II OSK 1788/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. M.R. o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego w sprawie ze skargi kasacyjnej K. M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 405/22 w sprawie ze skargi K.M. R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańskie, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2022r., sygn. akt II SA/Gd 405/22, oddalił skargę K.M.R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...], uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia 16 listopada 2021 r. oraz odmawiające K. R. wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane dot. budynku mieszkalnego wzniesionego na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Skargą kasacyjną K. M. R. zaskarżył powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego – obowiązku o charakterze niepieniężnym w postaci nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego wzniesionego na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...] – na podstawie tytułu wykonawczego orzeczenia nr [...] – decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że postawa organów i WSA, który w decyzji o nakazie rozbiórki upatruje wyłączną przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego jest przejawem nadmiernego formalizmu i braku uwzględniania słusznego interesu strony, która zobowiązana będzie do wyburzenia budynku. Budynku, którego stan techniczny pozwala na dalsze prowadzenie prac celem wykończenia do zamieszkania - budynek mieszkalny jest zgodny z obowiązującą zabudową. Skarżący wskazał, że rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. Oznacza to, że wykonanie rozbiórki wiązać może się z niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków - powyższe zdaniem skarżącego uzasadnia udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, wniósł o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. nr [...], będącego podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego podstawę prawną stanowiła decyzja ww. organu z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] i [...]w obrębie geodezyjnym [...], na terenie Gminy [...]. W związku z powyższym w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga, że objęty przedmiotowym wnioskiem akt znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Sprawa będąca przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli w zakresie przedmiotowym dotyczy odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane, dotyczącego budynku mieszkalnego objętego nakazem rozbiórki orzeczonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia 7 maja 2018 r. nr [...]. Ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych zaskarżonej decyzji jak i aktu objętego niniejszym wnioskiem o wstrzymanie wykonania, nie można uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Powyższe już samo w sobie wyklucza możliwość wstrzymania wykonania w niniejszym postępowaniu tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. nr [...]. Ponadto stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do wstrzymania wykonania aktu lub czynności organu administracji mieszczącego się w kategoriach opisanych i wymienionych w art. 61 § 2 p.p.s.a., tj. decyzji lub postanowienia, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz aktu terenowych organów administracji rządowej. Tytuł wykonawczy nie mieści się natomiast w tak rozumianym katalogu aktów lub czynności, jest bowiem wyłącznie dokumentem urzędowym stanowiącym dowód niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa, stanowiącym podstawę do wszczęcia i prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Z tego względu niedopuszczalne pozostaje jego wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA: z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 640/23; z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 923/23; z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1092/21; z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III FZ 150/21; z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2630/20). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.