II OZ 1151/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 896/24 o odrzuceniu skargi K.P. i D.K. w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024 r. nr 292/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K.; 2. odrzucić zażalenie D.K.1.

K.P. i D.K. (dalej: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024 r. nr 292/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 896/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisów sądowych. Wspólnym pismem D.K. i D.K.1 wnieśli zażalenia na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2025 r. o odrzuceniu skargi K.P. i D.K.. W uzasadnieniu zawarto argumentację odnoszącą się do trudnej sytuacji finansowej skarżących oraz do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D.K. należy oddalić. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) od wnoszonej przez stronę skargi. Wyjątki od tego obowiązku wymieniają przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi i są to zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy (art. 239 P.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane w ramach prawa pomocy (art. 243 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie D.K. nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi z mocy przepisów P.p.s.a. i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Z akt sprawy wynika, że po prawomocnym zakończeniu postępowania o odmowie przyznania prawa pomocy D.K. (WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 478/24 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2024 r.), zaistniały podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału VII zarządzenia z dnia 18 lutego 2025 r. o wezwaniu D.K. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 9 kwietnia 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania D.K. w dniu 10 marca 2025 r., skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu w zakreślonym terminie, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja (k. 47). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności uprawniały Sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 220 § 3 P.p.s.a. i odrzucenia skargi D.K.. Podnoszone w zażaleniu argumenty odnoszące się sytuacji osobistej i finansowej nie miały znaczenia dla oceny zasadności zastosowania tego przepisu. Zażalenie wniesione przez D.K.1 należy odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia D.K.1, ponieważ nie jest on adresatem postanowienia z dnia 4 kwietnia 2025 r. Są nimi wyłącznie K.P. i D.K.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.