II OSK 510/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 615/24 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2024 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 615/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2024 r. znak [...], którą odmówiono uchylenia – po wznowieniu postępowania – ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu na działce nr [...] br. [...]w [...] przy ul. [...]oraz zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu/działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem oraz instalacjami wewnętrznymi, instalacjami wewnętrznymi poza budynkiem wraz z utwardzeniem terenu, dojściami i dojazdem, murkiem oporowym na działce nr [...] obr. [...] [...] w [...] przy ul. [...]. Skargą kasacyjną M. W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nr [...]. We wniosku podniesiono, że dalsza realizacja obiektu budowlanego, a w szczególności przystąpienie do jego użytkowania naraziłoby skarżącą na znaczne niebezpieczeństwo w razie uaktywnienia się ruchów ziemi oraz zagrożenia dla jej działki poprzez znaczne, niekontrolowane zwiększenie spływu wód opadowych na działkę skarżącej. Grozi to znacznymi stratami majątkowymi i trudnymi do przewidzenia skutkami dla zieleni i budynku zlokalizowanego na działce skarżącej przedłożona przez inwestora opinie geotechniczna nie jest wystarczającym dokumentem dla tego typu terenów (zagrożonych ruchami masowymi), a dokumentacja projektowa nie zawiera rozwiązań dot. zabezpieczenia skarpy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W przedmiotowej sprawie wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu na działce nr [...] br. [...] [...] w [...] przy ul. [...]oraz zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu/działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej szczegółowo inwestycji. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że przedmiotem zaskarżenia nie jest ww. decyzja ale decyzja o odmowie jej uchylenia wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania o wznowienie postępowania czyli decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym kontroli na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Powodem odmowy uchylenia ww. decyzji Prezydenta było to, że organ uznał, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Odnosząc się w tym kontekście do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzić należy, że norma z art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, tym niemniej kluczowe dla zakresu stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć zatem, jakie znaczenie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Przyjąć należy, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej nie umożliwia jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w odrębnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Wznowienie postępowania jest trybem szczególnym weryfikacji decyzji ostatecznych i bada się w nim czy podczas wydawania tej decyzji w postępowaniu zwykłym zaistniały podstawy do wznowienia postępowania a następnie czy stwierdzone wady stanowiły tego rodzaju naruszenie przepisów, które miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie tj. wydanie pozwolenia na budowę o danej treści i uzasadnia jego uchylenie. Zdaniem NSA, wydanie pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę i ocena statusu strony domagającej się wznowienia postępowania dotyczącego tego pozwolenia zakończona odmową uchylenia decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i budowę, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odnosił się do kwestii zasadności wydania pozwolenia na budowę, uznał bowiem brak przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę po stronie podmiotu wnioskującego o wznowienie. Poprzestał zatem na badaniu dopuszczalności udziału tego podmiotu w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i budowę. Nie można zatem uznać by stwierdzenie braku przymiotu strony było tym samym co pozwolenie na rozbiórkę i zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Występuje zatem brak tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym. To uzasadniało stwierdzenie, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Stąd też wniosek podlegał oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji