II OSK 803/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku T.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. VIII SA/Wa 13/24 w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2023 r. nr 1652/23 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu wykonania obowiązku. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 13/24 oddalił skargę T.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2023 r. nr 1652/23 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu wykonania obowiązku. Skarżący w skardze kasacyjnej od ww. wyroku zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że postanowienie to nakłada na niego znaczne obciążenie finansowe, stąd nie ulega wątpliwości, że jego ewentualne wykonanie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił, że konieczność uiszczenia grzywny uniemożliwi mu dysponowanie środkami niezbędnymi do zaspokojenia potrzeb rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem tym można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez skarżącego okoliczności, nie stanowiły uprawdopodobnienia istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie strona w żaden sposób nie umotywowała zasadności złożonego przez nią wniosku. Przede wszystkim nie wykazała, że uiszczenie grzywny będzie bezpośrednio wiązało się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Nie zostały wykazane ani konsekwencje w sferze finansowej, ani też na innych płaszczyznach, które przemawiałyby za tym, że wykonanie kwestionowanego postanowienia wiąże się z realnym niebezpieczeństwem wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama wysokość grzywny w celu przymuszenia, która niewątpliwe ze swej istoty stanowi wymierną dolegliwość, nie może przesądzać o zaistnieniu podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sytuacji braku jakiegokolwiek uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Sąd podkreśla, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zwrócić także należy uwagę, że w przypadku aktu zobowiązującego do uiszczenia należności pieniężnej, co do zasady, nie można mówić o trudnych do odwrócenia skutkach, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy jednakże zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest fakt, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi, co przemawia za "odwracalnością" skutków spowodowanych wykonaniem kwestionowanego aktu (por. postanowienia NSA z: 13 marca 2024 r., II OZ 130/24; 3 grudnia 2013 r., II GZ 681/13). Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji