II OZ 225/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K. oraz K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D.K. oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r., nr 1884/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/24, odrzucił skargę kasacyjną w sprawie ze skargi D.K. oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2023 r., nr 1884/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/24, odrzucił skargę D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2023 r., nr 1884/2023. Wraz z doręczeniem skarżącej odpisu powyższego postanowienia z uzasadnieniem pouczono ją o trybie, formie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z 14 listopada 2024 r. D.K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ponadto, stosownie do art. 175 § 1 i § 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem przypadków, gdy sporządza ją sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie, wbrew treści powołanego art. 175 p.p.s.a. oraz wbrew pouczeniu zawartemu w piśmie Sądu z 25 października 2024 r., skarżąca D.K. wniosła skargę kasacyjną sporządzoną osobiście (podpisaną przez nią oraz drugą ze skarżących) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2024 r., co skutkowało jej odrzuceniem. Pismem z 2 stycznia 2025 r. D.K. oraz K.P. wniosły zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność odmowy "udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych", jak również kwestionującą czynności organu wskazując na zasadność wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia podlegają odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zasady sporządzania skargi kasacyjnej określają przepisy prawa. Dlatego co do zasady sporządzenie takiego pisma procesowego jest obarczone tzw. "przymusem adwokackim". Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 5.09.2024 r., III FZ 357/24; z 29.08.2024 r., III FZ 282/24; z 22.08.2024 r., II OZ 387/24) Skoro zatem zażalenie skarżących na postanowienie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało złożone bez zachowania wspomnianego przymusu – podlega ono odrzuceniu, czyniąc wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 4 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.