II OZ 896/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 705/24 w przedmiocie przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 22 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 705/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 22 maja 2024 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 21 października 2024 r. Przewodniczący Wydziału wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych ww. skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, wraz z jego odpisem. Powyższego wezwania nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata pisma o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z 5 listopada 2024 r. i awizo powtórne z 13 listopada 2024 r.), po czym 21 listopada 2024 r. zwróciła nieodebraną przesyłkę do Sądu, którą uznano za skutecznie doręczoną w dniu 19 listopada 2024 r. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, postanowieniem z dnia 4 grudnia 2024 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 grudnia 2024 r. W dniu 20 grudnia 2024 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) profesjonalny pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, załączając pismo uzupełniające braki. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że Poczta Polska nie doręczyła mu wezwania, nie powiadomiła go ani o pierwszej, ani o drugiej awizacji przesyłki. W związku z powyższym pełnomocnik nie miał wiedzy o przesyłce. Podał, że wystąpił do Poczty Polskiej z reklamacją na okoliczność braku podwójnej awizacji przesyłki, żądając wyjaśnienia sprawy. Na dowód załączył do wniosku reklamację z 20 grudnia 2024 r., z którą wystąpił do Poczty Polskiej. Sąd zarządzeniami z dnia 8 stycznia 2025 r. i 10 marca 2025 r., odebranymi odpowiednio przez pełnomocnika skarżącego w dniach 28 stycznia 2025 r. i 18 marca 2025 r., wzywał pełnomocnika skarżącego do udzielenia informacji, czy pełnomocnik otrzymał z Poczty Polskiej S.A. odpowiedź na reklamację z 20 grudnia 2024 r., a jeśli tak, Sąd wzywał do nadesłania tej odpowiedzi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wezwania te pozostały bez odpowiedzi. Uzasadniając odmowę przywrócenia przedmiotowego terminu Sąd podniósł, że okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią o braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Za niewystarczającą Sąd uznał argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu. Wskazał, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, z adnotacji poczynionych przez doręczyciela na zwróconej Sądowi przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, że przesyłka była dwukrotnie prawidłowo awizowana w dniach 5 i 13 listopada 2024 r. W takich okolicznościach sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej (uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej). W tym zakresie podjęta przez profesjonalnego pełnomocnika, powołana w przedmiotowym wniosku, czynność w postaci wystąpienia z reklamacją do operatora pocztowego, który dokonywał doręczenia przesyłki, o wyjaśnienie doręczenia przesyłki w sprawie, nie była wystarczająca. Nie wystarczy bowiem samo twierdzenie strony, że złożyła na poczcie reklamację przesyłki, która została zwrócona do Sądu. Należało nade wszystko nadesłać odpowiedź uzyskaną od operatora pocztowego na reklamację, czego pełnomocnik skarżącego zaniechał, mimo dwukrotnego wzywania przez Sąd do jej nadesłania zarządzeniami z dnia 8 stycznia 2025 r. i 10 marca 2025 r., odebranymi odpowiednio przez pełnomocnika w dniach 28 stycznia 2025 r. i 18 marca 2025 r., pozostawiając wezwania bez odpowiedzi. Zdaniem Sądu jedynie w ten sposób możliwe było skuteczne uprawdopodobnienie braku winy w niezachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej w postaci uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Ewentualny pozytywny wynik zainicjowanego postępowania reklamacyjnego mógłby być podstawą uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże pełnomocnik skarżącego do dnia wydania niniejszego postanowienia odpowiedzi na reklamację nie nadesłał, ignorował również wezwania Sądu wzywające do jej nadesłania. Z powyższych względów Sąd odmówił przywrócenia terminu. Zażaleniem T. P. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: - art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie informacji o złożonej skardze na działanie Poczty Polskiej, co miało wpływ na terminowe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej; - zasady zaufania obywateli do organów państwa, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP poprzez brak oczekiwania na odpowiedź Poczty Polskiej w sprawie złożonej skargi, co mogło mieć wpływ na możliwość terminowego uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że sytuacja na Poczcie Polskiej jest bardzo trudna, doszło do zwolnień grupowych, Poczta generuje poważne straty finansowe, co się odbija na jej pracy. Należy zatem przyjąć interpretację dopuszczającą możliwość przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej z uwagi na nieprawidłowości w doręczeniu, do których doszło w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie Sądu pierwszej instancji, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności zasadniczo przysługuje w sytuacji, gdy strona jest świadoma tego, że ustawowy termin do dokonania danej czynności procesowej już upłynął, a zatem nie kwestionuje tego, że uchybiła temu terminowi, jednakże podnosi, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Tymczasem twierdzenia skarżącego skupiają się na kwestii skuteczności doręczenia zastępczego jego pełnomocnikowi wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, wraz z jego odpisem. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie został on powiadomiony o przesyłce zawierającej powyższe wezwanie, nie pozostawiono mu bowiem żadnego, ani pierwszego, ani drugiego awiza. Skarżący w istocie wywodzi zatem, że nie doszło do skutecznego doręczenia mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych jego skargi kasacyjnej, co z kolei sprowadza się do tezy, że termin do uzupełnienia tego braku nie rozpoczął biegu. Podkreślenia jednak wymaga, że kwestia skuteczności doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej została przesądzona w postanowieniu Sądu pierwszej instancji z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 705/24, którym odrzucono przedmiotową skargę kasacyjną a które to postanowienie nie zostało zaskarżone przez skarżącego. W postanowieniu tym Sąd wprost wskazał, że cyt. "wezwanie skierowane do pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, dwukrotnie awizowane w dniach 5 i 13 listopada 2024 r., uznać należało za skutecznie doręczone w dniu 19 listopada 2024 r.". Podważanie ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji w ww. postanowieniu na etapie postępowania wszczętego wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne. Ustalenia te mogły być kwestionowane w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, którego jednak skarżący nie wniósł. W kontekście powyższego jako nietrafne należy ocenić uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, który - rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu – ponownie dokonał analizy skuteczności doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tymczasem kwestia ta wykracza poza ramy postępowania w zakresie przywrócenia terminu. Jeżeli bowiem strona wnosi o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności, to - jak już wyżej wskazano - nie może jednocześnie w ramach takiego postępowania twierdzić, że termin do dokonania tej czynności nie upłynął, do czego w istocie zmierza argumentacja skarżącego podważająca skuteczność doręczenia przedmiotowego wezwania w trybie zastępczym z art. 73 p.p.s.a. W sytuacji zatem, gdy wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie koncentrował się jedynie na kwestii wadliwego doręczenia w trybie zastępczym wezwania do uzupełnienia tego braku i strona na tym opierała argumentację o braku jej winy, nie było podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ust. 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.