Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 319/26

II OZ 319/26 - Postanowienie NSA z 2026-04-08

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 8 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. i Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1924/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. i Z. W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 maja 2025 r., znak: DOZ-OAiK.650.359.2025.AJ w przedmiocie pozwolenia na przeprowadzenie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1924/25, po rozpoznaniu wniosku A. G. i Z. W. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z ich skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 maja 2025 r., znak: DOZ-OAiK.650.359.2025.AJ, którą utrzymano w mocy decyzję Konserwatora Zabytków Miasta Sopotu z dnia 14 marca 2025 r., nr KZ.4125.27.3.2025.AK pozwalającą na przeprowadzenie robót budowlanych w określonym w tej decyzji budynku położonym na terenie historycznego ukladu urbanistycznego miasta, wpisanego do rejestru zabytków, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd mając na względzie przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności z art. 61 § 3 P.p.s.a. i konieczność właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania uznał, że niewystarczajace dla uwzględnienia tego wniosku jest samo powołanie się skarżących na art. 61 § 3 P.p.s.a., bez przywołania konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do skarżących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Treść wniosku o wstrzymanie nie była wystarczająca dla jego oceny merytorycznej. Skarżący nie wskazali bowiem na konkretne okoliczności uprawdopodobniające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które to okoliczności powinny zostać także poparte stosownymi dokumentami. Skarżący skupili się na zarzutach skargi, które zostaną ocenione przez Sąd osobnym rozstrzygnięciem (wyrokiem) co do prawidłowości zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazali jednak, że w stosunku do nich zachodzi któraś z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżąjąc je w całości. Zarzucają naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zskarżonego postanowienia, pomimo że wykazali oni, że zachodzą przesłąnki wstrzymania z art. 61 § 3 P.p.s.a. tj. zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jaki i trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie tak postawionego zarzutu wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Konserwatora Zabytków Miasta Sopotu z 14 marca 2025 r. nr KZ.4125.27.3.2025.AK, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 maja 2025 r. znak: DOZ-OAiK.650.359.2025.AJ. Dalej na wszelki wypadek wnieśli o wstrzymanie wykonania albo decyzji I instancji albo decyzji organu odwoławczego. Końcowo wskazali na uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Domagają się również zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku uwzględnienia wniosku zwrócili się o jednoznaczne wskazanie w treści postanowienia i jego uzasadnieniu, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji obejmuje także decyzję organu I instancji, w tym w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniali to żądanie koniecznością prawidłowej wykładni postanowienia Sądu przez organ konserwatorski. Ponadto wnioskują o dopuszczenie i przeprowadzenie przez NSA dowodu z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczność zasadności wstrzymania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzajacej, zasadności zmiany postanowienia Sądu. Dokumenty te złożone zostały po wniesieniu skargi gdyż nie było możliwe ich wcześniejsze złożenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnoszą, że wbrew stanowisku Sądu I instancji we wniosku wykazali istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Świadczą o tym wszelkie okoliczności przytoczone w treści ich skargi, a nawert powtórzone przez Sąd w postanowieniu lecz Sąd nie nadał im właściwego znaczenia. Zarzucają, że Sąd nie przeprowadził dokładnej analizy okoliczoności przez nich porzytaczanych. Wskazują, że rygor natychmiastowej wykonalności został nadany decyzji Konserwatora Zabytków z 14 marca 2025 r. z uwagi na rzekome pogarszające się warunki użytkowania poddasza budynku, występujące zagrożenie dla stanu technicznego zabytku, konieczność wykonania pilnego remontu pokryciua dachowego, występujace stałe zawilgocenie murów w obrębie werandy, postępujący proces degradacji