II OZ 597/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Głównego Straży Granicznej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2026 r. sygn. IV SA/Wa 19/26 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. A. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 6 listopada 2025 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 marca 2026 r. sygn. IV SA/Wa 19/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. A. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 6 listopada 2025 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia zaznaczono, że W. A. (dalej: skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z 6 listopada 2025 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność powrotu do kraju pochodzenia przez co sądowa kontrola zaskarżonej decyzji stanie się iluzoryczna. Podniesiono, że zamknięta zostanie dla skarżącego droga do przebywania na terenie strefy Schengen. Dodano, że w Polsce przebywa rodzina skarżącego i mieszka jego małoletnia córka. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał art. 61 § 3 p.p.s.a, oraz stwierdził, że dokonując oceny zasadności wniosku wziął pod uwagę okoliczność, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed podjęciem rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi, może doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważył, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 2021 r., prowadzi tu życie zawodowe i studiuje. W Polsce urodziła mu się córka. Wykonanie zaskarżonej decyzji i deportowanie skarżącego do kraju pochodzenia mogłoby spowodować naruszenie więzi rodzinnych z małoletnią córką i utratę źródła utrzymania swojego i córki. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał za zasadne pozostawienie rodziny razem do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Komendant Główny Straży Granicznej zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 61 § 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz w zw. z art. 166 p.p.s.a. - przez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, jakoby zaistniały w sprawie okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej nr ... z dnia 6 listopada 2025 r. — co skutkowało udzieleniem skarżącemu ochrony tymczasowej w warunkach, kiedy to sam skarżący nie wykazał w uzasadnieniu wniosku istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie tego środka, zaś należy zauważyć, iż zaskarżona decyzja ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku jej wyeliminowania z obrotu prawnego, skarżący będzie miał możliwość powrotu do Polski. Jednocześnie wskazać należy, iż stan wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej wynikająca z art. 110 § 1 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a., stanowi naturalną konsekwencję jej wejścia do obrotu prawnego i nie może być sam w sobie uznany za uzasadniający wstrzymanie zaskarżonego aktu przez Sąd, zaś odstąpienie od zasady trwałości decyzji ostatecznych i ich wykonalności winno być dokonane wyłącznie w przypadku wykazania istnienia okoliczności, które powodują, iż ta wykonalność niosłaby za sobą dysproporcjonalne skutki skonkretyzowane w przesłankach z art. 61 § 3 p.p.s.a., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca; 2. art. 61 § 1 i 3 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. - przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, którą z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. zastosował Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu - czy zastosowanie środka ochrony tymczasowej jest wynikiem stwierdzenia przez Sąd I instancji niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków; 3. art. 61 § 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. - przez oparcie rozstrzygnięcia Sądu I instancji na stwierdzeniu, jakoby skarżący prowadził w Polsce życie rodzinne i miała urodzić mu się w Polsce córka, którą ma utrzymywać swoją pracą, podczas gdy okoliczność ta nie znajduje oparcia w materiale zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, zaś sama strona skarżąca poza przywołaniem tej okoliczności w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie przedstawiła na tę okoliczność żadnej dokumentacji, a wręcz przeciwnie, w toku postępowania administracyjnego skarżący będący stroną postępowania administracyjnego jednoznacznie zeznał do protokołu przesłuchania strony, iż rodziny w Polsce nie posiada; 4. art. 61 § 1 i § 3 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. - przez oparcie rozstrzygnięcia Sądu I instancji na stwierdzeniu, jakoby studiowanie przez skarżącego w Polsce stanowiło okoliczność uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy nie sposób jest tej okoliczności zrównać z przesłanką "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" ani "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", podczas gdy wykonanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie skutkuje w sposób automatyczny ani przerwaniem studiów przez cudzoziemca, ani wykreśleniem go z listy studentów. W związku z powyższym wniesiono o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2026 r., przez orzeczenie o "odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji" oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej, na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że na mocy decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 6 listopada 2025 r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Z uwagi na charakter nałożonego na skarżącego obowiązku powrotu do Rwandy, uprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego o trudnych do odwrócenia skutkach w razie wykonania zaskarżonej decyzji przed zakończeniem niniejszego postępowania sądowego. Przede wszystkim istotne znaczenie miał podany przez Sąd fakt przebywania przez skarżącego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej od 2021 r. i podjęcia studiów. Mając na względzie nakazane miejsce powrotu cudzoziemca, nie można było uznać za przekonujące twierdzenia zawarte w zażaleniu, iż cudzoziemiec ma możliwość dalszego studiowania w formie niestacjonarnej, w formule online lub korespondencyjnej. Przypomnieć należy, że badając wniosek o udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania, ocenie podlegają przede wszystkim potencjalne skutki, jakie może ponieść strona w związku z wykonaniem decyzji przed rozpoznaniem skargi. W rezultacie w przedmiotowym przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji rzutowałoby na brak możliwości dokończenia studiów co oznacza, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie sprawy kwestie dotyczące niewykazania faktu prowadzenia w Polsce życia rodzinnego, w tym posiadania w Polsce córki nie miały wpływu na wynik sprawy. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia, zgodnie z art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4