II OZ 618/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 594/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębów [...], [...], [...] i [...] w gminie [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 594/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gospodarstwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na uchwałę Rady Gminy Potęgowo z dnia 23 kwietnia 2021 r., nr XXXII/307/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębów K., N., W. i M. w gminie P. stwierdził nieważność tej uchwały w części odnoszącej się do stanowiących własność skarżącej spółki działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], gmina P. pkt 1), stwierdził nieważność § 18 i § 40 ust. 3 uchwały w odniesieniu do stanowiącej własność spółki działki nr [...], obręb [...], gmina P. (pkt 2), oddalił skargę w pozostałej części (pkt 3) i zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania (pkt 4). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Rada Gminy Potęgowo, a Sąd postanowieniem z dnia 8 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 594/22 odrzucił skargę kasacyjną. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.) było nieuzupełnienie jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 1 czerwca 2023 r. pełnomocnik organu została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego pisma. Na wykonanie zarządzenia zakreślono termin siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 2 czerwca 2023 r., a więc - jak przyjął Sąd - termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął bezskutecznie w dniu 9 czerwca 2023 r., tj. w dniu następującym po dniu wolnym od pracy. W dniu 15 czerwca 2023 r. pełnomocnik Rady Gminy złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, jednocześnie dopełniając czynności. Po rozpoznaniu wniosku Sąd postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 594/22 odmówił Radzie Gminy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 19 kwietnia 2023 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 450/23 oddalił wniesione na to postanowienie zażalenie. W tak ustalonych okolicznościach, w ocenie Sądu, skargę kasacyjną należało odrzucić. Zażalenie na wskazane wyżej postanowienie wniosła Rada Gminy Potęgowo, reprezentowana przez tę samą pełnomocnik, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Dwa zarzuty zostały odniesione do art. 178 P.p.s.a. Pełnomocnik podniosła błędne przyjęcie, że istnieje podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej, podczas gdy oświadczenie o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie zostało złożone w terminie. Nie zgodziła się, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na niezłożenie w terminie wniosku o rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, dlatego ustawodawca zastrzegł, że winna zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.). Jednym z wymogów formalnych skargi kasacyjnej jest to, aby zawierała ona wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 P.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Prawidłowo więc wezwano pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną do uzupełnienia tego braku formalnego. Bieg terminu do jego uzupełnienia rozpoczął się w dniu 2 czerwca 2023 r. i zakończył bezskutecznie w dniu 9 czerwca 2023 r. Brak formalny został co prawda uzupełniony, lecz już po upływie terminu (15 czerwca 2023 r.), a wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej został prawomocnie oddalony. Konsekwencją nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braku skargi kasacyjnej było jej odrzucenie. W rozpoznawanym zażaleniu pełnomocnik podnosi wykluczające się zarzuty. Z jednej strony twierdzi, że wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie został złożony w terminie, z drugiej zaś wprost podaje, że czynność ta dokonana została z uchybieniem terminu, jednak brak ten nie powinien prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej, gdyż stanowi to przejaw nadmiernego formalizmu, naruszającego prawo skarżącego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Odnosząc się do tak skonstruowanych zarzutów zażalenia należy zauważyć, że wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postaci uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej nie można jednocześnie twierdzić, że czynność ta została dokonana w terminie. Jak zaś wskazano na wstępie skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, dlatego dotknięta była brakiem formalnym. Taki brak formalny uniemożliwia nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu, aczkolwiek podlega usunięciu. Mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, ustawodawca umożliwia stronie usunięcie tego braku. Jeżeli jednak strona z takiej możliwości nie skorzysta w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, ONSAiWSA 2014 r. nr 3, poz. 39). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.