Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 140/25

II OSK 140/25 - Wyrok NSA z 2025-11-04

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
4 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J.J. i Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 541/24 w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 18 marca 2024 r. nr WI-I.7840.1.228.2023.KW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od A.P. na rzecz Wojewody Pomorskiego oraz J.J. po 490 (czterysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 541/24 w wyniku rozpoznania skargi A. P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z 18 marca 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent) udzielił J. J. pozwolenia na budowę obejmującego rozbiórkę istniejącej zabudowy i budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zjazdem na działkę przy ul. [...] w [...] - teren obejmujący działki nr [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...]. Wojewoda Pomorski po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent decyzją z 26 października 2023 r. udzielił J. J. pozwolenia na budowę obejmującego: rozbiórkę istniejącej zabudowy i budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zjazdem na działkę, ul. [...] w [...], działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...]. Wojewoda Pomorski po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 18 marca 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że działki inwestycyjne objęte są uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...], Nr [...], poz. [...]). Inwestycja zaplanowana jest na terenie oznaczonym symbolem "[...]" - zabudowa jednorodzinna wolnostojąca. Inwestor uzyskał ponadto decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytów w [...] zezwalającą na prowadzenie robót budowlanych na obszarze zabytkowym wpisanym do rejestru zabytków polegających na wyburzeniu istniejącego budynku, budowy nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowy nowego zjazdu na działkę zlokalizowaną przy ul. [...] w [...]. Wobec powyższych ustaleń, w ocenie Wojewody, należało stwierdzić, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę, że projekt został poprawiony zgodnie ze wskazówkami Wojewody Pomorskiego zawartymi w decyzji z dnia 30 czerwca 2022 r. i obecnie spełnia wymogi określone w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.); dalej: r.w.t. Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących odprowadzenia lub zagospodarowania wód opadowych organ wskazał, że poprawiona i uzupełniona przez inwestora dokumentacja potwierdza, że zaproponowane rozwiązania i obliczenia dotyczące zagospodarowania wód opadowych i roztopowych pozwalają przejąć całość wód na terenie działki inwestycyjnej i zapewnić w tym obszarze ochronę uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości. Przedstawione obliczenia jednoznacznie wskazują, że dzięki przyjętym rozwiązaniom projektowym, nawet przy najbardziej niekorzystnych danych, całość wód opadowych zostanie ujęta w zbiornikach retencyjnych. Inwestor wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, planowana inwestycja jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami, przedłożony projekt budowlany spełnia warunki wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., a inwestor dopełnił wymogów wynikających z art. 32 ust. 4 tej ustawy. Złożył kompletny wniosek o pozwolenie na budowę i wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wszelkie niezbędne uzgodnienia, a przyjęte rozwiązania odpowiadają obowiązującym przepisom. Projekt został opracowany przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami budowlanymi. Skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego wniósł A. P. zarzucając jej naruszenie: 1) art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., .") w zw. z § 28 r.w.t., art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.), dalej: p.w. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez nie ustalenie czy inwestor ma techniczną możliwość odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a następnie czy wydanie zgody na projekt, który nie uwzględnia odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej jest zgodny z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych, którym powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz Prawa wodnego i czy rozwiązanie proponowane przez inwestora uwzględnia uzasadniony interes skarżącego oraz innych właścicieli nieruchomości sąsiednich; 2) art. 77 w zw. z art. 88 k.p.a. poprzez niezasięgnięcie opinii biegłych co do prawidłowości rozwiązań technicznych zaproponowanych przez inwestora; 3) art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w decyzji, że częścią proponowanych przez inwestora rozwiązań dotyczących zagospodarowania wód opadowych jest ich wywożenie beczkowozami, co nie jest rozwiązaniem technicznym lecz organizacyjnym, hipotetycznym. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga jest zasadna. Wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie na etapie postępowania odwoławczego doszło zmiany projektu budowlanego w stosunku do projektu zatwierdzonego przez organ I instancji. Potwierdza to także strona tytułowa przedłożonego Projektu budowlanego, z której wynika, że zmiany w nim wprowadzano 22 stycznia 2024 r., a zatem już po wydaniu decyzji przez Prezydenta. Powyższe oznacza, że w przypadku zatwierdzania projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, możliwe jest wyłącznie w sytuacji, w której przedmiot rozstrzygania jest tożsamy z przedmiotem rozstrzygania organu pierwszej instancji. Brak tożsamości przedmiotu rozstrzygania wyklucza możliwość zastosowania na etapie postępowania odwoławczego przywołanego przepisu. W kontrolowanej przez Sąd sprawie Prezydent zatwierdził projekt budowlany w kształcie istniejącym w dacie wydania decyzji. Na etapie postępowania odwoławczego nastąpiły wskazane wyżej zmiany projektu, co oznacza, że Wojewoda orzekał co do zmodyfikowanego przedmiotu, a to wykluczało możliwość utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji podzielił przy tym wyrażony w orzecznictwie pogląd, że inwestor do czasu zakończenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę może zmieniać i poprawiać projekt budowlany. W przypadku stwierdzenia na etapie postępowania odwoławczego braków czy i nieprawidłowości w dokumentacji projektowej organ II instancji powinien rozważyć ich usunięcie w trybie art. 136 k.p.a. Rozważania wymaga także to, czy z uwagi na zakres uzupełnienia nie dojdzie do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Sąd uznał zatem, że w sytuacji gdy wprowadzone do projektu budowlanego zmiany nie prowadzą do znaczącej zmiany pierwotnego zamierzenia inwestycyjnego, nie ma potrzeby ponawiania postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji. Przy czym za zmiany znaczące należy uznać między innymi zmiany charakterystycznych parametrów inwestycji, wpływające na obszar jej odziaływania. Dalej Sąd wojewódzki podniósł, że skarżący upatruje wadliwości decyzji Wojewody w naruszeniu art. 234 p.w. W przypadku budynków niskich prawodawca przewidział możliwość zagospodarowania wód opadowych w inny sposób niż odprowadzanie ich do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Sąd podzielił przy tym stanowisko wyrażone przez pełnomocników uczestnika postępowania w piśmie z dnia 30 września 2024 r., że zamierzenie inwestycyjne dotyczyło budynku niskiego w rozumieniu § 8 ust. 1 r.w.t., a zatem nie obejmował go wymóg wyposażenia w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Wbrew zatem zarzutom skargi zatwierdzenie projektu, który nie uwzględnia odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, jest zgodne z przepisami r.w.t. Powyższy wniosek nie uzasadnia jednak oceny, że zaskarżona decyzja w sposób zgodny z prawem reguluje kwestię odprowadzania wód opadowych i nie narusza uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej. Obliczenie bilansu wód opadowych dokonane zostało na podstawie "[...]" ustalonych na podstawie Uchwały nr [...] z dnia [...] Rady Miasta [...] o przyjęciu dokumentu "[...]". Niemniej prace nad uchwałą rozpoczęto w roku 2017. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego fakt, że zarówno dane na podstawie których rozpoczęto prace jak i treść wytycznych pozostają aktualne w roku 2024 r. Nie można stwierdzić, że odnoszą się one do najnowszej dostępnej wiedzy technicznej, a przyjęte przy ich określaniu m. in. normy PN-EN 12056:2002 i PN-EN 752:2017 są w dalszym ciągu aktualne. W ocenie Sądu ustalenie wielkości opadów i wynikającej z nich ilości wody opadowej wyłącznie w oparciu o wytyczne sporządzone kilka lat wcześniej, bez uwzględnienia aktualnej częstotliwości deszczy, ukształtowania terenu i powiązania ich z aktualną charakterystyką zmian klimatycznych stanowi naruszenie przepisów k.p.a. nakazujących wnikliwe i staranne ustalanie stanu faktycznego sprawy. Skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Pomorski zaskarżając wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art.138 § 1 pkt 1 i art.15 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegającą na uznaniu, że wobec dokonania zmian projektu budowlanego w stosunku do projektu zatwierdzonego przez Prezydenta Miasta [...], Wojewoda dostrzegłszy owe braki i nieprawidłowości, po ich uzupełnieniu w trybie art. 136 k.p.a., mając na uwadze prawo stron do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, powinien skorzystać z art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. i dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, eliminując przy tym decyzję Prezydenta z obrotu prawnego, gdy tymczasem zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, zaś skorzystanie przez organ odwoławczy z instytucji przewidzianej w art.136 § 1 k.p.a. wbrew ocenie Sądu nie obliguje organu odwoławczego do orzekania w tym przypadku na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a., kasacyjne rozstrzygnięcie może bowiem zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie materiału dowodowego w tym również projektu budowlanego, o ile nie prowadzi to do znaczącej zmiany pierwotnego zamierzenia inwestycyjnego, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 28 r.w.t. poprzez uznanie, iż zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego w sposób niezgodny z prawem reguluje kwestię odprowadzania wód opadowych i narusza uzasadnione interesy osób trzecich pomimo tego, że jednocześnie Sąd wskazuje, iż zatwierdzenie projektu, który nie uwzględnia odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej jest zgodne z przepisami ww. r.w.t., bowiem zamierzenie inwestycyjne dotyczy budynku niskiego, a zatem nie dotyczy go wymóg wyposażenia w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 28 r.w.t. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ odwoławczy w sposób niewystraczający rozpatrzył materiał dowodowy i nie uwzględnił w decyzji, że częścią proponowanych przez inwestora rozwiązań dotyczących zagospodarowania wód opadowych jest ich wywożenia, jak również wskazując, iż w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego fakt, że zarówno dane na podstawie których rozpoczęto prace jak i treść "[...]", pozostają aktualne w roku 2024, co w ocenie Sądu nie pozwala stwierdzić, że odnoszą się one do najnowszej wiedzy technicznej, a przyjęte przy ich określaniu m.in. normy PN-EN 12056:2002 i PN-EN 752:2017 są w dalszym ciągu aktualne, wywodząc z tego jednocześnie ciążący na organie obowiązek zobowiązania inwestora do zaktualizowania owych wytycznych na moment rozstrzygnięcia sprawy bądź wskazania w decyzji, że nie jest to potrzebne, bowiem rolą organu jest krytyczna ocena podstaw (założeń), w oparciu o które specjaliści odpowiednich branż sporządzają dokumentacje projektową, gdy tymczasem dokumentacja projektowa sporządzona została przez specjalistów odpowiednich branż, zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej wbrew ocenie Sądu nie posiada kompetencji do ich oceny jak też do dokonywania krytycznej oceny założeń przyjętych do sporządzenia dokumentacji projektowej, organ nie ma również prawa nakładać na inwestora obowiązków w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uwzględnienie przez Sąd skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego mimo nie zaistnienia przesłanki do jej uchylenia, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego odpowiadała prawu; 5) art. 3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dostrzegł naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego i zastosował określone w ustawie środki kontroli legalności, i w konsekwencji uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego mimo nie zaistnienia przesłanki do jej uchylenia. Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, zrzekając się jednocześnie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Skargę kasacyjną wniósł także J. J. zaskarżając wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w. zw. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji II instancji w wyniku wadliwego uznania, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy organ II instancji wydaje rozstrzygnięcie identyczne z decyzją organu I instancji, podczas gdy na podstawie art. 138 § 1 pkt l k.p.a. możliwe jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji również wówczas, jeżeli dojdzie do uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 § 1 k.p.a., co w szczególności oznacza, że możliwe jest utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i zatwierdzeniu pozwolenia na budowę, jeśli w ramach postępowania odwoławczego zostanie przeprowadzone dodatkowe postępowanie wyjaśniające w trybie art. 136 § 1 k.p.a. w celu usunięcia dostrzeżonych przez organ odwoławczy braków lub nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w niniejszym zarzucie przepisów, powinien dojść do wniosku, że decyzja II instancji była prawidłowa, gdyż organ II instancji był uprawniony do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta pomimo wprowadzenia zmian do projektu budowlanego na etapie odwoławczym, ponieważ zmiany te nie prowadziły do istotnej zmiany zamierzenia inwestycyjnego ani nie wpływały na obszar oddziaływania obiektu, a w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji II instancji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 i w zw. art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez uchylenie decyzji II instancji na skutek wadliwego uznania, że organ II instancji powinien był dokonać analizy aktualności dokumentu pt. "[...]" (dalej "Wytyczne"), przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] (dalej "Uchwala") o przyjęciu dokumentu pn. "[...]" oraz zweryfikować, czy Wytyczne odnoszą się do najnowszej dostępnej wiedzy technicznej, podczas gdy: a) organ II instancji nie był zobowiązany ani do badania aktualności wytycznych ani do weryfikacji, czy stanowią one najnowszą dostępną wiedzę techniczną, gdyż obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z aktualną wiedzą techniczną i normami spoczywa na projektancie, a organ architektoniczno - budowlany sprawdza wyłącznie projekt zagospodarowania terenu pod kątem zgodności z przepisami prawa, które nie obejmują dokumentów o charakterze wytycznych czy standardów technicznych niebędących powszechnie obowiązującymi normami prawnymi, a takim dokumentem są Wytyczne; b) Wytyczne, stanowiące dokument o charakterze opracowania przekrojowego, są aktualne co najmniej do 2030 roku, co wynika z tytułu i treści przyjętego na mocy Uchwały dokumentu "[...]", które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w niniejszym zarzucie przepisów, powinien dojść do wniosku, że decyzja II instancji była prawidłowa, gdyż organ II instancji zobowiązany był do zbadania zgodności projektu zagospodarowania terenu jedynie z przepisami prawa i nie był