II OSK 1196/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.C. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 1 lipca 2022 r., nr 1344/2022 w sprawie ze skargi kasacyjnej D.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1804/24 w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2024 r., znak DOR.7100.103.2024.URA w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1804/24, oddalił skargę D.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 kwietnia 2024 r., znak DOR.7100.103.2024.URA, utrzymującą w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 stycznia 2024 r., nr 116/2024, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z 1 lipca 2022 r., nr 1344/2022, którą nakazano: – przeprowadzenie kontroli instalacji gazowej i przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej: "Prawo budowlane"); – przeprowadzenie kontroli budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (kontrola w cyklu 5-letnim), polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, kontrolą należy objąć instalację elektryczną w budynku; – sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku przy ul. B. [...] we W., w szczególności: fundamentów, izolacji ścian piwnic (zawilgocenie ścian, posadzki, korozja biologiczna murów, podciąganie wilgoci z poziomu posadowienia), przegród zewnętrznych elewacyjnych (stanu murów, tynków, obróbek blacharskich), stropów w obiekcie (nad piwnicą, międzypiętrowego/poddasza), dachu (stanu konstrukcji i pokrycia) oraz elementów odwodnienia obiektu, kominów, ich stanu technicznego, szczelności, drożności, prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych w budynku, wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalach, z inwentaryzacją przewodów kominowych i podłączeń do nich (z załączeniem niezbędnych szkiców przewodów z przyporządkowanymi podłączeniami oraz opisem), sprawności technicznej i użytkowej instalacji gazowej i elektrycznej w budynku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D.C., w imieniu własnym korzystając z uprawnień profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, która może być dotknięta wadą nieważności, tj. decyzji z 1 lipca 2022 r., nr 1344/2022, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia. Strona nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie powyższego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Niezależnie od rysującej się na tle wniosku skarżącej kasacyjnie kwestii pozostawania "w granicach tej samej sprawy" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine (wniosek dotyczy wstrzymania wykonania decyzji o nakazie przeprowadzenia kontroli instalacji gazowej i przewodów kominowych, przeprowadzenia kontroli budynku oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej, zaś przedmiotem zaskarżenia jest wyrok oddalający skargę na decyzję o utrzymaniu w mocy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji), trzeba stwierdzić, że skarżąca, ograniczając się do samego żądania wstrzymania wykonania, nie wykazała przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. Przedmiotowy wniosek nie zawiera więc argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadto należy zaznaczyć, że w skardze kasacyjnej kwestionuje się wyrok oddalający skargę na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie przeprowadzenia kontroli instalacji gazowej i przewodów kominowych, przeprowadzenia kontroli budynku oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej. Tego rodzaju decyzja nie wywołuje żadnych skutków materialnoprawych, gdyż nie nakłada na skarżącą żadnych nowych obowiązków, nie prowadzi też do podjęcia przez organ działań zmierzających do przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji (por. postanowienie NSA z 19.11.2024 r., II OSK 2488/24). Także z tego względu wniosek zawarty w skardze kasacyjnej nie mógł zostać uwzględniony. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.