II OSK 275/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 590/23 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2023 r., nr 64/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 590/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2023 r., nr 64/2023 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia 19 stycznia 2023 r., nr 6/2023 o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce o nr [...], obręb [...], gmina T., przy ul. [...] w T. . Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. M., zarzucając naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez jego niezastosowanie mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na niedokonaniu przez organ czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy; 2. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz arbitralne i bezpodstawne przyjęcie, iż w sprawie zaistniały przesłanki do oddalenia skargi, w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy oraz okoliczności podniesione na gruncie dotychczasowych środków zaskarżenia ukazują stan odmienny; 3. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "P.p.s.a.") poprzez jego wadliwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi, podczas gdy w sprawie stan faktyczny sprawy nie zezwalał na wydanie orzeczenia w takim zakresie; 4. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji wydanie wyroku oddalającego skargę P. M. na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku. Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej. Wywiedzione w skardze kasacyjnej zarzuty objęły naruszenie szeregu przepisów postępowania, dotyczących w szczególności postępowania dowodowego oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Skarżący kasacyjnie podniósł, że w ich kontekście wadliwie uznano, iż zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego. Jako następca prawny właścicielki nieruchomości przy ul. [...] w T. P. M. miał zastrzeżenia co do zabudowy zrealizowanej na działce przy ul. [...] przez inwestora Ł. G. . Według ustaleń organów nadzoru budowlanego postępowanie w tym zakresie toczyło się już od 2008 r. Ł. G. na działce przy ul. [...] realizował budowę budynku mieszkalnego z częścią usługową na podstawie pozwolenia na budowę, wydanego w 2007 r. przez Starostę Łódzkiego Wschodniego, przewidującego usytuowanie budynku w odległości 3 m od granic działki. W 2008 r. decyzja o pozwoleniu na budowę została zmieniona, dopuszczając lokalizację budynku w odległości 1,5 m i 1,6 m od granic działek sąsiednich. Kluczowe dla sprawy okazało jednak udzielenie w dniu 4 maja 2011 r. K. G. i Ł. G. przez Powiatowego Inspektora pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, co – jak trafnie przyznał za organem odwoławczym Sąd pierwszej instancji – stało się przeszkodą do prowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki budynku. Jak wynika z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1108/16, 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11 oraz 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Choć bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegł, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana mimo uwag poprzedniczki prawnej skarżącego kasacyjnie w zakresie usytuowania budynku względem granicy i kwestia ta budziła wątpliwości organu nadzoru budowlanego jeszcze po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to okoliczności te w obliczu istnienia "innego aktu administracyjnego", a więc decyzji Powiatowego Inspektora z dnia 4 maja 2011 r. o pozwoleniu na użytkowanie, nie mogły usprawiedliwić prowadzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki budynku, dla którego to pozwolenia właśnie wydano. Postępowanie takie przed organami nadzoru budowlanego w ogóle nie mogło się toczyć i zachodziły podstawy do jego umorzenia stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. W takim kontekście wywiedzione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77, art. 8 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a., a w konsekwencji zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi, nie zasługiwały na uwzględnienie. Końcowo, odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zapoznał się z przytoczonymi okolicznościami i przyjmuje do wiadomości zastrzeżenia skarżącego kasacyjnie dotyczące relacji przestrzennej pomiędzy budynkiem usytuowanym na jego działce a budynkiem inwestora. Jednocześnie Sąd zmuszony jest wskazać, że skarżący w gruncie rzeczy dąży do podważenia pozostającego w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie (co wyraźnie wybrzmiewa ze skargi kasacyjnej), czego nie może czynić poza trybem nadzwyczajnym (na przykład w drodze wniosku o stwierdzenie nieważności). Nieuprawnione jest natomiast domaganie się od organów nadzoru budowlanego prowadzenia postępowania w kierunku rozbiórki budynku objętego pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem użytkowanie. Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw – orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.