substancji budowlanej. Skarżący uważają, że odmowa wstrzymania umożliwiła inwestorom realizację zamierzenia inwestycyjnego, które powinno być regulowane przepisami odrębnymi. Wskazali, że inwestorzy nie legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani w chwili inicjowania postępowania przed organem konserwatorskim ani obecnie. Zarzut taki postawiono w skardze i Sąd powinien go poddać analizie z uwagi na badanie kwestii rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Podnoszą, że z uwagi na wydanie decyzji Konserwatora Zabytków z 14 marca 2025 r. dla inwestorów zmienił się tryb dotychczasowego postępowania – z postępowania o pozwolenie na budowę na postępowanie w sprawie zgłoszenia robót budowlanych, co doprowadziło do pozbawienia ich przymiotu strony. Powyższe okoliczności zdaniem skarżących powinny prowadzić do wnikliwego rozpozania ich wniosku o wstrzymanie, czego w okolicznościach sprawy zabrakło. W zaskarżonym postanowieniu Sąd nie odniósł się do kwestii przeprowadzenia oględzin nieruchomości przed wydaniem decyzji przez organ I instancji – co miało miejsce bez udziału skarżących, z uwagi na ich nieprawidłowe zawiadomienie o tym terminie. Zawiadomienie nastąpiło po terminie ich przeprowadzenia. Ich udział był konieczny aby pokazać stan lokalu nr [...] w miejscach zacieków i zawilgoceń. Organ domniemał ich występowanie bowiem skarżący nie zgłaszali zacieków od strony południowego tarasu, gdyż ich tam po prostu nie ma. Wykwity i zawilgocenia występują w lokalu nr [...] od strony północnego betonowego podestu i zabetonowanej/zablokowanej rynny na poziomie przyziemia, a więc nie mają zwiażku z poddaszem ani dachem. Błędnie ustalił więc organ I instancji, że za potrzebą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiała konieczność występowania stałego zawilgocenia murów w obrębie południowej werandy. Wskazuje to na istotne błędy organu w ustaleniu rzeczywistego stanu nieruchomości. Część prac, względem których nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie występuje lub nie odpowiada faktycznemu stanowi obiektu. Powyższe, zdaniem skarżących, uzasadniało wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w celu zapewnienia ochrony stanu faktycznego obiektu i intersów skarżących. Sąd nie dostrzegł, że zgłaszane przez inwestorów zacieki nie pochodziły z dachu, a były spowodowane brakiem naprawy skutków samowolnych prac na tarasie należącym do lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Nie było zatem podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowego wykokonania z uwagi na koniecznośc wykonania pilnego remontu pokrycia dachu. Sąd zaniechał dokonania wszechstronnej oceny konkretnych robót, które miałby uzasadniać rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżących, inwestorzy przystąpili do wykonania robót w obrębie nieruchomości niezgodnie z wydana decyzją Konserwatora z 14 marca 2025 r. Przystąpili do wykonania robót pomimo że skarga do sądu nie została jeszcze rozpoznana. Skarżący obawiają się, że roboty budowlane prowadzone są na podstawie zgłoszenia a nie decyzji o pozwoleniu na budowę i że inwestorzy mogą tłumaczyć każde prace, które wykonują "postępującym procesem degradacji substancji budowlanej". Zwracają uwagę na poniższe okoliczności: 1. prace wykonywane przez inwestorów w tym roku nie objęły zakresu, który był podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności; potwierdza to, że podstawa nadania rygoru natychmiastowej wykonalności była tylko i wyłącznie pretekstem do rozpoczęcia prac w oparciu o ten rygor, mimo iż ich zakres nie odnosi się do kwestii nadanego rygoru. (zdjęcie nr [...] – 6); 2. prace wykonane od marca 2025 r. polegały między innymi na wybiciu nowego otworu oraz montażu nowego okna balkonowego o dużych gabarytach i masie (zdjęcie nr [...]- 3); 3. okono balkonowe ma inny wygląd i podział niż w projekcie ze stycznia 2025 r. – okno jest czterodzielne, a nie dwudzielne, przez co jest znacznie cięższe w stosunku do poczynionych założeń konstrukcyjnych; wystąpiły zatem zmiany w obciążeniu konstrukcji, które spowodowały szkody w lokalu nr [...] poprzez najprawdopodobniej nadmierne obciążenie konstrukcji ściany zewnętrznej fasady północnej (zdjęcie nr 7- 9); szkody zgłoszono do PINB w Sopocie, a w odpowiedzi na to pismo skarżących inwestorzy wnieśi o interwencję w sprawie robót wykonanych przez skarzących w ich lokalu nr [...], które jak twierdzą miały miejsce 23 lata temu – (pismo skarzacych do PINB w Sopocie z 26 sierpnia 2025 r. i 27 października 2025 r.); w związku z tymi pismami skarżących oraz pisma inwestorów z 10 października 2025 r. zostanie przeprowadzona kontrola w lokalu nr [...] i nr [...]) – zawiadomienie z 30 października 2025 r.; 4. w związku z brakami w dokumentacji projektowej, w wyniku przeprowadzenia planowanych dalszych prac prowadzonych w obrębie części wspólnych i lokalu nr [...] – między innymi polegajacych na przeniesieniu lukarny z południowej części dachu na północną, co dodatkowo dociązży wzmiankowaną elewację północną – może dojść do niedowracalnych szkód w obiekcie; 5. sporządzony przez inwestorów projekt budowlany w branży konstrukcja autorstwa mgr inż. A. S. , zdaniem skarżących, będący podstawą do wydania decyzji w niniejszym postępowaniu należy zestawić z wnioskami koreferatu mgr inż. E. G., w którym podkreślono potrzebę wykonania rzetelnej ekspertyzy technicznej, przeprowadzenia dodatkowych badań i pomiarów specjalistycznychg, które są sprawdzalne i znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. (koreferat); Skarżący uważają, ze dalsze prace bez ekspertyzy, inwentaryzacji oraz ewentualnego sporządzenia projektu zamiennego mogą spowodować dalsze niedowracalne szkody w budynku. 6. 27 listopada 2025 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. przeprowadzona została wizja lokalna na zleceie skarzących; stwierdzono podczas niej pionowe zarysowanie na ścianie północnej na kondygnacji pateru; Inżynier M. H. wskazał, że: " Przebieg rysy pokrywa się z krawędzią okna powyżej (lokal w którym prowadzone sa prace budowlane); z analizy dokumentacji wynika, że zamontowano okno o innym podziale skrzydeł okiennych niż zakładał projekt, tym samym istotnie zwiększono jego ciężar; z uwagi na drewniany strop i znaczne gabaryty okna, to odstępstwo od projektu ma niebagatelne znaczenie i obciążą strop ponad miarę, co w konsekwencji mogło przyczynić się do zarysowania ściany; dodatkowo projekt prac w lokalu powyżej przewiduje wykonanie podkonstrukcji nośnej dla okna, której według wiedzy właścieieli lokalu nr [...], nie wykonano; projekt zawiera obliczenia nośności belki podtrzymującej projektowane oknno (dwuskrzydłowe) a zamontowano znacznie cięższe (czteroskrzydłowe)"; "Ponadto w pomieszczeniu obok stwierdziłem, plamy wilgoci i pleśni na styku sufitu ze ścianą, które najpewniej są wynikiem wykonania przez właścicieli lokalu nr [...] otworu w dachu bez opierzeń, nowopowstały otwór został osłonięty tymczasowo w sposób nieprofesjonalny i niewystarczający przed działaniem warunków atmosferycznych"; "Przeprowadzona wizja ujawniła również wykonanie przez właścicieli lokalu nr [...] podestu betonowego przy wejściu do piwnicy należącej do lokalu nr [...] w tylnej elewacji, co znacznie utrudnia odpływ wody od budynku, co w konsekwencji może prowadzić do wypłukiwania wody spod fundamentów, tworzenia kawern i niekontrolowanego osiadania fundamentów". (sprawozdanie z wizji lokalnej z 27.11.2025 r. z zaświadczeniem). Skrażący podnoszą, że powyższe szkody pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z wykonaniem decyzji organu I instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W ich ocenie to nie tylko ryzyko szkody ale proces już rozpoczętej destrukcji elementów konstrukcyjnych, których przywrócenie do stanu poprzedniego wymagałoby kompleksowej ingerencji w substancję zabytkową. Są to trudne do odwrócenia skutki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Inwestorzy powołując się na nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności przystąpili do prac, które wyrządzają skarżącym szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Nadany decyzji organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności, w obecnym zakresie wykonanych robót, stawarza realne zagrożenie powstania dalszych nieodwracalnych szkód w nieruchomości, na które skarżący nie mają żadnego wpływu ani możliwości skutecznej ochrony. Przyczyną nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 14 marca 2025 r. miał być zły stan dachu. W rzeczywistości jednakże zakres prac wykonanych w 2025 r. przez inwestorów potwierdza, że rygor ten stał się tylko i wyłączenie pretekstem dla wykonywanych prac zabytkowych, w tym wykonania nowego otworu w zabytkowym dachu dla okna balkonowego o znacznych gabarytach, nowego otworu drzwi na ogród oraz demontażu barierek na tarasie południowym w lokalu nr [...]. (zdjęcia nr [...]- 6). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu, że Sąd błędnie i w sposób nieuprawniony przyjął, że skarżący nie wykazali we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzajacej przesłanek w postaci znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków NSA stwierdza, że w istocie przedstawione przez skarżących skutki prowadzenia przez inwestorów robót budowlanych mających na celu zachowanie w stanie niepogorszonym zabytku tj. jego połaci dachowej i cześci elewacji nie kwalifikują się jako znaczna szkoda czy trudne do odwrócenia skutki. Należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zezwalając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292) na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku została wydana przez organy konserwatorskie bowiem prace budowlane mają obejmować budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków a podnadto znajdujący się w strefie ochrony otoczenia zabytkowego zesp[ołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta Sopotu, wpisanego do rejestru zabytków województwa pomorskiego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z 12 lutego 1979 r. nr rejestru [...] (obecnie nr [...]). Na takie prace należało uzyskać pozwolenie konserwatroskie, zwłaszcza, że remont dachu i części elewacji niezaprzeczalnie wpływa na wygląd zewnętrzny zabytku, który podlega ochronie z uwagi na dokonany wpis układu urbabanistyczno – krajobrazowego do rejestru. Budynek według planu miejscowego podlega ochronie jako element historycznego zespołu zabudowy ulicy [...]. W zakres tej ochrony wchodzi bryła, elewacje i kąt nachylenia dachu. Podczas rozbudowy i przebudowy istniejących obiektów należy zachować zsady kompozycji architektonicznej oraz stosować materiały użyte w obiekcie istniejącym. Wszystko to prowadzi do wniosku, że roboty budowlane przy zabytkowym obiekcie – nieruchomości przy ul. [...] w S. mają prowadzić do zachowania walorów zabytkowych tego budynku. To z kolei prowadzi do wniosku, że roboty te mają prowadzić do ochrony istniejącej substancji zabytkowej, niedopuszczenia do utraty wartości zabytkowej, która to wartość jest wartością interesu publicznego wyrażającą się w dążeniu do zachowania dziedzictwa narodowego. Zatem przeprowadzenie remontu i przebudowy dachu oraz remontu części elewacji w zakresie pokrycia dachu, rekompozycji południowej lukarny i okien w obrębie mieszkania nr [...] oraz remontu tarasu nad klatką schodową a także remontu i malowania elewacji klatki schodowej należącej do lokalu nr [...] jest uzasadnione koniecznością ochrony interesu publicznego. Skoro tak to ewentualne interesy prywatne, w tym przypadku skarżących właścicieli lokalu nr [...] w tym budynku powinny zostać ocenione w konteście występującego tu interesu ochrony dziedzictwa narodowego. Z decyzji organów konserwatorskich wynika, że stan zachowania zabytku uzasadniał wykonanie przedmiotowych robót budowlanych właśnie z uwagi na potrzebę zachowania jego substancji w stanie niepogorszonym. Z dachu odpadały dachówki stwarzając zagrożenie dla mieszkańców i otoczenia. W lokalu nr [...] występowały zawilgocenia i wykwity pleśni związane z nieszczelnością dachu stawarzające zagrożenie dla zdrowia i życia jego mieszkańców. Ponadto analiza historycznego wyglądu budynku doprowadziła do wniosku, że w ramach przebudowy można doprowadzić do odtworzenia oryginalnego wyglądu tego zabytku. Oceniając zatem czy w okolicznościach sprawy wystąpiły przesłanki wstrzymania z art. 61 § 3 P.p.s.a. należy rozważyć czy wskazywane przez skarżących zagrożenia zwiazane z prowadzoną przebudową uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (której nadano rygor natychmiastowej wykonalności bowiem stan zachowania zabytku stważał zagrożenie) wobec potrzeby ochrony inetersu publicznego i interesu inwestorów. W ocenie NSA, uszkodzenia ściany w lokalu nr [...] przy wnęce okiennej u góry pod sufitem (zdjęcie nr 9 z zażalenia k. 116) w miejscu znajdującym się bezpośrednio pod wykonanym w ramach przebudowy nowym otworem okiennym (zdjęcie nr [...] z zażalenia k. 109 ) nie stanowi okoliczności świadczącej o zagrożeniu znaczną szkodą w postaci zagrożenia dla życia i zdrowia skarżących. Oczywiście nie sposób podważyć możliwego związku przyczynowego między wykonaniem tego otworu i zainstalowaniem w nim okna o dużych rozmiarów i wadze a powstałą szkodą jednak nie jest to szkoda powodująca zagrożenie dla życia i zdrowia. W trakcie robót budowlanych, elementy kostrukcyjne narażone są na drgania i zmianę obciążeń, a zwłaszcza gdy mamy do czynienia z budynkiem którego bryła powstała w 1913 r. Brak jest dowodów na to, że inwestorzy nie zabezpieczyli w odpowiedni sposób miejsca powstania nowego otworu okiennego (wsparcie konstrukcji ramy okiennej względem drewnianego stropu) przed ewentualnymi szkodami w mieskzaniu skarżących. Niewykluczone, że spękania te powstały pomimo zastosowanych zabezpieczeń. Oparcie się w tym przypadku na przypuszczeniach nie może przesądzać o przyjęciu, że roboty doprowadziły do znacznej szkody w sytuacji skarżących. Projekt przewidywał zamontownie okna dwuskrzydłowego w miejsce zamontowanego czteroskrzydłowego ale jego wymiary nie uległy zmianie. Dołożenie dwóch węższych pionowych elementów ramy okiennej w miejsce jednego szerszego nie powinno mieć niebagatelnego znaczenia dla konstrukcji stropu i prowadzić do obiążenia stropu ponad miarę. Do powstania spękań w tym miejscu mogło przyczynić się nawet prawidłowe zamontowanie okna bowiem w tym miejscu dotychczas takiego okna nie było. Ślady wilgoci i pleśni w pomieszczeniu sąsiadującym z pokojem z pękniętą ścianą nie świadczą o powstaniu znacznej szkody bowiem przy odpowiednim zabezpieczeniu otworu okiennego możliwe jest osuszenie tego fragmentu ściany i usunięcie wilgoci oraz pleśni. Jednocześnie trzeba brać pod uwagę, że stan dachu w tym budynku od dawna wymagał poprawy poprzez naprawę poszycia. Przy naruszeniu starych dachówek mogło dojść do przecieku wody i zawilgocenia ściany. Prawdopodobnym jest, że do czasu zakończenia prac dojdzie do jeszcze wielu nieprzewidywanych szkód jednak wynikają one z charakteru i zakresu prowadzonych prac, które i tak należało przeprowadzić bowiem dach wymagał remontu od dłużeszego czasu. Odnośnie do podestu betonowego wykonanego przez inwestorów przy wejściu z zewnątrz budynku do piwnicy z zamurowaną rurą spustową, która miałaby powodować brak odpływu wody opadowej od fundamentów i ich podmywanie a w konsekwencji niekontrolowanego osiadania budynku, zauważyć należy, że przedmiotowy podest zgodnie z uzasadnieniem decyzji organu I instancji zostanie zdemontowny podczas planowanych prac. Brak wzmianki na projekcie wynikał z przedstawienia w projekcie stanu projektowanego). Wykonanie zmiany lokalizacji drzwi wejściowych do piwnicy w ścianie północnej wraz z wymianą stolarki drzwiowej na drzwi balkonowe została przewidziana w decyzji. Powstałe spękania ściany wynikały z prac zwiazanych w wykonywaniem otworu pod dzrwi balkonowe i zostaną usunięte i zabepieczone w ramach prac remontowych. Zasadniczo zatem uznać należało, że skarżący nie wykazali w zażaleniu na takie okoliczności, które uzuasadniałyby przyjęcie, że grozi im znaczna szkoda czy trudne do odwrócenia skutki zwiazane z wykonaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji z 14 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela obawy skarżących odnośnie stwierdzonych uszkodzeń powstałych w ich mieszkaniu nr [...] jednak potrzeba ochrony wartości zabytku (dobra publicznego) uzasadniała odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że poza wskaznymi niedogodnościami i uszczerbkami w stanie lokalu nr [...] budynek po remoncie w zakresie wskazanym w decyzji uzyska nowy dach, nowy zbliżony jeszcze bardziej do oryginalnego wygląd oraz nowe cześci wystroju w nowej elewacji. Zostanie on zabezpieczony przed niszczącym wpływem czynników atmosferycznych, co jest ważne z uwagi na jego wiek. Wskazać należy, że to inwestorzy ponoszą koszty zwiażane z wykonywanymi pracami a także na nich spoczywa ryzyko ich nieprwaidłowego wykonania. Właśnie dzięki wykonaniu tej decyzji zostanie odsunięte od skarżących zagrożenie znieszczeniem ich miejsca zamieszkania w wyniku wadliwego stanu technicznego dachu budynku. Budynek zyska też na wartości a oni będą korzystać na tym, że został wyremontowany i inwestorzy przyjęli na siebie obowiązek utrzymania zabytku w stanie niepogorszonym. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji albowiem nie przedstawiono we wniosku ani w zażaleniu okoliczności uzasadniających przyjęcie, że skarżącym zagraża znaczna szkoda (zagrożenie dla życia i zdrowia) czy też, że mogą wystąpić trudne do odwrócenia skutki w postaci uszkodzenia ich mienia czy substancji zabytkowej. W konsekwencji wniosek okazał się bezzasadny i podlegał oddaleniu zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 marca 2026
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny