II OSK 95/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "P." w W. oraz K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 979/23 w sprawie ze skargi K. S., B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. i Wspólnoty Mieszkaniowej "P." w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2023 r. nr 113/OPON/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne.

Wyrokiem z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 979/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargi K. S., "B." sp. z o. o. z siedzibą w W. i Wspólnoty Mieszkaniowej "P." przy ul. C. ... w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2023 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Od powyższego wyroku wniesione zostały trzy skargi kasacyjne. "B." sp. z o. o. z siedzibą w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. a) art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowiek i Podstawowych Wolności w zw. art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 116 § 1 p.p.s.a. przez wydanie wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności, II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. a) w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, mimo niezapewnienia skarżącej możliwości udziału w każdym stadium postępowania przed organem I instancji i błędnego uznania przez organ II instancji, że wskazane naruszenie nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia, b) w zw. z art. 15 w zw. z art. 136 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, mimo że Wojewoda Mazowiecki, przeprowadzając zbyt szeroko uzupełniające postępowanie dowodowe, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania i w konsekwencji doprowadził do sytuacji, w której skarżącej faktycznie nie przysługiwało odwołanie od decyzji merytorycznej, 2) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki i Sąd Administracyjny w Warszawie do tego zarzutu, co w konsekwencji doprowadziło do pozorności uzasadnienia w tej części i nierozpoznania istoty sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, zgodnie z wnioskami skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wspólnota Mieszkaniowa "P." przy ul. C. ... w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 2 i z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (dalej jako "Prawo budowlane") w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a. przez oddalenie skarg i utrzymanie w mocy decyzji Organów I i II instancji wydanych w postępowaniach bez udziału wszystkich stron postępowania; b) art. 145 § 1 pit 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 4 i z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: ustawa o ochronie zabytków), przez utrzymanie w mocy decyzji pozwolenia na budowę j wyrażenie zgody na realizację inwestycji, która narusza historyczny układ urbanistyczny "M. - C." podlegający ochronie konserwatorskiej; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i art. 106 § 2 k.p.a. z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji administracyjnych w zakresie pozwolenia na budowę, pomimo nieuzyskania wymaganej wskazanymi przepisami prawa opinii Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 82 Prawa budowlanego przez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnych sprzecznych z decyzją o warunkach zabudowy; 2. przepisów postępowania, w sytuacji gdy uchybienie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 136 k.p.a. i art. 15 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż Organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i w zbyt szerokim zakresie, w celu dokonania szeregu brakujących ustaleń, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.); b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. wobec utrzymaniu w mocy decyzji Organów obu instancji, wydanych W postępowaniach w których uniemożliwiono Stronom K. S. i Wspólnocie Mieszkaniowej "P." z siedzibą przy ul. C. ... w W. wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, wobec faktu wydania przez Organ I instancji w dniu w którym wskazanym Stronom przysługiwał termin 14 dni na wypowiedzenie się przed wydaniem przez Prezydenta m.st. Warszawy; c) art. 3 § 1 i at. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Organów I i II instancji wydanych z naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.); d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 75 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez wydanie Decyzji bez uwzględnienia wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym brak oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącego w postępowaniu, w szczególności w odwołaniu z dnia 3 stycznia 2021 roku oraz w piśmie z dnia 5 kwietnia 2022 roku stanowiącym uzupełnienie odwołania. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w i zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2023r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. K. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 2 i z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (dalej jako "Prawo budowlane") w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a. przez oddalenie skarg i utrzymanie w mocy decyzji Organów I i II instancji wydanych w postępowaniach bez udziału wszystkich stron postępowania; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 4 i z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przez utrzymanie w mocy decyzji pozwolenia na budowę i wyrażenie zgody na realizację inwestycji, która narusza historyczny układ urbanistyczny "M. - C." podlegający ochronie konserwatorskiej; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i z art. 106 § 2 k.p.a. z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji administracyjnych w zakresie pozwolenia na budowę, pomimo nieuzyskania wymaganej wskazanymi przepisami prawa opinii Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 82 Prawa budowlanego przez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnych sprzecznych z decyzją o warunkach zabudowy; 2. przepisów postępowania, w sytuacji gdy uchybienie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 136 k.p.a. i art. 15 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż Organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w zbyt szerokim zakresie, w celu dokonania szeregu brakujących ustaleń, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.); b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., wobec utrzymaniu w mocy decyzji Organów obu instancji, wydanych w postępowaniach w których uniemożliwiono Stronom K. S. i Wspólnocie Mieszkaniowej "P." z siedzibą przy ul. C. ... w W. wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, wobec faktu wydania przez Organ I instancji w dniu w którym wskazanym Stronom przysługiwał termin 14 dni na wypowiedzenie się przed wydaniem przez Prezydenta m.st. Warszawy; c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Organów I i II instancji wydanych z naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.); d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 75 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez wydanie Decyzji bez uwzględnienia wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym brak oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącego w postępowaniu, w szczególności w odwołaniu z dnia 3 stycznia 2021 roku oraz w piśmie z dnia 5 kwietnia 2022 roku stanowiącym uzupełnienie odwołania Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w i zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2023r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargi kasacyjne należało rozpoznać w granicach przytoczonych w nich podstaw. Nie zasługiwała na uwzględnienie skarga kasacyjna Sp. z o.o. "B." (dalej: "skarżąca Spółka"), jak też skargi kasacyjne Wspólnoty Mieszkaniowej "P." (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa") oraz K. S. (dalej: "skarżąca"), w których sformułowane zostały identyczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do sformułowanego przez skarżącą Spółkę zarzutu skargi kasacyjnej, wskazującego na naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 16 § 1 p.p.s.a., przez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności. W uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono, że: "w wydaniu zaskarżonego wyroku brali udział sędziowie powołani na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej kadencji legalnie działającej Rady." Z uwagi na sposób przedstawienia przedmiotowego zarzutu w skardze kasacyjnej, okazał się on bezskuteczny. Wbrew argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada (nr C-585/18, C-624/18, C-625/18) oraz uchwała pełnego kładu Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) nie pozwalają na wyprowadzenie wniosku, że sama okoliczność powołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej sędziego lub asesora wojewódzkiego sądu administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej wadliwie ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz 3), prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: "KPP") oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: EKPC). Przedstawiony w wymienionej Uchwale z dnia 23 stycznia 2020 r. mechanizm kontroli standardu niezawisłości i bezstronności sądu orzekającego z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ustanowionej na mocy ustawy zmieniającej z 2017r., rozwinięty został w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r I KZP 2/22. W treści tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że "Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określanym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust 1;" Jednocześnie wskazano, że: "Brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.". Dostrzec należy, że w wymienionych uchwałach Sąd Najwyższy - w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych - nie przyjął zasady automatycznego uznania nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c., lecz połączył przesłanki nienależytej obsady albo sprzeczności składu sądu z przepisami prawa z potrzebą oceny konkretnych okoliczności procesu powołania sędziego, które prowadziłyby do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Podkreślić należy, że również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało stanowisko, zgodnie z którym sam fakt nominowania sędziego lub asesora wojewódzkiego sądu administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W razie zaś wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości danego sędziego konieczne jest zbadanie konkretnych faktów mających te wątpliwości uzasadnić (por. wyrok NSA z 17 lipca 2024 r. II OSK 1344/23 