II OZ 152/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1910/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A.W. i J.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 lipca 2025 r. Nr 988/OPO/2025 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 2. zwrócić A.Z. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.

| | Zaskarżonym postanowieniem z 19 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1910/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał na wniosek skarżących A.W. i J.W. wykonanie decyzji Wojewody Mazowieckiego z 8 lipca 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 lutego 2025 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego: garażu i werandy nad nim oraz pomieszczenia gospodarczego ze schodami zewnętrznymi, wiaty na samochód oraz balkonu na działce nr ew. [...] i [...] obr. [...] przy [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący powołali się na "brak możliwości zaspokojenia praw uczestników", ponieważ nawet w przypadku ewentualnego uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji "skutkiem rozbiórki będzie niepowetowana szkoda". Sąd pierwszej instancji uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu w sprawie należało wziąć bod uwagę charakter sprawy. Rozbiórka części budynku mieszkalnego jednorodzinnego: garażu i werandy nad nim oraz pomieszczenia gospodarczego ze schodami zewnętrznymi, wiaty na samochód oraz balkonu doprowadzi do zniszczenia materiałów użytych do ich budowy i będzie się wiązała z poniesieniem nakładów finansowych. Jednocześnie ewentualny powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów i nakładów pracy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A.Z. W uzasadnieniu zażalenia zarzuciła, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniono przesłanek jej wstrzymania. Wniosek jest lakoniczny, gdyż wskazano w nim jedynie na "brak możliwości zaspokojenia praw Uczestników" oraz, że "skutkiem rozbiórki będzie niepowetowana szkoda". Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia zastosowanie tego środka prawnego od sytuacji, w której zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Innymi słowy, uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami, ewentualnie dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej zaś sprawie skarżący nie przywołali takiej argumentacji. Nie wskazali okoliczności, które uprawniałaby stwierdzenie, że wykonanie rozbiórki może spowodować po ich stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wykazali tym samym, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wskazać należy na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że rozbiórka przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja udzielająca pozwolenie na rozbiórkę zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Nie oznacza to jednakże "automatyzmu" i konieczności każdorazowego udzielania ochrony tymczasowej w sprawach dotyczących skarg na decyzje w przedmiocie rozbiórki. Strona skarżąca chcąca skorzystać z ochrony tymczasowej zobowiązana jest zawsze szczegółowo uzasadnić wniosek i w koniecznym zakresie wykazać, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W realiach tej sprawy NSA uznał, że podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia, nie mogą stanowić ogólne twierdzenia o "braku możliwości zaspokojenia praw uczestników, powodującym niepowetowaną szkodę". W tej sytuacji za niezasadne należy uznać wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenia za zasadne i na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie kosztów wpisu od zażalenia w pkt 2 sentencji orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.