obowiązany do weryfikacji aktualności Wytycznych, przy czym Wytyczne pozostają aktualne do roku 2030, a w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji II instancji; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 p.b. poprzez uchylenie decyzji II Instancji w wyniku wadliwego uznania, że organ II instancji niewyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy i nie uwzględnił w decyzji II instancji, że częścią proponowanych przez Inwestora rozwiązań dotyczących zagospodarowania wód opadowych jest ich wywożenie - co, zdaniem WSA, nie jest rozwiązaniem technicznym lecz organizacyjnym i rozwiązanie to może budzić wątpliwości pod kątem zgodności z zasadami doświadczenia życiowego, podczas gdy organ II instancji był uprawniony wyłącznie do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z obowiązującymi przepisami prawa, a nie do oceny zaprojektowanych rozwiązań pod kątem ich praktyczności czy efektywności, tym bardziej, że obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z aktualną wiedzą techniczną i normami leży po stronie projektanta, a ponadto wywożenie nadmiaru wód opadowych za pomocą beczkowozów nie jest zabronione przez żaden przepis prawa, w związku z czym stanowi jedno z dopuszczalnych rozwiązań technicznych, a nawet jeśli uznać je za rozwiązanie organizacyjne, to brak jest podstaw prawnych do jego zakwestionowania, co więcej, projekt budowlany przewiduje instalację czterech studni retencyjnych, co zapewnia odpowiednie zabezpieczenie nieruchomości sąsiednich przed zalewaniem, WSA zaś nie wykazał, że zastosowane rozwiązania są niewystarczające czy niezgodne z przepisami techniczno - budowlanymi, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby Sąd I Instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w niniejszym zarzucie przepisów, powinien dojść do wniosku, że decyzja II instancji była prawidłowa, gdyż organ II instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i był uprawniony wyłącznie do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z obowiązującymi przepisami prawa, a nie do oceny zaprojektowanych rozwiązań pod kątem ich praktyczności czy efektywności, a w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji II instancji; 4) art. 35 ust. 1 pkt 2. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym uznaniem, że organ II instancji powinien był zweryfikować aktualność Wytycznych oraz zweryfikować, czy Wytyczne odnoszą się do najnowszej dostępnej wiedzy technicznej, a także uwzględnić, że częścią proponowanych przez Inwestora rozwiązań dotyczących zagospodarowania wód opadowych jest ich wywożenie, co nie jest rozwiązaniem technicznym lecz organizacyjnym, podczas gdy z właściwie wyłożonego przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b. wynika, że obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z aktualną wiedzą techniczną i normami leży po stronie projektanta, a organ architektoniczno-budowlany sprawdza wyłącznie projekt zagospodarowania działki lub terenu pod kątem zgodności z przepisami prawa, które nie obejmują dokumentów o charakterze wytycznych czy standardów technicznych niebędących powszechnie obowiązującymi normami prawnymi, a takim dokumentem są Wytyczne, co oznacza, że organ II instancji nie był ani uprawniony ani zobowiązany do badania aktualności Wytycznych ani do weryfikacji, czy stanowią one najnowszą dostępną wiedzę techniczną, a ponadto biorąc pod uwagę ograniczenie zakresu badania projektu budowlanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej do badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, organ ten nie może badać adekwatności zastosowanych przez projektanta rozwiązań organizacyjnych czy technicznych, takich jak wywożenie wody beczkowozami, o ile w zakresie gospodarki wodami opadowymi projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami. Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku przez WSA, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego, zrzekając się jednocześnie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z pisma Prezydenta Miasta [...] z [...] na okoliczność, że Wytyczne stanowią aktualne źródło informacji na temat zarządzania wodami opadowymi i roztopowymi w [...], opracowanymi w m.in. w celu udzielenia wskazówek inwestorom i projektantom. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W kontrolowanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skarg kasacyjnych. Wniesione skargi kasacyjne zawierają usprawiedliwione podstawy. Nie można wykluczyć sytuacji, w której w trakcie postępowania odwoławczego okaże się, że projekt obarczony jest wadami nieistotnymi, czyli wadami, które nie oznaczają istotnych naruszeń, o których mowa w art. 35 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 p.b. Wówczas organ odwoławczy jest uprawniony, w ramach kompetencji wynikającej z art. 136 k.p.a., do podjęcia działań polegających na zobowiązaniu inwestora do sanowania nieistotnych nieprawidłowości projektu budowlanego. Jeśli inwestor usunie nieprawidłowości, decyzja organu drugiej instancji jest wydawana w warunkach istnienia sanowanego projektu budowlanego. Pamiętać trzeba, że pozwolenie na budowę wchodzi do obrotu prawnego po wydaniu decyzji ostatecznej (por. wyroki NSA z dnia 16 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2083/19 