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie wskazano - co do sędziów i asesora orzekających w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem - żadnych konkretnych okoliczności, które w powiązaniu z faktem powołania na urząd sędziego lub asesora z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., mogłyby świadczyć, że skład sądu był sprzeczny z prawem w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że strony otrzymały zawiadomienie Sądu Wojewódzkiego o składzie orzekającym w tej sprawie, jednak nie wystąpiono na podstawie na podstawie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), z wnioskiem o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Zgodnie z tym przepisem dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Za niezasadne należało uznać podniesione przez skarżącą Spółkę zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 10, art. 15, art. 81 i art. 136 k.p.a. (punkty II.1a,b, 2 skargi kasacyjnej), jak również analogiczne zarzuty zawarte w pozostałych dwóch skargach kasacyjnych (punkty 2 a,b,c,d podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wszyscy skarżący upatrywali naruszenia wymienionych przepisów w tym, że wobec wydania decyzji przez organ I instancji przed upływem terminu wyznaczono na wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, nie mogli przedstawić dowodów w postaci "Opinii technicznej w zakresie oceny zarysowań budynków mieszkalnych przy ul C. 12 oraz 14" autorstwa magistra inżyniera S. D., którą poddano w wątpliwość trafność wyliczeń (założeń) konstrukcyjnych zawartych w dokumentacji inwestora, mogących stworzyć zagrożenie dla sąsiednich budynków. W rezultacie dowód ten oceniony został tylko przez organ II instancji. Nadto wskazano na zbyt szeroki zakres uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy, a więc naruszenie art. 136 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Mając na uwadze udokumentowany w aktach przebieg postępowania przed organami obu instancji oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, że nie doszło do uchybień proceduralnych mających istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, strony miały zapewniony udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i możliwość zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie, zaś niemożność przedstawienia wspomnianej opinii technicznej wskutek przedwczesnego wydania decyzji nie mogła być uznana za istotne naruszenie art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a. W złożonych odwołaniach strony mogły odnieść się do całego materiału zgromadzonego w postępowaniu oraz przedstawić dodatkowo opinię techniczną, którą organ odwoławczy poddał ocenie. Słusznie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę na nieprzydatność tego dowodu przy rozpoznawaniu sprawy. Zauważyć bowiem należy, że prawidłowość rozwiązań konstrukcyjnych zastosowanych w przedmiotowym projekcie budowlanym nie mogła być weryfikowana przez organy architektoniczno-budowlane. Organ odwoławczy precyzyjnie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że część architektoniczna projektu budowlanego podlega sprawdzeniu tylko w zakresie kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a do obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz z zasadami wiedzy technicznej. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego projekt budowlany składa się m.in. z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz z projektu architektoniczno-budowlanego. W wyniku nowelizacji art. 35 tej ustawy (art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Zmiana ta spowodowała, że uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego) zostały ograniczone w odniesieniu do projektu architektoniczno budowlanego do kompetencji obejmującej sprawdzenie jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki – art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2008 r., II OSK 940/07; wyrok NSA z 30 stycznia 2015 r., II OSK 1535/13; wyrok NSA z 16 września 2016 r., II OSK 3103/14). Wobec podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących zagrożeń dla budynku przy ul. C. ... w następstwie budowy w granicy działek projektowanego budynku, organ odwoławczy wyczerpująco wyjaśnił znaczenie ekspertyzy technicznej sporządzonej na podstawie § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności organ wskazał, że według wniosków ekspertyzy budowa planowanego obiektu jako bezpośrednio sąsiadującego z budynkiem nr [...] nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa jego użytkowników, jak i obniżenia jego przydatności do użytku, przy zaleceniu zarazem objęcia go w trakcie realizacji nowopowstającej inwestycji, obserwacją wizualną istniejących uszkodzeń i obserwacją geodezyjną. Dodać również trzeba, że ekspertyza zawiera również wytyczne konstrukcyjne i techniczne dotyczące zabezpieczenia budynku nr [...] oraz sposobu fundamentowania nowego budynku. Dlatego słusznie organ odwoławczy zaznaczył, że to projektant dysponujący odpowiednią wiedzą i doświadczeniem odpowiada za przyjęte rozwiązania techniczne. Jednocześnie organ zaznaczył, że w projekcie odnotowano zastosowane rozwiązania (metoda jetgroutingu) celem zabezpieczenia konstrukcji budynku przy ul. C. .... Zauważyć ponadto należy, że projekt budowlany zawiera opinię geotechniczną, w której przedstawione zostały warunki geotechniczne oraz wnioski i zalecenia co do sposobu projektowania i realizacji robót budowlanych. Wobec powyższych uwarunkowań nie mogły odnieść skutku podniesione zarzuty, związane z niewyjaśnieniem kwestii opracowanych w opinii uzyskanej przez strony. Jak jednak wyjaśnił organ odwoławczy, odrębnym zagadnieniem jest właściwy nadzór geotechniczny na etapie realizacji robót budowlanych. Po drugie, prawidłowo Sąd Wojewódzki odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów wskazujących na naruszenie przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. Mianowicie Sąd Wojewódzki poczynił właściwe ustalenia co do zakresu uzupełnienia dokumentacji projektowej, wywodząc trafnie, że wezwania organu odwoławczego dotyczyły kwestii, których wyjaśnienie mieściło się w granicach postępowania uzupełniającego. Niewątpliwie w zdecydowanej większości postępowanie dowodowe i weryfikacja projektu budowlanego przeprowadzone zostały przez organ I instancji, natomiast czynności wyjaśniające organu II instancji dotyczyły wybranych zagadnień, związanych zasadniczo z zarzutami wniesionych odwołań. Dostrzeżone przez organ odwoławczy braki dokumentacji projektowej nie dotyczyły takich elementów, które decydowałyby o zasadniczych cechach architektoniczno-urbanistycznych projektowanej inwestycji. Dlatego też uzupełnienie i doprecyzowanie projektu przez inwestora nie wpłynęło znacząco na zmianę charakterystyki oraz parametrów technicznych projektowanych budynków, a konkretnie nie spowodowało istotnej modyfikacji projektu w zakresie określonym w artykule 34 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 Prawa budowlanego. Wobec powyższego uprawnione było wnioskowanie Sądu, że w konkretnym postępowaniu nie doszło do naruszenia artykułu 136 k.p.a., a czynności wyjaśniające podjęte przez organ odwoławczy podyktowane były potrzebą zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wszechstronnego ustalenia istotnych okoliczności sprawy, stosownie do wymogów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut odnoszący się do naruszenia art. 15 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Wprawdzie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się wprost do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, to jednak argumentacja dotycząca zachowania wymogów z artykułu 136 k.p.a. w istocie wskazywała, że czynności dowodowe przeprowadzone przez organ odwoławczy nie naruszały również artykułu 15 k.p.a. Przechodząc do dalszych zarzutów zawartych w skargach kasacyjnych Wspólnoty Mieszkaniowej i skarżącej K. S. (punkty I.1b,c i d podstaw kasacyjnych), stwierdzić należało, że w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Wojewódzki nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pit 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 4 i z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o ochronie zabytków oraz art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i art. 106 § 2 k.p.a., jak też art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 82 Prawa budowlanego. W związku z tym, że przytoczona podstawa kasacyjna zawiera zarzuty powtórzone ze skarg, wystarczające jest wskazanie, że Naczelny Sąd Administracyjny w całości akceptuje ocenę Sądu Wojewódzkiego wyrażoną w tym zakresie, a zatem nie ma potrzeby powtarzania argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zaznaczyć również trzeba, że organ odwoławczy w wydanej decyzji wykazał spełnienie wymogu uzgodnienia pozwolenia na budowę z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków stosownie do przepisu art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. W szczególności organ wyjaśnił kwestie wynikające z milczącego uzgodnienia (art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego), skutkującego uznaniem, że Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zgłosił zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Istotna była przy tym okoliczność, że w trakcie ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji wyraźnie Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków potwierdził w piśmie z 15 października 2021 r., że wcześniejsze uzgodnienie zachowało aktualność. Trafnie ponadto organ zwrócił uwagę na wiążący charakter uzgodnienia, co skutkowało tym, iż organ architektoniczno-budowlany nie był uprawniony do samodzielnej oceny zgodności projektu budowlanego z wymogami w zakresie ochrony terenu ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Ponadto aprobacie podlegała analiza organu odwoławczego w przedmiocie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w której określono wymóg nawiązania wielkości i proporcji podziałów otworów okiennych projektowanej inwestycji do budynków sąsiednich, w związku z ochroną konserwatorską istotnych parametrów historycznego układu urbanistycznego wyznaczonej strefy. Akceptując stanowisko organu odwoławczego, Sąd Wojewódzki, w związku z zastrzeżeniami skarżących zwrócił trafnie uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie doszło do zmian projektu budowlanego, rzutujących na kwestie związane z wymogami ochrony konserwatorskiej. Dlatego możliwe było wydanie decyzji na podstawie uzgodnień konserwatorskich, które zachowały aktualność. W uzasadnieniu wyroku zasadnie stwierdził Sąd Wojewódzki, że Wojewoda nie mógł przy rozpoznawaniu sprawy oprzeć się na oferowanych przez skarżących dowodach na okoliczność wykazania, że planowany budynek z otaczającym go terenem, naruszać będą układ urbanistyczny "M. - C.". Organ architektoniczno-budowlany był bowiem związany uzgodnieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który jest organem odpowiedzialnym za pieczę nad zachowaniem zabytkowych walorów chronionego obszaru. Wiążące były również ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, które w zasadniczy sposób determinowały rozwiązania projektowe, co do powierzchni zabudowy i gabarytów przedmiotowych budynków. Skoro w projekcie budowlanym zachowano ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy w zakresie: linii zabudowy, szerokości elewacji frontowej, powierzchni zabudowy, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej i tylnej oraz kalenicy, jak i geometrii dachu oraz liczby kondygnacji, to organ architektoniczno-budowlany nie miał podstaw aby rozwiązania projektowe ocenić dodatkowo pod kątem zachowania wymogów ładu przestrzennego. Nieskutecznie zakwestionowano zatem w skardze kasacyjnej parametry architektoniczne i urbanistyczne przedmiotowej inwestycji m.in. liczbę 4 kondygnacji, brak wewnętrznego ogrodu jak w innych nieruchomościach, zbyt dużą kubaturę budynku i powierzchnię zabudowy, bowiem stanowią one realizację ustaleń określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei w zakresie nieuregulowanym przepisami, decyzją o warunkach zabudowy lub uzgodnieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, organ architektoniczno-budowlany nie miał kompetencji by ocenić dobór kolorystyki elewacji i stolarki okiennej zastosowanej w danym budynku. Ewentualne wytyczne w tych kwestiach, ze względu na walory zabytkowe chronionego obszaru lub wymogi ładu przestrzennego, mogły zostać określone w decyzji o warunkach zabudowy lub uzgodnieniach, ale w niniejszej sprawie tego nie uczyniono. W rezultacie podnoszone w skardze kasacyjnej zastrzeżenia, co do niezachowania ładu urbanistycznego wskutek dopuszczenia projektowanej inwestycji, dotyczą w istocie decyzji o warunkach zabudowy, a nie pozwolenia na budowę. Nie mógł być skuteczny również zarzut z obu skarg kasacyjnych (pkt I.1a), w którym podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organy obu instancji postępowania bez udziału wszystkich stron. Konkretnie sprecyzowano, że do naruszenia artykułu 28 ust. 2 Prawa budowlanego doszło z uwagi na brak zawiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich właścicieli mieszkań położonych przy ul. C. 10 i ul. C. ..., a tym samym pozbawieniu ich możliwości wzięcia udziału w charakterze stron. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wymieniono właścicieli poszczególnych lokali w budynkach przy ul. C. ..., którzy w przekonaniu skarżących powinni być stronami tego postępowania. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że we wcześniejszym wyroku z 16 stycznia 2019 r., sygn. VII SA/Wa 447/18, Sąd Wojewódzki, uchylając kontrolowane decyzje z 2017 r. stwierdził, że wadliwe było zawiadomienie o postępowaniu wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej "P." w sytuacji, gdy zasadniczo stroną powinna być Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul C. .... W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na względzie, że skoro z przepisów art. 6, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali wynika, że czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed organami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą do wyłącznej kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, to właściciel lokalu mieszkalnego nie ma legitymacji procesowej, chyba że posiada i wykaże własny, zindywidualizowany, odrębny od wspólnoty mieszkaniowej interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa cywilnego lub administracyjnego. Niewątpliwie organ architektoniczno-budowlany w dalszym toku postępowania dostosował się do wytycznych wymienionego wyroku, wiążących na mocy art. 153 p.p.s.a., na co zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki. Zaakcentowania ponadto wymaga to, że zarówno organ odwoławczy, jak też Sąd Wojewódzki trafnie wskazały na nieskuteczność omawianych zarzutów, jako podniesionych przez podmioty biorące udział w sprawie, a nie te osoby, które według skarżących powinny być stronami w tym postępowaniu. Organ odwoławczy przytoczy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego z pominięciem strony tego postępowania stanowi przesłankę wznowienia podstępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać (...)" (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r II OSK 1295/17). Z kolei Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaznaczył, że zgodnie z art. 147 zd. 2 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Taka zasada dysponowania przez samą stronę swoimi uprawnieniami obowiązuje także w postępowaniu sądowym na tle stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 6.10.2022 r., II OSK 3351/19) W skardze kasacyjnej nie przytoczono żadnej argumentacji prawnej, podważającej podwyższą ocenę prawną, ograniczając się do powtórzenia zarzutów formułowanych w odwołaniu i skardze. Z podanych wyżej względów wszystkie trzy skargi kasacyjne, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlegały oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 15