II SA/Bk 128/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy D. M. (dalej jako "skarżący"). Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie skarżącego wskazał, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa art. 79 ust. 2. Zdaniem Kolegium brzmienie przywołanego przepisu wskazuje, że organ administracji publicznej nie dysponuje w tym zakresie uznaniem administracyjnym. Przeciwnie, decyzja wydawana w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy ma charakter związany, co oznacza, że treść rozstrzygnięcia determinuje bezwzględnie obowiązujący przepis prawa. Innymi słowy, przy zaistnieniu okoliczności tam wskazanej, tj. nieprzedstawienia organowi w wymaganym terminie stosownego orzeczenia lekarskiego, starosta zatrzymuje prawa jazdy. Organ zauważył, że ostateczną decyzją uprawnionego organu z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...], skarżący został skierowany na badanie lekarskie. W świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, iż decyzja ta jest ostateczna, zaś jej adresat do dnia [...] października 2019 r. nie przedstawił staroście orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. W konsekwencji Starosta zobligowany był zatrzymać stronie prawo jazdy. W skardze złożonej do Sądu p. D. M. zarzucił naruszenie: 1. art. 101 ust.1 pkt 3 lit a ustawy o kierujących pojazdami, polegający na przyjęciu przez SKO w S., że istnieją przesłanki formalne przesłanki do zatrzymania prawa jazdy, ze względu na nie dostarczenie wymaganych dokumentów i stosownego orzeczenia lekarskiego, w sytuacji gdy w toku prowadzonego postępowania skarżący złożył stosowną dokumentację lekarską (zaświadczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz Orzeczenie Lekarskie nr [...]), tym bardziej, iż w trakcie pobytu na oddziałach Szpitala wykluczono aby skarżący doznał "epizodu padaczkowego". Orzeczenie lekarskie wskazuje jednoznacznie brak "przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi"; 2. art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania albowiem wydaje się, iż załączone do akt dokumenty medyczne jednoznacznie wykluczają aby skarżący doznał tzw. epizodu padaczkowego, a w/w dokumenty nie mogą budzić wątpliwości pod względem fachowości i rzetelności; 3. art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewystarczające, niewyczerpujące i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego (brak dostatecznych wyjaśnień i pouczeń ze strony organu administracyjnego tj. Starostwa S.) oraz brak wszechstronnego rozpoznania zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji pozostającej w sprzeczności z interesem prawnym obywatela oraz podstawowymi zasadami współżycia społecznego (naruszającego podstawowe prawa obywatela RP), albowiem decyzja Starosty pozbawiła skarżącego prawa do poruszania się pojazdami mechanicznymi (co jest niezbędne nie tylko do normalnego życia, ale także do podjęcia pracy zarobkowej – obecnie skarżący poszukuje pracy, ma na utrzymaniu rodzinę). Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Do skargi skarżący dołączył orzeczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na tej podstawie prawnej jest zatem: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i niewykonanie tego obowiązku, nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skarżący w wymaganym trybie został skierowany na badania lekarskie i nie dopełnił nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie. Nie może więc budzić wątpliwości, że w realiach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy. Decyzja o skierowaniu na badania z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] jest ostateczna (nie była zaskarżana przez skarżącego), co oznacza, że powinna być respektowana tak przez samego skarżącego, jak również przez organy prowadzące postępowanie w sprawie niniejszej. Organy obu instancji były związane treścią tej decyzji, a w związku z tym, że skarżący nie przedstawił w terminie (zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy) orzeczenia uprawnionego lekarza, nie miały innej możliwości, jak orzec o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja taka ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. I OSK 2567/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym postępowaniu sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do badania legalności decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, a zatem wywołuje określone skutki prawne. O konsekwencjach niepoddania się wymaganym badaniom lekarskim skarżący został pouczony w decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. Wpływu na wynik sprawy nie miała dokumentacja medyczna, w tym badanie okulistyczne i zaświadczenia lekarskie lekarza neurologa, przedłożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Dokumenty te nie spełniały bowiem wymagań przewidzianych dla orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Orzeczenia takie powinny zostać wydane przez uprawnionego lekarza, którym jest osoba spełniająca wymagania wyszczególnione w art. 77 ustawy i w formie zgodnej z rozporządzeniem wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 81 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Powyższej oceny sprawy nie może również zmienić dołączone na etapie skargi do sądu orzeczenie lekarskie z dnia 15 stycznia 2020 r. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że na dzień orzekania przez organy skarżący nie przedstawił orzeczenia o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, wydanego przez uprawnionego lekarza. W takim zaś stanie faktycznym, wobec ziszczenia się przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy było prawidłowe i nie naruszało prawa. Jeżeli zaś ustąpiła przyczyna zatrzymania prawa jazdy skarżący może ubiegać się o jego zwrot. Zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.