II OZ 315/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2406/22 o odrzuceniu skargi I. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2022 r. nr DON.7100.160.2022.AGP w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 19 października 2022 r. I. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2022 r. nr DON.7100.160.2022.AGP w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2021 r. Przewodnicząca Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi własnoręcznie podpisanego w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, po jej dwukrotnym awizowaniu, została uznana za doręczoną z dniem 23 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając że skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wskazując, że informacje podane przez Sąd pierwszej instancji w jego uzasadnieniu są nieprawdziwe, gdyż w dniu 19 grudnia 2022 r. napisała do Sądu pismo, które zostało wysłane w dniu 20 grudnia 2022 r. Na dowód powyższego skarżąca załączyła kopię druku potwierdzenia nadania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 P.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go nie mając takiego obowiązku. Z kolei stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga złożona w sprawie przez I. R. nie zawierała numeru PESEL skarżącej, a także odpisu skargi. Okoliczność powyższa nie była kwestionowana przez wyżej wymienioną, w związku z czym Sąd pierwszej instancji, celem nadania skardze dalszego biegu, prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia skargi w powyższym zakresie zakreślając odpowiedni termin oraz wskazując rygor odrzucenia skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odrzucił skargę skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w oparciu o ustalenie, że w wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi pomimo, że do dokonania tej czynności została prawidłowo wezwana. Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków skargi została doręczona skarżącej w trybie doręczenia zastępczego, które uregulowane jest w art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 P.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał. Przesyłkę taką pozostawia się bowiem w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Taki sposób doręczenia nie uniemożliwia obalenia domniemania doręczenia pisma stronie (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2017 r., II OZ 734/17). Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej skierowane do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków wynika, że korespondencja ta została w sposób prawidłowy nadana jako polecona na wskazany w skardze adres skarżącej do doręczeń. Na dołączonym do rzeczonej koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się informacja, że przesyłka nie została doręczona, a w konsekwencji tego pozostawiona w placówce pocztowej, o czym w dniu 9 grudnia 2022 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 19 grudnia 2022 r., po czym wobec niepodjęcia jej przez adresata, zwrócono nadawcy w dniu 27 grudnia 2022 r. Powyższe wskazuje na spełnienie warunków, od których ustawa uzależnia skuteczność doręczenia zastępczego. W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu, po jej dwukrotnym awizowaniu, należało uznać za doręczoną w dniu 23 grudnia 2022 r., co w konsekwencji nakładało na skarżącą obowiązek uzupełnienia braków do 30 grudnia 2022 r. Bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu w konsekwencji rodził konieczność odrzucenia skargi, o czym zasadnie orzekł Sąd pierwszej instancji. W złożonym zażaleniu wyżej wymieniona w żaden sposób nie wykazała, by w jakikolwiek inny sposób doszło do dostarczenia jej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków, które następnie uzupełniła. Twierdzenia skarżącej jakoby w dniu 20 grudnia 2022 r. wysłała do Sądu pismo wprawdzie odpowiadają rzeczywistości – na co wskazuje dołączony do zażalenia dowód potwierdzenia nadania przesyłki – jednakże nie znaczy to, że w tym dniu skarżąca skierowała do Sądu pierwszej instancji korespondencję zawierającą uzupełnienie braków formalnych skargi w niniejszej sprawie. Po pierwsze, kserokopia dowodu nadania nie wskazuje co przesyłka zawiera i do jakiej sprawy została skierowana. Po drugie, twierdzenie skarżącej zawarte w zażaleniu, że wysłała do Sądu pismo, nie oznacza, że pismo to stanowiło uzupełnienie braków skargi. Skarżąca w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia załączyła kopię pisma z dnia 19 grudnia 2022 r., które jednakże nie stanowi uzupełnienia braków skargi, a jest ono odpowiedzią na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podniesione przez skarżącą twierdzenia należało uznać za bezzasadne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.