II OZ 798/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P., D.K., R.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 450/24 utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2024 r. nr 83/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 450/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 7 listopada 2024 r., odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zażaleniem (mylnie zatytułowanym jako "skarga kasacyjna") K.P., D.K., R.P. i D.K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 Ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie (lub zarządzenie) referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie (starszego) referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 Ppsa, ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 Ppsa. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie D.K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od zarządzenia starszego referendarza sądowego z 7 listopada 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy zarządzenie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Dodatkowo zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie z art. 252 § 3 Ppsa zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wydane w stosunku do D.K. mogła wnieść tylko D.K. W związku z tym, skoro K.P., R.P. i D.K. nie byli wnioskodawcami w tej sprawie, to wniesione przez nich zażalenie było niedopuszczalne i również z tej przyczyny podlegało odrzuceniu. Zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 tej ustawy. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.