II OSK 2514/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. i J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 958/19 w sprawie ze skargi M.L. i J.B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] 2019 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 26 września 2019 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 958/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę M.L. i J.B. na postanowienie nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, którzy na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a.") poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., a tym samym dokonana w tym zakresie przez organ II instancji ocena jest prawidłowa, czego konsekwencją było uznanie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż prawidłowa jest ocena dokonana przez organ II instancji jakoby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie miał podstaw do rozpoznania żądania skarżących dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] 2018 r. znak [...] na mocy art. 59 u.p.e.a., czego konsekwencją było uznanie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 4 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że prawidłowa jest ocena organu II instancji jakoby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie miał podstaw do wydania postanowienia nr [...] z [...] 2019 r., [...], czego konsekwencją było uznanie przez Sąd I instancji, że brak jest podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Jedną podstawowych reguł postępowania administracyjnego, a także postępowania egzekucyjnego w administracji jest zakaz prowadzenia dwóch tożsamych postępowań. Według art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Przepis art. 59 § 3 u.p.e.a. nie jest podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a., bowiem taką rolę pełni ten ostatni przepis, wskazując na przesłanki umorzenia postępowania. W związku z tym podstawowa rola przepisu art. 59 § 3 u.p.e.a. polega na wyjaśnieniu relacji pomiędzy art. 34 § 4 oraz art. 59 § 1 u.p.e.a. Sąd podziela wyrażony w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że konstrukcja art. 59 § 3 u.p.e.a. oznacza pierwszeństwo zastosowania trybu z art. 34 § 4 u.p.e.a., o ile został on zainicjowany przez zobowiązanego. Zainicjowanie przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie zarzutów i ewentualne ich uwzględnienie, a przez to - umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. czynić będzie bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym przedmiocie na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Odmowa uwzględnienia zarzutów jest zaś równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym przypadku organ egzekucyjny nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w zarzutach. Z tych wszystkich względów należało uznać, że ocena Sądu Wojewódzkiego co do zgodności z prawem kontrolowanych postanowień była prawidłowa, a tym samym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.