II OZ 162/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1133/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Pruszcza Gdańskiego z dnia 2 marca 2022 r., nr PR.6725.5.2.2022 w sprawie ze skargi I.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt SKO Gd/1892/22 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1133/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w sprawie ze skargi I.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt SKO Gd/1892/22 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 21 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania I.G., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Pruszcza Gdańskiego z 2 marca 2022 r. ustalającą Skarżącej opłatę jednorazową w kwocie 36.997,07 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz udziałów w działce nr [...] obręb [...], położonych w P., w związku z uchwaleniem dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem tej nieruchomości. Na powyższą decyzję organu odwoławczego I.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazała, że w przypadku zapłaty tak poważnej kwoty pieniężnej w drodze egzekucji powstanie nieodwracalna szkoda, bowiem Skarżąca nie posiada środków umożliwiających zapłatę, nie ma możliwości zadłużenia się kredytem, nie ma również majątku, który mogłaby zbyć lub obciążyć. Do pisma procesowego z 23 grudnia 2022 r. dołączono kserokopię upomnienia wskazującego na wdrożenie czynności egzekucyjnych, co zdaniem strony skarżącej stanowi o zagrożeniu niedającymi się odwrócić negatywnymi skutkami wykonania zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, iż wykonanie decyzji (ustalającej opłatę jednorazową w kwocie 36.997,07 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości) mogłoby spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, albowiem wniosek o wstrzymanie jej wykonania został uzasadniony w sposób bardzo lakoniczny. We wniosku wskazano jedynie, że Skarżąca nie posiada środków umożliwiających zapłatę, nie ma możliwości zadłużenia się kredytem, nie ma również majątku, który mogłaby zbyć lub obciążyć. Do wniosku nie załączono dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonywający wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla Skarżącej. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o sytuacji majątkowej strony, gdyż zweryfikowanie tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnym stanie majątkowym, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych zasobach pieniężnych, obciążeniach, czy ponoszonych wydatkach. Zdaniem Sądu samo wskazanie, że Skarżąca nie posiada środków umożliwiających zapłatę nałożonej na nią kwoty oraz że wystosowane zostało do niej upomnienie, nie jest wystarczające dla pozytywnej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Również wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego samo w sobie nie stanowi o zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), ponieważ wymaga to odniesienia do konkretnej i rzetelnie przedstawionej sytuacji majątkowej strony skarżącej, a takiej w niniejszej sprawie nie przedstawiono. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła I.G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucono 1. naruszenie przepisów postępowania art. 61 § 3 pkt 2 p.p.s.a. a contrario poprzez błędne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i jego oddalenie z powodu uznania, że Skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji w szczególności grożącej jej szkody. Na podstawie tego zarzutu wniesiono zmianę zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie wniosku. Uzasadniając, Żaląca wskazała, że prowadzenie przymusowej windykacji administracyjnej jest nie tylko prawdopodobne, ale wręcz pewne. Podniosła też, że w skardze wprost wskazała, że nie ma środków pieniężnych, nie może wyzbyć się majątku (nie ma bowiem przedmiotu, który mogłaby sprzedać bez negatywnych dla siebie skutków), a zatem każda egzekucja spowoduje u niej stratę nie tylko równą kosztom postępowania ale też i powodującą utratę rzeczy podlegających licytacji. Jest to stan nieodwracalny – bowiem nie da się skutków czynności prawnych odwrócić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie Wnioskująca nie wykazała przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej, mimo że obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Rację ma też Sąd I instancji, że powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe wobec braku wskazań do określenia sytuacji finansowej Skarżącej, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. W sytuacji gdy Skarżąca nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 876/13). W uzasadnieniu zażalenia zawarto ogólne stwierdzenia, że Skarżąca: "nie ma środków pieniężnych, nie może wyzbyć się majątku", które należy uznać jedynie za polemikę z prawidłowym stanowiskiem Sądu I instancji oraz wyraz tego, że Skarżąca nie przedstawiła adekwatnych informacji obrazujących jej rzeczywistą i aktualną sytuację finansową. Skarżąca nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja majątkowa Skarżącej. Nadto Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Natomiast, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Argumentacja zawarta w zażaleniu dotycząca wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest tożsama z przedstawioną we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, zaś informacja o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w administracji nie może być uznana za wykazanie przez Skarżącą, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Z tych też względów przytoczony w zażaleniu zarzut należy uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.