Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2712/24

II OSK 2712/24 - Wyrok NSA z 2025-03-13

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 marca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 21/24 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w sprawie robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Gd 21/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni, dalej także: "PINB", w sprawie robót budowlanych, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. S. [...] w G. w terminie 2 (dwóch) miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności (pkt 1.), stwierdził, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2.), przyznał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych (pkt 3.), zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sopocie kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 37 § 1 i § K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i uwzględnienie skargi i zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. S. [...] w G. w wyznaczonym terminie, podczas gdy organ załatwia sprawę bez zbędnej zwłoki oraz nie zaistniała przesłanka do stwierdzenia bezczynności i przewlekłości organu określona w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. i stwierdzenia bezczynności, ze względu na brak możliwości załatwienia sprawy w terminie z przyczyn formalnoprawnych, tj. uzależnienia czynności organu w sprawie rozbudowy obiektu od rozstrzygnięcia w sprawie zasadniczej bryły obiektu; 2. art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. art. 35 § 1 i 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym uwzględnieniu skargi i stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy brak było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu, a tym bardziej z rażącym naruszeniem prawa, organ bowiem na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podjął wszelkie możliwe czynności, tj. poinformował stronę o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz [...] sp. z o.o. kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. pełnomocnik organu złożył do akt pismo procesowe, w którym zawarł oświadczenie o podtrzymaniu stanowiska przedstawionego w skardze kasacyjnej. Stwierdził, że sprawa rozbudowy budynku nie może być procedowana samodzielnie i w oderwaniu od zasadniczej bryły budynku, ponieważ rozbudowa nie stanowi samodzielnej całości i nie ma racji funkcjonowania bez zasadniczej bryły budynku objętej postępowaniem w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Rozbudowa w formie podcienia wejściowego jest przymocowana do zasadniczej bryły pod względem konstrukcyjnym, a pod względem użytkowym ma poprawić funkcjonowanie zasadniczej bryły poprzez zadaszenie części wejściowej, nie jest to samodzielny obiekt budowlany. Aktualizując stan sprawy na dzień rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym organ wskazał, że w sprawie zasadniczej bryły postępowanie nie zostało zakończone, co jest uzasadnione wysokim stopniem skomplikowania postępowania, jak i okolicznościami niezależnymi od organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Nie jest skuteczny zarzut naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 37 § 1 i § K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i uwzględnienie skargi i zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. S. [...] w G. w wyznaczonym terminie. W sytuacji procesowej istniejącej w chwili rozstrzygania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu Gdyni prowadził dwa odrębne postępowania: 1) Na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, postępowanie w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy budynku mieszkalnego przy ul. S. [...] w G., po stwierdzeniu, wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 413/06, nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tego budynku, tj. decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 8 lipca 2005 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 13 września 2005 r.; 2) Na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, postępowanie w sprawie rozbudowy zasadniczej bryły budynku o rodzaj wiaty wejściowej, realizowanej po stwierdzeniu nieważności decyzji po pozwoleniu na budowę. Organ nie wykazał aby zachodziły przyczyny uzasadniające powstrzymanie się od czynności procesowych w przedmiocie robót budowlanych pozostających poza zakresem postępowania tzw. naprawczego, a zrealizowanych po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 35 § 6 K.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Teza o uzależnieniu czynności organu w sprawie rozbudowy obiektu od rozstrzygnięcia w sprawie zasadniczej bryły obiektu nie została sformalizowana w postanowieniu o zawieszeniu postępowania. Organ nie zawiesił bowiem postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Konieczne jest odnotowanie, że organ nie wskazał na czym polega kluczowe znaczenie rozstrzygnięcia w sprawie zasadniczej, tj. bryły obiektu, do wykonania czynności w drugim postępowaniu. Nadto, zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest możliwe gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Warto zaś odnotować wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego, pojęcie "inny organ", użyte w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., nie zawsze oznaczać musi inny organ w strukturze administracji publicznej; może nim być także ten sam organ, jeśli w myśl przepisów prawa jest właściwy do rozstrzygnięcia odrębnej sprawy (patrz: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2508/15). Powołanie się na brak możliwości załatwienia sprawy z przyczyn formalnych, ze wskazaniem na zależność od innego postępowania, jest zatem, w świetle art. 35 § 6 K.p.a., nieskuteczne. Jak wskazano powyżej, w myśl art. 35 § 6 K.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się także opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Z pisma PINB z dnia 16 listopada 2023 r. oraz z zawiadomienia PINB z dnia 19 marca 2024 r. wynika, że według organu "ustalenie stanu prawnego zasadniczej bryły budynku" ma znaczenie dla sprawy samowolnej rozbudowy, gdyż wybudowana wiata jest konstrukcyjnie związana z frontową ścianą budynku. Nie podzielając stanowiska organu o przeszkodach formalnych, zauważyć najpierw trzeba, że w sytuacji gdy roboty budowlane, jakkolwiek oceniane w dwóch odrębnych sprawach administracyjnych, opartych na różnych podstawach prawnych, odnoszą się do jednego obiektu budowlanego, nie można wykluczyć konieczności całościowej oceny zgodności obiektu budowalnego z prawem. Utrwalony jest pogląd, według którego, nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego nie może doprowadzić do rozbiórki także tej części obiektu budowlanego, która została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, a więc legalnie. Innymi słowy, warunkiem zastosowania art. 48 ust. 1 jest możliwość "wydzielenia samowoli" bez uszczerbku dla reszty budynku (patrz: wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 958/05; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 579/16). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że organ nie był w stanie poczynić żadnych innych działań poza poinformowaniem strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Zauważyć jednak należy, że samo zawiadomienie nie sanuje bezczynności, czy też przewlekłości. Chodzi o zawiadomienie o przyczynach które uniemożliwiają załatwienie sprawy w terminie. Takich przyczyn, chociażby nawiązujących do braku możliwości rozbiórki bez istotnego uszczerbku w legalnie istniejącym obiekcie budowlanym, organ nie wskazał ani w zawiadomieniu, ani w skardze kasacyjnej. W okolicznościach, w których postępowanie dotyczące samowolnej rozbudowy trwa od 2009 r., konstatacja o związaniu konstrukcyjnym samowolnie wykonanej wiaty ze ścianą frontową, nie oznacza braku możliwości załatwienia sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 6 K.p.a.). Jest zaś oczywiste, że do takich przyczyn nie należy okoliczność, że pracownik prowadzący postępowanie w sprawie samowolnych robót w latach 2009-2010 nie jest już (w dacie pisma z dnia 16 listopada 2023 r.) pracownikiem organu. To samo dotyczy konieczności ustalenia ponownie kręgu stron postępowania. Powoływanie się na konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy budowy budynku jednorodzinnego nie jest uprawnione także z tego powodu, że w odniesieniu do tego postępowania WSA w Gdańsku wydał wyrok z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 149/16, uwzględniający skargę na przewlekłość PINB, a także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 80/21, uwzględniający skargę na bezczynność PINB. Podkreślić należy, że wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 80/21 został wydany po rozpoznaniu skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budynku mieszkalnym na posesji przy ul. S. [...] w G.. Abstrahując od zasadności stanowiska polegającego na uzależnianiu załatwienia niniejszej sprawy od zakończenia postępowania w sprawie budynku, za niestanowiącą okoliczności wyłączającej bezczynność należy uznać sytuację, w której organ tłumaczy się oczekiwaniem na rozstrzygnięcie innej sprawy, w której pozostaje bezczynny. Taki stan bezczynności został zaś stwierdzony powołanym wyżej wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 80/21, zaś skarga kasacyjna organu została oddalona wyrokiem NSA z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2893/21. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. art. 35 § 1 i 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym uwzględnieniu skargi i stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Również w odniesieniu do tego zarzutu odnotować najpierw trzeba, że pomimo wydania w sprawie obiektu położonego przy ul. S. [...] w G. już dwóch wyroków (wyroki WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Gd 149/16 i z 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 80/21), zobowiązujących organ do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych, PINB nie wykazał aktywności w sprawie samowolnej rozbudowy. W opisie naruszenia omawianego zarzut PINB powołuje się na to, że podjął wszelkie możliwe czynności, tj. poinformował stronę o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Przed odniesieniem się do tej czynności procesowej PINB, tj. poinformowania strony, czyli jak należy rozumieć strony niniejszego postępowania, a więc [...] sp. z o.o. stwierdzić należy, że oceniając przebieg postępowania z punktu widzenia przepisów art. 35 § 1 oraz art. 37 § 1 K.p.a. nie można pomijać tego, że postępowanie w sprawie robot wykonanych od dnia 7 grudnia 2006 r. zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 11 września 2009 r. Po wszczęciu postępowania przeprowadzono oględziny w dniu 6 października 2009 r., a w dniu 5 lutego 2010 r. poinformowano strony w trybie art. 36 § 1 i 2 K.p.a. o tym, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie jednego miesiąca po zakończeniu ostateczną decyzją sprawy budynku na ww. nieruchomości. Wskazano, że wiata jest konstrukcyjnie związana z budynkiem. Następne pisma znajdujące się w aktach sprawy zostały sporządzone w 2022 r. Od razu jednak odnotować należy, że PINB w dalszym ciągu nie podejmował, w stosunku do rozbudowy, żadnych czynności z zakresu postępowania wyjaśniającego. O tym, że prowadzone jest postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy PINB poinformował Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "Pomorski WINB", pismem z dnia 6 grudnia 2022 r., w trakcie postępowania odwoławczego w sprawie decyzji nr INB-JA/7140/171/05/115/30/29, z dnia 13 października 2022 r., nakazującej zaniechanie robót budowlanych dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ul. S. [...] w G. Jednocześnie przekazał "akta sprawy 7141/123/09 w teczce archiwalnej Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni nr I.N.B. 30/29". Jak wynika z części wstępnej pisma, przesłał informacje i akta na skutek rozmowy telefonicznej. Dla zobrazowania aktywności PINB w sprawie rozbudowy przedstawić trzeba dalsze czynności procesowe dotyczące zabudowy przy ul. S. [...]. Decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r., Pomorski WINB uchylił decyzję PINB z dnia 13 października 2022 r. i orzekł o braku podstaw do nałożenia, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót, w odniesieniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na skutek skarg H. W., W. S. i M. C., WSA w Gdańsku, wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 209/23, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 13 października 2022 r. Powołując się m.in. na związanie oceną prawną, wynikające z poprzednich wyroków oraz art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a. WSA stwierdził, że w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, sposobem na przywrócenie stanu zgodności z prawem i wydanie inwestorowi rozstrzygnięcia umożliwiającego legalne użytkowanie jest zastosowanie dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. WSA stwierdził nadto, że w dalszym postępowaniu należy dokonać ponownej weryfikacji dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Jeszcze przed wydaniem wyroku WSA z dnia 18 października 2023 r., skarżąca Spółka zwróciła się do PINB o pilne podjęcie czynności i wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie rozbudowy zasadniczej bryły budynku (BR/7141/123/09). W związku z tym pismem Spółki, PINB zwrócił się do Pomorskiego WINB o zwrot akt sprawy dotyczących samowolnej rozbudowy, nadesłanych na prośbę organu II instancji w postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji z dnia 13 października 2022 r. Pismem z dnia 16 listopada 2023 r. PINB poinformował strony, w tym skarżącą, że na skutek decyzji Pomorskiego WINB z dnia 18 stycznia 2023 r. zostało rozstrzygnięte zagadnienie wstępne. W związku z tym, strony mogą zapoznać się w terminie 14 dni z aktami, po czym podjęte zostaną dalsze czynności w sprawie. W dniu 16 listopada 2023 r. PINB poinformował [...] Sp. z o.o., m.in. że akta zostały zwrócone przez PWINB w dniu 28 września 2023 r. Dodano, że z uwagi na to, że osoba prowadząca postępowanie w latach 2009-2010 nie jest już pracownikiem Inspektoratu, przekazano akta innemu pracownikowi w celu kontynuowania postępowania. Po zapoznaniu się z dotychczasowym materiałem dowodowym została dokonana analiza prawna i rozpoczęto dalsze procedury: stwierdzono konieczność zaktualizowania stron postępowania, a także po zaktualizowaniu danych z ewidencji gruntów i KW, skierowano zawiadomienie do wszystkich aktualnych stron postępowania. Poinformowano strony, że akta znajdują się w Inspektoracie i możliwe jest zapoznanie się z nimi. W piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r. skarżąca podniosła, że wobec uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 209/23, oraz dysponowania przez organ całością akt sprawy, brak jest podstaw do dalszego wstrzymywania rozstrzygnięcia sprawy. Spółka sprzeciwiła się poszerzaniu kręgu stron postępowania. Wezwała do wydania rozstrzygnięcia w trybie pilnym. Następnie, w dniu 19 lutego 2024 r., Spółka wniosła ponaglenie do Pomorskiego WINB. Pismem z dnia 14 marca 2024 r. Pomorski WINB poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w dniu 11 marca 2024 r. wpłynęło do organu wojewódzkiego ponaglenie skarżącej, przy czym skarżąca wskazała, że za pośrednictwem PINB przekazała ponaglenie 19 lutego 2024 r., które nie zostało przekazane Pomorskiemu WINB. Pismem z dnia 19 marca 2024 r. PINB poinformował strony, że kontynuowanie postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych na nieruchomości od dnia 7 grudnia 2006 r. będzie możliwe po ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciu dotyczącym zasadniczej bryły budynku. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. Pomorski WINB odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu Gdyni terminu załatwienia sprawy prowadzonej pod nr INB-Ja/7141/123/09. Stwierdził m.in. że PINB dopuścił się bezczynności w sprawie, jednak na obecnym etapie wyznaczenie organowi I instancji terminu wyznaczenia sprawy jest nie do określenia, gdyż wyjaśnienia wymagają w pierwszej kolejności kwestie dotyczące bryły podstawowej. Należy zaaprobować ocenę Sądu pierwszej instancji, że okoliczności powyższe wskazują, iż postępowanie w niniejszej sprawie od samego początku było prowadzone w sposób nieefektywny, a podejmowane czynności procesowe przerywały jedynie długotrwałe i pozbawione uzasadnienia okresy całkowitego braku aktywności PINB. Podejmowane działania nie miały charakteru czynności z zakresu postępowania wyjaśniającego. Nie podjęto nawet próby wykazania, oprócz tezy o powiązaniu konstrukcyjnym wiaty z budynkiem, że wynik postępowania dotyczącego budynku ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W poprzedzających rozważaniach wskazano, że w ślad za tą tezą nie poszły żadne działania o charakterze wiążących czynności procesowych, np. postanowienie o zawieszeniu postępowania. Niezależnie zaś od trafności tej oceny organu, konieczne jest odnotowanie, że wbrew swemu własnemu stanowisku, PINB nie podjął żadnych czynności w okresie po wydaniu decyzji ostatecznej przez Pomorskiego WINB w dniu 18 stycznia 2023 r., przy czym decyzja ta funkcjonowała w obrocie prawnym do uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 209/23. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, PINB zwrócił się o zwrot akt sprawy dopiero po interwencji skarżącej we wrześniu 2023 r. Nadto, od ponownego przystąpienia do procedowania w niniejszej sprawie, z chwilą wydania zawiadomienia z dnia 16 listopada 2023 r., do dnia złożenia skargi na bezczynność, PINB nie podjął żadnych czynności o charakterze merytorycznym. Skarga do WSA w Gdańsku, na bezczynność i przewlekłość PINB została zaś złożona w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu 25 kwietnia 2024 r. Skonstatować trzeba, nawiązując do opisu naruszenia zarzutu nr 2 skargi kasacyjnej, że z powodu okoliczności powyżej opisanych, zawiadomienie o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, sprowadzające się do ponowienia tezy o konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy budynku, nie wyłącza oceny o bezczynności organu mającej charakter rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie nie jest rozstrzygane zagadnienie merytoryczne związane z samowolą budowlaną. Nie sposób jednak nie skonstatować, że formułowana w uzasadnieniu kasacji teza, według której, w odniesieniu do sprawy w przedmiocie robót polegających na rozbudowie obiektu o wiatę wejściową można użyć określenia o wysokim poziomie skomplikowania, nie znajduje potwierdzenia w zebranym dotychczas materiale dowodowym. Jeśli chodzi o ewentualne wątpliwości o charakterze prawnym, dotyczyły one czynności jakie należy podjąć po stwierdzeniu nieważności decyzji pozwoleniu na budowę budynku. Wątpliwości te były rozstrzygane w wydanych w sprawie wyrokach sądów administracyjnych. Szczegółowy opis wymaganych działań został wskazany chociażby w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 209/23. Podstawa prawna działań w sprawie rozbudowy od początku postępowania nie budziła zaś wątpliwości. Organ nie kwestionował samowolnego wykonania rozbudowy oraz podstawy prawnej w postaci art. 48 Prawa budowlanego. W piśmie złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu rozprawy PINB rozszerzył dotychczasową argumentację. Do twierdzenia, że konieczne jest oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy budynku z powodu powiązania konstrukcyjnego rozbudowy w formie zadaszenia wejściowego z budynkiem dodano, że rozbudowa nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego. Raz jeszcze podkreślając, że w niniejszej sprawie nie jest wiążąco rozstrzygane zagadnienie merytoryczne sprawy samowolnej rozbudowy, stwierdzić należy, że w świetle przepisów art. 48, zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania rozbudowy, jak i obecnie, możliwe było i jest nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego bądź legalizacja samowolnie wykonanej części obiektu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 listopada 2024
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 658
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Piotr Broda Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny