II SA/Bd 388/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant sekretarz sądowy D. M. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. wniosku S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

U z a s a d n i e n i e: Stowarzyszenie Kruszynek złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - chlewni wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K., gmina K., działka nr [...]. W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji opartym o art. art. 86f ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112), zwana dalej: "u.u.i.ś.", argumentowała, że wykonanie wynikających z niej uprawnień doprowadziłoby do powstania nieodwracalnych zmian w środowisku. Doszłoby bowiem do zniszczenia siedliska bociana czarnego oraz przez naruszenie zakazu odprowadzania ścieków, wynikającego z art. 75 Prawa wodnego, do zanieczyszczenia wód podziemnych, którego skala jest trudna do przewidzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Skarżące Stowarzyszenie powołało się na art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., który stanowi, że do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym, że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Przepis art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., został dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 784) i wszedł w życie 13 maja 2021 r Należy odnotować, że w orzecznictwie wskazywało się, iż wstrzymanie wykonania decyzji środowiskowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe. Podnoszono bowiem, że zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, natomiast skutków takich zasadniczo nie wywołuje decyzja środowiskowa, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wprowadzającej art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., wskazano, że: "rozwiązanie wprowadzane w nowym art. 86f ustawy zapewni możliwość stosowania przez sądy administracyjne środków tymczasowych w stosunku do ostatecznych decyzji środowiskowych. Ponadto w powyższym dokumencie wskazano, że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy rozumieć następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano skarżoną decyzję. Powyższe oznacza, że ewentualne, a zatem nawet hipotetyczne podjęcie realizacji przedsięwzięcia musi zostać ocenione przez pryzmat następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Należy jednak wskazać, że po wprowadzeniu więc regulacji art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., zaszły podstawy do odmiennej oceny możliwości wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej. W ramach oceny wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji wojewódzki sąd administracyjny ocenia jakie potencjalne następstwa dla środowiska może wywołać "wykonanie" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dlatego też, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na skutki, jakie wywoła realizacja przedsięwzięcia po uregulowaniu jego stanu formalno-prawnego na dalszych etapach postępowania inwestycyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 18.03.2025 r., sygn.. akt: III OZ 55/25). Zwłaszcza, że przepisy u.u.i.ś., zostały z dniem 16 września 2023 r. znowelizowane, poprzez dodanie art. 86f ust. 2a, który stanowi, że sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 86f ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. W ocenie Sądu powoływanie się we wniosku na realną możliwość – wskutek realizacji zaskarżonej decyzji - zniszczenia siedliska bociana czarnego oraz odprowadzanie ścieków wbrew zakazowi, wynikającemu z art. 75 Prawa wodnego, a przez to zanieczyszczenie wód podziemnych, którego skala jest trudna do przewidzenia zostało uprawdopodobnione. Konstrukcja przepisu art. 86f ust. 1 oraz 2a u.u.i.ś., jest oparta na założeniu art. 61 § 3 p.p.s.a., że we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wystarczające jest uprawdopodobnienie zdarzenia, na które powołuje się wnioskodawca, a nie jego wykazanie. W przedmiotowej sprawie na ocenę Sądu o uprawdopodobnieniu powyżej wskazanych negatywnych i nieodwracalnych skutków dla środowiska wpływa zarówno treść opinii z dnia [...].2022 P. S. (k. 939 akt administracyjnych organu I instancji, tom II), jak i negatywne stanowisko Nadleśnictwa G. wyrażone w piśmie z dnia [...].2021 (k. 1811 akt administracyjnych organu I instancji, tom IV). Z dokumentów tych wynika realna groźba zanieczyszczenia wód podziemnych wskutek niekontrolowany odpływ ścieków jak i groźba zniszczenia siedliska bociana czarnego. Niekontrolowany odpływ ścieków, naruszający art. 75 Prawa wodnego, wyczerpuje też przesłanki art. 86f ust. 2a u.u.i.ś. (zagrożenie negatywnych i nieodwracalnych skutków dla środowiska poprzez naruszenie prawa). Wobec powyższego zaszły przesłanki do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 86f ust. 1 oraz 2a u.u.i.ś., w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a.