II OSK 76/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2174/22 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2022 r. znak DON.7100.146.2022.JSK w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2174/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2022 r. znak DON.7100.146.2022.JSK w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wrósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSA i wsa 2007/4/77). Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zaznaczyć przy tym należy, że samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez przytoczenie przesłanek hipotezy tej normy, nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera uzasadnienia, które przemawiałoby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na jego pozytywną ocenę. Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niej wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W okolicznościach niniejszej sprawy, strona skarżąca w ogóle nie uzasadniła, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione, a brak wykazania przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. w okolicznościach tej sprawy. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że art. 61 § 3 zdanie ostatnie stanowi, że dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wynika z tego, że w sprawie możliwe jest, przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie, wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zaś w sytuacji dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji wniosek ten może dotyczyć także decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 12 sierpnia 2022 r., znak: DON.7100.146.2022.JSK, Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2022 r., znak: WOP.771.3.16.2022.HB.MJ, odmawiającej uchylenia, w trybie art. 155 K.p.a., własnej ostatecznej decyzji z dnia 28 kwietnia 2014 r., znak: WOP.7721.264.2013.HB nakazującą B. P. rozbiórkę części tylnej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G., działka nr [...], k.m. [...], obręb G. Przy tak sformułowanym wniosku dotyczącym jedynie zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do stwierdzenia, że jej niewstrzymanie może wywołać po stronie skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, nie ma wpływu na byt tej ostatniej, tj. decyzji nakazującej rozbiórkę z dnia 28 kwietnia 2014 r. Zatem ewentualne wstrzymanie decyzji zaskarżonej nie będzie miało żadnego wpływu na kwestię wykonalności decyzji rozbiórkowej. Zaś samo wydanie decyzji odmawiającej zmiany decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym nie wywołuje niebezpieczeństw o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie dotyczące zastosowania ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego jest postępowaniem wnioskowym, a zatem przy rozpoznawaniu takiego wniosku sąd administracyjny nie jest władny wyjść poza jego granice. Skoro złożony wniosek swym zakresem obejmował tylko decyzję zaskarżoną, to tylko w stosunku do niej należało rozważyć możliwość zaistnienia niebezpieczeństw o którym mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.