II OZ 169/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2265/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r., nr 797/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie R.P.; 2. odrzucić zażalenie K.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2265/24, odrzucił skargę R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r., nr 797/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. K.P. i R.P. wnieśli skargę do Sądu na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r., nr 797/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/37/2024. Postanowieniem z dnia 17 października 2025 r. Sąd odrzucił skargę K.P. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (postanowienie Sądu z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 582/24) zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2025 r. wezwano skarżącego R.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenia na powyższe zarządzenie wniosły D.K. oraz K.P. Po rozpatrzeniu ww. zażaleń na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające R.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – postanowieniem z dnia 16 września 2025 r. (sygn. akt II OZ 1198/25) NSA odrzucił zażalenie D.K. i K.P. Wobec powyższego pismem z 28 października 2025 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 17 października 2025 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 25 kwietnia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu R.P. 4 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd zaznaczył, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu R.P. 4 listopada 2025 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął skarżącemu z dniem 12 listopada 2025 r. (11 listopada 2025 r. – dzień ustawowo wolny od pracy). Po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że do 21 listopada 2025 r. skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego od skargi. K.P. oraz R.P., pismem z 22 grudnia 2025 r. złożyli zażalenia na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono naruszenie art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 77 ust. 2 (zakaz zamykania drogi sądowej), art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej), art. 32 (zasada równości) Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu) EKPC. Jak też zgłoszono zastrzeżenia do zastosowania art. 220 § 3, art. 243-246, art. 252 i art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie R.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie K.P. podlega odrzuceniu. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie w wyznaczonym terminie usunięte, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 i 8 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że żalący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII, a następnie do wykonania tego zarządzenia. Jednocześnie został on prawidłowo pouczony o rygorze niezastosowania się do wezwania. Skarżący nie sprostał powyższemu w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a. Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z czynnościami organu, nie podlegają rozpoznaniu merytorycznemu, tym samym nie mogą świadczyć o wadliwości postanowienia Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Za koniecznością odrzucenia zażalenia K.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego orzeczenia. Nadto, wyżej wymieniona nie jest stroną postępowania, a skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym skargą R.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.