownego wezwania. Okoliczność ta została potwierdzona informacją uzyskaną z Rejestru opłat sądowych WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2024 r., z której wynika, iż wymaganej w sprawie należności nie zidentyfikowano. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Skarżący wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie nie uiścił, zatem zasadnie została ona przez WSA odrzucona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji