II OZ 942/21

Dnia 25 stycznia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 529/20 o odrzuceniu skargi Z.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 stycznia 2021 r., II SA/Wr 529/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu odrzucił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (DWINB) z [...] września 2020 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Z. W. złożyła skargę na w/w decyzję DWINB utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z [...] czerwca 2020 r., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB z [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], którą stwierdzono wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB, znak: [...] z [...] grudnia 2012 r. Postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r. przyznane zostało skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W wykonanym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II z 19 listopada 2020 r., w dniu 18 grudnia 2020 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej adw. A. K. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie 4 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych przez skarżącą oraz podanie numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie z 19 listopada 2020 r. doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej 7 stycznia 2021 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 152 akt sprawy). W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nie usunął braków formalnych skargi. Mając na uwadze powyższe sąd pierwszej instancji opisanym na wstępie postanowieniem skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez nowego pełnomocnika z urzędu adw. P. M.-S. w miejsce dotychczasowego pełnomocnika adw. A. K., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: - art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej prawa do sądu polegające na odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez pierwotnego pełnomocnika skarżącej braków formalnych skargi przez nadesłanie 4 egzemplarzy odpisów skargi oraz podanie numeru PESEL, a następnie odrzucenie zażalenia pełnomocnika skarżącej z uwagi na niedołączenie odpisu zażalenia, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej możliwości skutecznego dochodzenia swych praw, pomimo, że nie miała ona świadomości istnienia tych braków; - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedokonanie oceny stanu faktycznego w zakresie okoliczności wskazujących na wystąpienie wyjątkowego przypadku w sprawie skutkującej wobec skarżącej ograniczeniem konstytucyjnego prawa strony do sądu, - art. 7 K.p.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę słusznego interesu strony, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wnosi o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia, - przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy i oświadcza, że nie zostało opłacone w całości ani w części. W uzasadnieniu zażalenia podnosi się, że w niniejszej sprawie nastąpił szereg okoliczności za które skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności. Skarżąca utrzymuje, że nie miała wiedzy o "decyzjach" wydawanych przez sąd. O swojej rzekomej śmierci skarżąca dowiedziała się kiedy skontaktowała się telefonicznie z sądem wojewódzkim we Wrocławiu, aby ustalić na jakim etapie jest sprawa. Wyjaśnia, że były pełnomocnik skarżącej adw. A. K. w dniu 26 maja 2021 r. poinformował sąd, że skarżąca zmarła, co skutkowała wnioskiem o umorzenie postępowania, zamiast uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 3 sierpnia 2021 r. odmówił umorzenia postępowania z uwagi na okoliczność, że skarżąca żyje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 Ppsa. Dodatkowo zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z kolei z treści art. 49 § 1 Ppsa wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 Ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wezwań sądu. W niniejszej sprawie, brak skargi w postaci braku podania numeru PESEL oraz braku odpisów skargi dla pozostałych stron postępowania nie zostały usunięte w terminie, zatem sąd pierwszej instancji zobligowany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa i odrzucenia skargi. Wyjaśnić należy, że na obecnym etapie postępowania nie ma znaczenia dlaczego strona skarżąca nie uzupełniła w terminie braków formalnych skargi. Przyczyny niewykonania wezwania mogłyby być podstawą ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu. Odnotować jeszcze wypada, że strona skarżąca w zażaleniu zarzuca naruszenie szeregu wyłuszczonych przepisów "K.p.a." (w zażaleniu tego oznaczenia nie rozwinięto), stronie zapewne chodzi o ustawę – Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazać jednakże należy, że sąd pierwszej instancji nie stosował i nie mógł stosować przywołanych przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem postępowanie przed sądem administracyjnym normuje ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie Kodeks postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.