II OSK 1252/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E.G. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej E.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Po 499/23 w sprawie ze skargi E.G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 czerwca 2023 r., nr WOA.7722.81.2023.MO w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 499/23, odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 499/23 ze skargi E.G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 czerwca 2023 r., nr WOA.7722.81.2023.MO, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 kwietnia 2023 r., odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, skarżący – E.G., zwrócił się o wstrzymanie wykonania "postanowienia oraz decyzji administracyjnej", tj. objętego skargą postanowienia oraz decyzji nr WOA/7735/2/100/2008 z 8 października 2008 r. bowiem ich wykonanie powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. Uzasadniając skarżący podał, że postanowienie wydane zostało na błędnej podstawie prawnej. Rozstrzygnięcia nakazują wyburzenie altany, która jest zgodna z przepisami prawa budowlanego. Do wniosku załączono dokumenty związane z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, zawiadomienie ZUS o zajęciu wierzytelności i kopię protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Po 499/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania postanowienia. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek E.G. o zmianę postanowienia z dnia 24 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia. Sąd nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Po 499/23. Strona skarżąca we wniosku powieliła uprzednio prezentowane stanowisko i nie przywołała żadnych nowych argumentów przemawiających za odmiennym rozpoznaniem jej wniosku. Okoliczności, na które powołał się skarżący były związane z wykonaniem decyzji, którą egzekwuje organ egzekucyjny, a mianowicie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z 8 października 2010 r. o nakazie rozbiórki altany. Według Sądu w przedmiotowej sprawie nie wystąpił bezpośredni związek pomiędzy niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków a wykonywaniem zaskarżonego aktu. Zaskarżone postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na specyfikę regulowanego nim przedmiotu, nie miało natomiast cechy wykonalności w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Kolejnym postanowieniem z dnia 30 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Po 499/23, w konsekwencji ponownego wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek o zmianę postanowienia z dnia 24 stycznia 2024 r. Zdaniem Sądu analiza treści pisma skarżącego prowadzi do wniosku, że E. G. w ramach postępowania mającego za przedmiot odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w istocie zmierza do wzruszenia decyzji, którą organ egzekwuje. Sąd podtrzymał w tym względzie wcześniejsze stanowisko, że na obecnym etapie sprawy nie jest możliwa weryfikacja decyzji (w tym orzekanie o wstrzymaniu ich wykonalności) Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 sierpnia 2011 r., nr WOA.7721.112.2011 PZ i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z 8 października 2010 r., nr PINB/WOA/7355/2/100/100/2008. Postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oraz postępowanie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nie są tożsame w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., chociażby w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie ma miejsca na kwestionowanie zasadności obowiązków nałożonych egzekwowanym aktem. Przy ocenie postanowienia w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego kwestia merytorycznej prawidłowości egzekwowanej decyzji w ogóle nie podlega badaniu. Ocenie podlega jedynie samo postępowanie w przedmiocie odmowy umorzenia postepowanie egzekucyjnego. Brak jest zatem tożsamości spraw, co uzasadnia stwierdzenie, że decyzja organu I instancji nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w omawianym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt II OZ 586/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie E.G. na wyżej powołane postanowienie. Po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Po 499/23, skargi (wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia) na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący E.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Skarżący kasacyjnie ponownie sformułował wniosek o "ustanowienie zabezpieczenia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi w trybie art. 61 p.p.s.a.". Strona nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie tego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest kolejnym wnioskiem tego rodzaju złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też powinien zostać rozpoznany, stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a., jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie zaś jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zgodnie bowiem z tym przepisem, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przez zmianę okoliczności, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio (por. postanowienie NSA z 16.01.2019 r., II OSK 1159/18). Z akt sprawy nie wynika, by którekolwiek z tych okoliczności uległy zmianie. Jak wyżej przedstawiono wniosek nie zawierał żadnej argumentacji, tym bardziej nie sposób uznać aby skarżący wykazał, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.