II OSK 1750/25

Dnia 3 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. M. o wstrzymanie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2675/24 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 6 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2675/24, oddalił skargę R. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z 6 września 2024 r. w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez r.pr. M. J., zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku "do czasu rozpoznania niniejszej sprawy". Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 dotyczy zatem wyłącznie wstrzymania wykonania aktów bądź czynności podjętych przez organy administracji i będących przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie wyroków sądów administracyjnych. Oznacza to, że nie może on stanowić podstawy wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Znajdujące się w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjątki – zawarte w art. 89 oraz art. 284 – nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Art. 89 p.p.s.a. dotyczy bowiem możliwości wstrzymania wykonania orzeczenia sądowego w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu. Natomiast art. 284 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Ponadto wyjaśnić należy, że wskutek wniesienia środka zaskarżenia jakim jest skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaskarżony wyrok pozostaje wyrokiem nieprawomocnym, a co za tym idzie nie wywołuje on skutków prawnych związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Z uwagi na powyższe, wobec braku podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, wniosek ten został oddalony. Gdyby natomiast skarżącemu kasacyjnie chodziło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to wyjaśnić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2675/24, na które skarżący nie wniósł zażalenia, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odmówił skarżącemu kasacyjnie zastosowania ochrony tymczasowej. W myśl natomiast art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie, o czym stanowi art. 165 p.p.s.a. Wobec tego byłyby podstawy do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyby zmianie uległy okoliczności sprawy, na które skarżący powołałby się we wniosku złożonym na podstawie ww. przepisów. Taka sytuacja nie zaistniała jednakże w rozpoznawanej sprawie, gdyż argumentacja przytoczona we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej zawartym w skardze kasacyjnej jest powtórzeniem słowo w słowo argumentacji z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartym w skardze. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.