II OSK 869/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. S.A. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1504/25 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2025 r. znak: DOR.7100.88.2025.KAL w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 stycznia 2026 r., VII SA/Wa 1504/25, oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 maja 2025 r. znak: DOR.7100.88.2025.KAL w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych w terminie do dnia 30 czerwca 2027 r. oraz zakazania użytkowania kładki do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w przypadku wykonania tego orzeczenia przed jego merytorycznym rozpoznaniem, skarżącej może zostać wyrządzona nie tylko znaczna szkoda związana z podjęciem czynności zmierzających do realizacji decyzji (tj. rozpisania przetargu na wykonanie prac wskazanych w decyzji, wybranie wykonawcy, wykonanie doraźnych napraw), ale również powstałe skutki będą trudne lub wręcz niemożliwe do odwrócenia. W ocenie skarżącej trudno bowiem oczekiwać, aby po przeprowadzeniu postępowania przetargowego, po wyłonieniu wykonawcy i po wykonaniu prac objętych ww. decyzją, niniejsze skutki były możliwe do usunięcia. Zdaniem skarżącej realizacja robót opisanych w decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, z uwagi na to, że nastąpi istotna i trwała zmiana stanu technicznego kładki. W takiej sytuacji przywrócenie stanu poprzedniego kładki mogłoby nastąpić dopiero po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ponadto, realizacja robót opisanych w decyzji wymaga znacznego nakładu środków finansowych ze strony skarżącej. Wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową po stronie skarżącej. Dochodzenie zwrotu kwot wydatkowanych przez skarżącą być może będzie wymagało odrębnego postępowania sądowego, które również będzie się wiązało z kosztami sądowymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi kasacyjnej, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa skarżącego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważenia również wymaga, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z 7 sierpnia 2025 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 października 2025 r., II OZ 1679/25, oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie. Rozpoznając zatem kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 p.p.s.a., z którego wynika, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie o czym stanowi art. 165 p.p.s.a. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny będzie uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienia NSA z 5 czerwca 2019 r., II OSK 1473/19 i z 29 stycznia 2020 r., I OSK 3342/19). Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła bowiem żadnych nowych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego w sprawie aktu. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera w istocie żadnego uzasadnienia. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie nie wykazała by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności, w rozumieniu art. 61 § 4 p.p.s.a., doszło. Skarżąca, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobniła, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przywołana obecnie w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w gruncie rzeczy stanowi powielenie argumentacji przedstawionej uprzednio we wniosku rozpoznawanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Aktualne pozostają więc rozważania poczynione przez Sąd I instancji w prawomocnym postanowieniu z 7 sierpnia 2025 r. Skarżąca nie wykazała, aby poczyniła jakiekolwiek starania, celem przeprowadzenia, jak twierdzi, koniecznego przetargu, celem wyłonienia wykonawcy robót budowlanych oraz dokonania uzgodnień z zarządcą linii kolejowej. Wskazując na konieczność poniesienia wydatków na remont skarżąca kasacyjnie w żaden sposób nie udokumentowała jak to wpłynie na jej sytuację finansową. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla skarżącej kasacyjnie znacząca. Wobec tych ustaleń trudno uznać, aby wykonanie nałożonego obowiązku miało spowodować zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza tym skarżąca kasacyjnie winna mieć na względzie, że poniesienie nakładów finansowych w wykonaniu wadliwej decyzji nie musi wiązać się z niepowetowaną szkodą. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze (zob. postanowienia NSA: z 30 maja 2014 r., II OZ 522/14; z 3 lipca 2014 r., II OZ 660/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie nie uprawdopodobniła zatem wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do zmiany zapadłego już w sprawie postanowienia Sądu I instancji na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a., ani też nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 i w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.