oraz z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 582/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).. W niniejszej sprawie doszło do takiej właśnie sytuacji procesowej. Wojewoda jako organ odwoławczy pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o przedstawienie rozwiązań technicznych oraz miarodajnych danych, analiz i obliczeń udawadniających jednoznacznie, że projekt w części dotyczącej odprowadzania wód opadowych i roztopowych jest zgodny z przepisami prawa w zakresie zagospodarowania wodami oraz zapewnienia uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie określonych dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady zobowiązany jest rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same, co na organie I instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie doszło do zmian w projekcie mających charakter istotny, dokonane zmiany miały jedynie na celu uporządkowanie oraz wyjaśnienie kwestii związanych z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych z terenu działki inwestycyjnej. Stąd też utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, którego nieistotne uchybienia zostały usunięte w trakcie postępowania odwoławczego, uznać należy za prawidłowe. Podzielić należy także stanowisko skarg kasacyjnych wskazujące na wadliwą ocenę Sądu I instancji co do konieczności przeprowadzenia przez Wojewodę dodatkowego postępowania celem ustalenia aktualności "[...]". Wojewoda nie był zobowiązany, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, do badania aktualności "Wytycznych" gdyż po pierwsze nie są to normy prawne powszechnie obowiązujące, do których odwołuje się art. 35 ust. 1 p.b., a po drugie zgodnie z art. 20 ust. 2 p.b. to projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Natomiast w myśl art. 20 ust. 4 ww. ustawy, projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą zatem wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt. Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2993/18, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1996/22, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1093/20, CBOSA). Przepis art. 35 p.b. przewiduje ograniczony zakres badania projektu budowlanego przez organy nadzoru budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1720/23; z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2089/18). W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 p.b., organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym stanowi art. 35 ust. 4 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie organy dokonały oceny przedłożonej przez inwestora dokumentacji w powyższym zakresie, tj. w ramach przysługujących im uprawnień i słusznie na tej podstawie stwierdziły brak podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Kontrolowany projekt architektoniczno-budowlany został sporządzony przez projektanta, posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, który ponosi wyłączną odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego. Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji organy słusznie uznały, że zaproponowane przez inwestora rozwiązanie zagospodarowania wód opadowych na nieruchomości inwestora nie narusza ww. przepisów. Kwestia skutecznego zabezpieczenia działki skarżącego przed przepływem wód powierzchniowych nie mogła być przedmiotem oceny organów. W ocenie NSA, kwestia spływu wód powierzchniowych została rozwiązana zgodnie z wymogami rozporządzenia. Jak wynika z projektu wody opadowe będą odprowadzane do czterech studni retencyjnych, dodatkowym zabezpieczeniem przed ewentualnym przelaniem się wód opadowych z terenu działki inwestycyjnej, będzie podmurówka ogrodzenia podniesiona o 30 cm. powyżej terenu inwestycji oraz położone wzdłuż granicy północnej koryto betonowe z odprowadzeniem wody do zbiorników. Dodatkowo zaprojektowano przeciw spadki od terenu granicy do wewnątrz działki inwestora. Wobec powyższego uznać należało, że kwestia zagospodarowania wód opadowych zgodnie z wymogami rozporządzenia w projekcie została rozwiązana. Skarżący nie może jednak domagać się w tym zakresie gwarancji skuteczności przyjętego rozwiązania bowiem ani organ ani Sąd nie mogą oceniać pod tym kątem przyjętych w projekcie rozwiązań. Domaganie się gwarancji wykracza poza kompetencje organu, który miał jedynie stwierdzić zgodność rozwiązań z przepisami techniczno-budowlanymi. Skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że przewidziane rozwiązania są technicznie błędne i nie rozwiążą problemu spływu wód powierzchniowych na przedmiotowym terenie. Jeśli jednak rozwiązania te będą nieskuteczne, to skarżący ma prawo domagać się na podstawie art. 234 ustawy Prawo wodne od winnego szkody na jego nieruchomości przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Natomiast przewidywana nieskuteczność zaproponowanego rozwiązania nie mogła prowadzić do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Jednocześnie na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne na posiedzeniu niejawnym, gdyż strony, które je wniosły, zrzekły się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 stycznia 2025
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Jerzy Stankowski Piotr Broda /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny