II OZ 417/22

Dnia 2 sierpnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. i H.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 99/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. i H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 18 listopada 2021 r. nr KO.4116.45.2021 w przedmiocie jednorazowej opłaty związanej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi postanowieniem z 13 maja 2022 r., II SA/Łd 99/22, odmówił K. G. i H. G. (skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach (SKO lub Kolegium) z 18 listopada 2021 r., nr KO.4116.45.2021, w przedmiocie jednorazowej opłaty związanej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w skargę na ww. decyzję SKO zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, którego jednak nie uzasadniono. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak jakiegokolwiek uzasadnienia ze strony skarżących spełnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę, a tym samym nie sposób uznać, że skarżący wykazali, aby wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa). Z tych też względów – zdaniem sądu wojewódzkiego – brak było wystarczającego uzasadnienia uwzględnienia wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli K. G. i H. G., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów: - art. 61 § 3 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji SKO, - art. 134 § 1 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, - art. 163 § 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe wnosi się o: 1. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżących i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie: 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w aktach sprawy znajduje się szczegółowo opisana sytuacja majątkowa skarżących, która w sposób jednoznaczny wskazuje, że uiszczenie przez nich całości kwoty wskazanej w decyzji doprowadzi do zachwiania stabilności finansowej skarżących, a nawet bankructwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 Ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 Ppsa). Przywołany powyżej art. 61 § 3 Ppsa, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony skarżącej, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia "znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem wnioskującej strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 Ppsa. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] w sprawie ustalenia dla skarżących jednorazowej opłaty w wysokości 50 061 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], składającej się z działki nr [...] o pow. 2,4751 ha, w związku z jej zbyciem przed upływem 5 lat od wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na względzie powyższe podnieść należy, że rację ma sąd pierwszej instancji, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazali okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie jest rolą sądu administracyjnego domniemywać, w czym skarżący upatrują niebezpieczeństwa wystąpienia skutków przewidzianych w art. 61 § 3 Ppsa. Słusznie zatem, sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazali okoliczności, które wskazywałyby na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja opierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na dokumentach przedstawionych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, którego to odmówiono skarżącym w niniejszej sprawie. Podkreślić bowiem należy, że sąd wydaje postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż może on wziąć pod uwagę również dowody przedstawione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Nie można jednak utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których stanowi art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku prawa pomocy sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, ponieważ skarżący nie dopełnili wskazanych powyżej obowiązków w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA w Łodzi zobligowany był wniosek oddalić, co też zgodnie z przepisami prawa uczynił. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jej uiszczenia są odwracalne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.