Sygnatura
II OSK 913/24
II OSK 913/24 - Wyrok NSA z 2025-01-15
Wynik
Uchylono zask. wyr. w części i stw. że bezcz. nie miała miej. z raż. nar. prawa, uch. zask. wyr. w części i w tej części oddalono skargę Oddalono skargę kasacyjną w części
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 15 stycznia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt III SAB/Wr 260/23 w sprawie ze skargi H.P. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla punkt II. zaskarżonego wyroku i stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. uchyla punkt III. i IV. zaskarżonego wyroku i w tej części oddala skargę; 3. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 14 lutego 2024 r., III SAB/Wr 260/23, w wyniku rozpoznania skargi H. P. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego cudzoziemca (pkt I.), stwierdził, iż przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II.), zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt III.), przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1500 zł (pkt IV.), zasądzając równocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt V.). W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji przyjął, że H. P., obywatel Republiki Korei 31 stycznia 2022 r. wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie w związku z niezałatwieniem sprawy złożył 5 czerwca 2023 r. skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania administracyjnego, poprzedzoną ponagleniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie. Wskazując powody uwzględnienia skargi, Sąd I instancji stwierdził, że bez wpływu na wynik sprawy pozostają przepisy związane z konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Poddając bowiem analizie zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., który został zakreślony w jej art. 1 ust. 1 i 2, Sąd zauważył, że jej przepisy nie mają zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę w kontrolowanej sprawie, ponieważ skarżący nie przybył do Polski w okolicznościach wskazanych w u.p.o.u. Sąd I instancji stwierdził, że w ocenianym postępowaniu administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania, której definicja została unormowana w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: k.p.a., organ nie podejmował bowiem czynności zmierzających do zakończenia sprawy w sposób właściwy, tj. z zachowaniem czasu niezbędnego dla podjęcia czynności. W dniu 8 listopada 2022 r., już z przekroczeniem terminu na załatwienie sprawy, organ wezwał stronę o uzupełnienie wniosku, co strona uczyniła w listopadzie 2022 r. i następnie przez kolejne miesiące nie podejmował żadnych czynności. Dopiero w czerwcu 2023 r., już po wniesieniu przez stronę ponaglenia i skargi do Sądu organ wystąpił do właściwych organów o udzielenie informacji o stronie. Sąd zauważył, że działania organu w zakresie wstępnej oceny wniosku były podejmowane w odstępach czasu, które skutkowały kierowaniem wezwań do strony, a następnie organ pomimo udzielenia przez stronę odpowiedzi, nie podejmował żadnych czynności. Zdaniem Sądu I instancji, przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na tą ocenę, jak wyjaśnił Sąd, wpływa niewątpliwie nieskomplikowany charakter sprawy, która nie wymaga żmudnego gromadzenia dowodów, powoływania biegłych, przesłuchiwania świadków. Nie chodzi też o wykazanie stronie jakichkolwiek nieprawidłowości, ale o rozpoznanie sprawy zgodnie z jej żądaniem, co dowodzi, że wnioskodawca – zainteresowany szybkim rozpoznaniem sprawy dostarczy ewentualne brakujące dokumenty. Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, zdaniem Sądu, w okolicznościach tej sprawy uzasadnia przyznanie na rzecz strony sumy pieniężnej w kwocie 1500 zł. Jej wysokość jest miarkowana stosownie do okresu przewlekłości, stanowiąc dla strony rodzaj rekompensaty za zawiązane tym niedogodności. Wojewoda Dolnośląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 100c i art. 100d u.p.o.u. poprzez przyjęcie, że znajdują one zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, nie odnoszą się natomiast do innych cudzoziemców, gdy tymczasem z przepisów tych jednoznacznie wynika, że należy je stosować do wszystkich cudzoziemców; 2) art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 u.p.o.u. poprzez ich nieuwzględnienie i pominięcie, że zgodnie z tymi przepisami w okresie do 31 grudnia 2022 r., a następnie w okresie do dnia 4 marca 2024 r.- według brzmienia art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u. na dzień wyrokowania - bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres oraz nieuwzględnienie tego, że zgodnie z tymi przepisami zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 4 marca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; 3) art. 100d ust. 3 pkt 2 u.p.o.u. poprzez przyznanie skarżącemu od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej w kwocie 1500 zł wbrew temu przepisowi, zgodnie z którego brzmieniem z daty wyrokowania do dnia 4 marca 2024 r. organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach między innymi udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie wymierzało się grzywny ani nie zasądzało się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa; 4) art. 11a ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 13 ust. 1 z dnia z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91) poprzez niewzięcie pod uwagę, że organ obowiązywał 60-dniowy termin na rozpatrzenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który bieg rozpocząć mógł dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń określonych w art. 112a ust. 2 u.c. w sytuacji, kiedy skarżący braki formalne wniosku uzupełnił dopiero w listopadzie 2022 r.; 5) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 k.p.a. poprzez uznanie, że organ prowadził przewlekle sprawę o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, kiedy z okoliczności faktycznych i przepisów prawa wynika, że termin na załatwienie tej sprawy nie rozpoczął biegu, a jeżeli rozpoczął to uległ zawieszeniu; 6) art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że przewlekle prowadzone przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowanie w sprawie udzielania skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do przewlekłości ,a nawet jeżeli przyjąć, że do przewlekłości doszło, to nie była ona skutkiem rażącego naruszenia prawa; 7) art. 149 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w sytuacji, gdy zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 2 u.p.o.u. na dzień wyrokowania, to jest na dzień 14 lutego 2024 r. sprawa była już załatwiona decyzją Wojewody Dolnośląskiego z 15 września 2023 r., która to decyzja doręczona została skarżącemu 5 października 2023 r. oraz przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu 26 września 2023 r., co skutkować powinno umorzeniem postępowania; 8) art. 141 § 4 i art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyznanie stronie skarżącej od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej w kwocie 1500 zł w sytuacji braku przewlekłości i rażącego naruszenia przez organ prawa, a ponadto wobec braku szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku z jakich powodów i przyczyn Sąd I instancji zdecydował się na zastosowanie tego rodzaju środka, podczas gdy przyznanie sumy pieniężnej jest jedynie fakultatywne i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności, w tym od ustalenia, że działania organu nosiły znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a ponadto poprzez niewyjaśnienia w uzasadnieniu dlaczego Sąd przyznał sumę pieniężną w takiej właśnie a nie innej kwocie; 9) art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie od Wojewody Dolnośląskiego kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, mimo że nie było podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wystąpił o ewentualne zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją art. 100c i art. 100d u.p.o.u. w zakresie, w jakim wyłączają one prawo do sądu wszystkim cudzoziemcom, tj. wszystkim osobom, które nie mają obywatelstwa polskiego, lub ewentualnie zwrócenie się z wnioskiem o rozstrzygnięcie wstępne dotyczące dokonania wykładni art. 100c i art. 100d u.p.o.u. w zw. z art. 47 akapit pierwszy Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zakresie, w jakim ww. przepisy wyłączają prawo do sądu wszystkim cudzoziemcom, tj. wszystkim osobom, które nie mają obywatelstwa polskiego. Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez Wojewodę Dolnośląskiego częściowo na uzasadnionych podstawach, Sąd I instancji dopuścił się bowiem przypisanego mu przez skarżący kasacyjnie organ naruszenia art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 2 i ust. 4 u.p.o.u., wynikającego z błędnej wykładni nadanej ww. przepisom, co skutkowało wadliwym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1a oraz § 2 p.p.s.a., będącym rezultatem przyjęcia przez Sąd, że sposób rozpoznania przez Wojewodę Dolnośląskiego wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy należy kwalifikować jako rażąco przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, z czym wiąże się potrzeba zasądzenia od organu na rzecz skarżącego w okolicznościach faktycznych sprawy sumy pieniężnej. Wadliwie również Sąd zastosował art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględniając, że w dacie orzekania nie zachodziły warunki do zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu załatwiającego wniosek cudzoziemca, jeżeli w aktach sądowych znajdowała się przekazana przy piśmie z 20 września 2023 r. decyzja z 15 września 2023 r., nr SOC-PCIII.6151.1.191.2022.MSW.AWK, którą organ ten udzielił skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Zasadnicze znaczenie dla podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skargi kasacyjnej ma stwierdzenie, że Sąd I instancji, wyznaczając zakres zastosowania art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., nieprawidłowo uznał, iż objąć nim należy wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, przez co przyjęta przez ustawodawcę zasada, zgodnie z którą zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w żaden sposób nie mogła wpływać na ocenę działań podejmowanych przez Wojewodę w kontrolowanej sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego złożonego przez obywatela Republiki Korei. Przypomnienia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.u. (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2024 r., II OSK 1809/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 286/24; wyrok NSA z 13 listopada 2024 r., II OSK 821/24; wyrok NSA z 24 października 2024 r., II OSK 1182/24; wyrok NSA z 9 października 2024 r., II OSK 877/24; wyrok NSA z 24 września 2024 r., II OSK 1256/24; wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., II OSK 226/24; wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., II OSK 174/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 469/24; wyrok NSA z 17 lipca 2024 r., II OSK 470/24; wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., II OSK 2574/23; wyrok NSA z 27 czerwca 2024 r., II OSK 2194/23; wyrok NSA z 10 czerwca 2024 r., II OSK 2151/23; wyrok NSA z 27 maja 2024 r., II OSK 31/24; wyrok NSA z 8 maja 2024 r., II OSK 1551/23; wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1114/23; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela. Powołane przepisy, jak trafnie zauważył skarżący kasacyjnie organ, posługują się pojęciem cudzoziemca bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej. Skoro u.p.o.u. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tego aktu prawnego – definicji legalnej pojęcia cudzoziemca, należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) art. 100a u.c. w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca "o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71 z 4.3.2022, str. 1-6)", czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera przepis art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. Wskazane rozumienie pojęcia cudzoziemca jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy ww. przepis, znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek bezpośredniego związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną. Wbrew przyjmowanemu przez Sąd I instancji założeniu, zakres podmiotowy i przedmiotowy u.p.o.u. unormowany w jej art. 1 nie determinuje znaczenia normatywnego art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. Jakkolwiek dodanie art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. do ustawy w drodze jej nowelizacji dokonanej 8 kwietnia 2022 r. i 12 stycznia 2023 r. miało swoje źródło w masowym napływie obywateli Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, nie oznacza to jednakże, że cel ww. działań legislacyjnych wiązać należy z wolą uregulowania w omawianym aspekcie wyłącznie sytuacji prawnej tychże obywateli Ukrainy. Za przyjętym wnioskiem przemawia również wykładnia historyczna (por. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., II OSK 639/23). Intencją projektodawcy, wyrażoną wprost podczas procesu legislacyjnego (zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r.) obejmującego projekt rządowy ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2147, Sejm IX kadencji) było odniesienie skutków stosowania analizowanej regulacji do wszystkich cudzoziemców. Podniesionych w odpowiedzi na skargę kasacyjną zastrzeżeń dotyczących konstytucyjności spornej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela, nie uwzględniają one bowiem celu oraz jej epizodycznego charakteru. Zorientowana jest ona na wprowadzenie szczególnego (czasowego) rozwiązania kształtującego bieg terminów na załatwianie spraw w toku wszystkich postępowań administracyjnych (dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych), których sprawność regulowana kodeksowymi zasadami ogólnymi oraz wymaganiami przewidzianymi w przepisach u.c., jak uznał ustawodawca, nie może zostać zachowana z uwagi na nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w omawianych sprawach powierzonych im zadań. Kwestionowane przepisy stanowią, jak należy przyjąć, dopuszczalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, których status prawny art. 37 ust. 2 Konstytucji różnicuje względem obywateli polskich, zezwalając na poddanie przysługujących im konstytucyjnych praw ograniczeniom na drodze ustawowej. Analogiczny wniosek należy odnieść względem przytoczonej przez skarżącego regulacji KPP i EKPC, zastrzegając w kontekście postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC, że decyzje dotyczące imigracji, w tym wjazdu i pobytu cudzoziemców nie dotyczą określenia praw lub obowiązków o charakterze cywilnym cudzoziemca lub postawienia mu zarzutów karnych w rozumieniu ww. przepisu (por. wyrok NSA z 12 listopada 2024 r., II OSK 2172/24). Kluczowe znaczenie z punktu widzenia sytuacji prawnej skarżącego ma przy tym stwierdzenie, że o ile przy ocenie sposobu zorganizowania przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania dotyczącego rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dyspozycja art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. uniemożliwiała postawienie organowi zarzutu dopuszczenia się rażącego naruszenia prawa (art. 148 § 1a p.p.s.a.), z czym wiąże się również niezasadność objęcia go sankcją wyrażającą się w zastosowaniu w stosunku do organu środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., o tyle nie stała na przeszkodzie samemu przyjęciu, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosek ten wypływa z ustalenia, że skarżący zgłosił swoje żądanie w dniu 28 stycznia 2022 r., co powoduje, iż art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u., przewidujący, że bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres do 31 grudnia 2022 r., nie mógł kształtować stanowiska Sądu I instancji w zakresie odpowiadającym wymaganiu określenia w zainicjowanym przez skarżącego postępowaniu sądowym, czy postępowanie administracyjne w dacie wniesienia skargi było prowadzone przez Wojewodę dłużej niż to było konieczne, skoro w dacie wejścia w życie ww. przepisu (15 kwietnia 2022 r.) stan rzeczy wynikający z bezzasadnego powstrzymania się przez organ od czynności nakierowanych na rozpatrzenie wniosku takie ustalenie potwierdzał. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że zdarzenia prawne skutkujące wystąpieniem bezczynności lub przewlekłości, które zaistniały przed dniem 15 kwietnia 2022 r. nie mogą podlegać ocenie wyznaczonej nieobowiązującym w tym okresie przepisem art. 100c ust. 1-4 u.p.o.u. (por. wyrok NSA z 9 października 2024 r., II OSK 903/24; wyrok NSA z 15 maja 2024 r., II OSK 173/24; wyrok NSA z 5 lipca 2023 r., II OSK 2185/22; wyrok NSA z 21 marca 2023 r., II OSK 2382/22). Uznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że realia niniejszej sprawy nakazują organowi przypisać wyłącznie wadliwość polegającą na dopuszczeniu się przewlekłości ze względu na brak podjęcia przez Wojewodę Dolnośląskiego jakichkolwiek czynności zmierzających do załatwienia sprawy w okresie między 28 stycznia 2022 r. a 15 kwietnia 2022 r., uzasadniało na podstawie art. 188 w zw. z art. 149 § 1a i art. 151 oraz art. 184 p.p.s.a. uchylenie punktu II. zaskarżonego wyroku i stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, uchylenie punktów III. i IV. zaskarżonego wyroku i w tej części oddalenie skargi, jak również oddalenie skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 kwietnia 2024
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 659
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Jacek Chlebny /przewodniczący/ Leszek Kiermaszek
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny