II OZ 866/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 215/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej D.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 215/23 w sprawie ze skargi D.W. na przewlekłość prowadzenia postępowania i bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, znak: PINB.IOT.5162.23.2022 postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 21 lutego 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 215/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), na etapie rozpoznania skargi kasacyjnej D.W. (dalej jako skarżąca), od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 215/23 w sprawie ze skargi D.W. na przewlekłość prowadzenia postępowania i bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, znak: PINB.IOT.5162.23.2022, odrzucił skargę kasacyjną i orzekł o zwrocie wpisu od tej skargi kasacyjnej. Sąd przywołał przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące terminu wnoszenia skargi kasacyjnej – art. 177 § 1 P.p.s.a. oraz o odrzuceniu skargi kasacyjnej art. 178 P.p.s.a. i stwierdził, że wobec odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanowieniem WSA w Warszawie z 19 grudnia 2024 r., skargę kasacyjną należało uznać za wniesioną z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Skoro uchybiono terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej to stosownie do art. 178 P.p.s.a. podlegała ona odrzuceniu. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia w takim zakresie. Zarzucono naruszenie art. 178 w zw. z art. 177 § 3 P.p.s.a., polegające na nieprawidłowym przyjęciu, ze skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, skoro pełnomocnik Skarżącej nie dysponował wyrokiem wraz z jego uzasadnieniem do dnia 18 listopada 2024 r., a w konsekwencji przyjęciu przez WSA, iż zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym. Pełnomocnik wskazuje, że nigdy nie zostało mu doręczone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. O odmowie dowiedział się w BOI Sądu, po czym wszczął procedurę reklamacyjną wobec Poczty Polskiej S.A. w związku z niedoręczeniem mu tego postanowienia. Dowód na brak doręczenia znajduje się w aktach sprawy. Tym samym nie miał możliwości, ani szansy na zażalenie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na skutek błędu Poczty Polskiej S.A. został pozbawiony skorzystania z tego środka ochrony prawnej. Do odrzucenia skargi kasacyjnej doszło z naruszeniem art. 178 w zw. z art. 177 § 3 P.p.s.a. W dniu 29 sierpnia 2024 r. ostał zawiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Poinformowano go, że wyrok z uzasadnieniem został doręczony skarżącej. Z powodu braku kontaktu ze skarżącą niezwłocznie zapoznał się z aktami sprawy i wniósł o doręczenie wyroku z uzasadnieniem na piśmie. Przytaczając treść art. 177 § 3 P.p.s.a. pełnomocnik wskazuje, że uregulowanie to zakłada, że wraz z ustanowieniem pełnomocnik otrzyma od strony, która dysponuje wyrokiem wraz z uzasadnieniem tenże wyrok. W jego przypadku tak się nie stało zatem złożył wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem 10 września 2024 r. Sąd doręczył mu wyrok z uzasadnieniem 18 listopada 2024 r. Od tego momentu dysponował pełną materialną treścią wyroku z uzasadnieniem. Stąd też pomimo uchybienia terminowi na wniesienie skargi kasacyjnej w związku z art. 177 § 3 P.p.s.a. – na co wskazywał we wniosku o przywrócenie terminu na wniesienia skargi kasacyjnej z 25 listopada 2024 r. – uczynił wszystko, aby wyrok z uzasadnieniem uzyskać i niezwłocznie po jego uzyskaniu wnieść w imieniu skarżącej skargę kasacyjną. Niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło wskutek okoliczności, na które nie mógł mieć wpływu – brak otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem. Nie zaistniała zatem przesłanka do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu wniesienia jej po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jednak ustawodawca przewidział też inny bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku ustanowienia pełnomocnika dla strony. Jak stanowi art. 177 § 3 P.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, czy uchybiono terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Jeśli tak to podlegała ona odrzuceniu, w przeciwnym razie powinna zostać rozpatrzona po usunięciu ewentualnych braków formalnych. Odrzuceniu może podlegać również gdy z innych przyczyn stała się niedopuszczalna. Skoro z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymała wyrok z uzasadnieniem 22 kwietnia 2024 r. (zpo. k. 103 akt) a 30 kwietnia 2024 r. złożyła do Sądu wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, to zasadniczy termin do wniesienia skargi kasacyjnej zaczął biec dla skarżącej 23 kwietnia 2024 r. i upływał 23 maja 2024 r. Termin ten nie rozpoczyna jednak biegu gdy stronie występującej z wnioskiem o uzasadnienie wyroku został wyznaczony pełnomocnik z urzędu. Wówczas termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia tego pełnomocnika o wyznaczeniu do reprezentowania strony. Skoro zatem pełnomocnik został wyznaczony pełnomocnikiem skarżącej pismem Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z 13 sierpnia 2024 r. doręczonym mu 29 sierpnia 2024 r., to skargę kasacyjną powinien złożyć 29 września 2024 r. Okoliczność, że nie miał kontaktu z mocodawcą nie zmienia faktu, że do 29 września 2024 r. miał czas aby zapoznać się z aktami sprawy w tym z wyrokiem i wnieść skargę kasacyjną. Samo wniesienie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem 10 września 2024 r. było czynnością niewystarczającą bowiem od razu przy zapoznaniu się z aktami sprawy mógł wykonać kopię wyroku znajdującego się w aktach sprawy i sporządzić skargę kasacyjną lub opinię przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Czas oczekiwania na doręczenie przez Sąd wyroku z uzasadnieniem na jego wniosek uznać należy za czas za upływ którego ponosił on odpowiedzialność. Twierdzenia pełnomocnika o braku kontaktu ze skarżącą podważa jednak sama skarżąca w piśmie z 2 grudnia 2024 r., zwracając się o wyznaczenie nowego pełnomocnika z urzędu w miejsce wyznaczonego. Wskazuje że już 30 kwietnia 2024 r. podjęła próbę kontaktu z wyznaczonym jej pełnomocnikiem z urzędu i próba ta okazała się skuteczna. Tego też dnia przesłała mu na jego skrzynkę elektroniczną wyrok z uzasadnieniem z systemu Passa. W dniu 6 września 2024 r. pełnomocnik twierdził, że nadal brakuje mu dokumentów do wniesienia kasacji. Skarżąca wskazała też dalsze okoliczności, z których wynika, że pełnomocnik zwlekał z wniesieniem skargi kasacyjnej. Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej była przedmiotem oceny przez Sąd I instancji i Sąd ten w postanowieniu z 19 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 215/23 uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu bowiem pełnomocnik nie przedstawił we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej okoliczności wskazujących na brak winy. Sąd zauważył, że z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą jednoznacznie wynika, że miał on możliwość wcześniejszego zapoznania się ze sprawą i złożenia skargi kasacyjnej w terminie krótszym niż niespełna trzy miesiące od ustanowienia go pełnomocnikiem z urzędu. Sąd stwierdził, że pomyłka, nieuwaga czy zaniedbanie nie są okolicznościami wyjątkowymi, którym nie sposób zapobiec lub przeciwdziałać. Sąd stwierdził wprost, ze uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było zaniedbaniem pełnomocnika oraz jego nieskutecznej komunikacji z mocodawczynią, co świadczyło o braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Pełnomocnik nie wniósł zażalenia na powyższe postanowienie z 19 grudnia 2024 r. i stało się ono prawomocne. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika postanowienie Sądu o odmowie przywrócenia terminu zostało do niego przesłane 27 grudnia 2024 r. ale nie odebrał go i uznano je za skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego. Wobec powyższego wbrew twierdzeniom pełnomocnika Sąd I instancji miał podstawy do uznania skargi kasacyjnej za wniesioną po upływie terminu gdyż prawomocnie termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie został przywrócony. Doszło zatem do uchybienia terminu a to obligowało Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.