II OZ 1253/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 246/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2025 r., nr WOP.7721.176.2023.GD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2025 r., nr WOP.7721.176.2023.GD.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 246/25, po rozpoznaniu wniosku H. K. (skarżący), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2025 r., nr WOP.7721.176.2023.GD, nakazującej ww. rozbiórkę budynku garażowego o konstrukcji "drewnianej" o wymiarach 4,65 m x 7,07 m, wybudowanego samowolnie na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Pokreślił przy tym, że to na wnioskującym ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Skarżący nie uzasadnił złożonego wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, czym uniemożliwił jego ocenę pod kątem zasadności zastosowania w przedmiotowym postępowaniu instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., "gdyż nakaz rozbiórki nowego budynku powoduje znaczne straty majątkowe po stronie skarżącego, mając na względzie, że przybliżona wartość budynku wraz z urządzeniem wynosi około 70000 zł". Skarżący podkreślił, że poniósł w celu jego wybudowania znaczny wkład finansowy, gdyż budynek jest nowy, ocieplony, na dachu położona jest blacha trapezowa, a także posiada 6 okien, co jednocześnie wskazuje, że budynek ten jest budynkiem gospodarczym. W odpowiedzi na zażalenie O. [...] S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zauważyć należy, że skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji jest pozostawienie w obrocie prawnym ww. nakazu rozbiórki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2563/16; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08). Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. W każdym jednak przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaszły podstawy do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Sąd miał przy tym na względzie argumentację zawartą w złożonym zażaleniu i dokumentację fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy, która potwierdza, że niewątpliwie mamy do czynienia z inwestycją, której rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego, może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. Przy czym można podać w wątpliwość szacunkową wartość przedmiotowego obiektu wraz z "urządzeniem" wskazaną przez skarżącego, nie została ona bowiem poparta szczegółowymi wyliczeniami. Nie zmienia to jednak poglądu odnośnie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania nakazu rozbiórki. Wstrzymanie wykonania aktu ma charakter tymczasowy i nie przesądza o dalszym losie obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.