Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bk 151/20

II SA/Bk 151/20 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2020-06-25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia
25 czerwca 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na Z. Ł. (dalej również jako Skarżący) kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia [...] maja 2019 r. naruszenia w zakresie: (-) wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, oraz (-) wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm. – dalej: "u.t.d." oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy). Z akt sprawy i ustaleń poczynionych przez organy wynika, że podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki T. przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. w B. stwierdzono, że kierujący - Z. Ł. – przewoził zarobkowo pasażera, który zamówił przejazd przy pomocy aplikacji "BOLT". Kurs rozpoczął z ul. [...] na ul. [...] w B. Pasażerka Pani E. M. dokonała płatności za wykonany kurs w wysokości 5,79 zł za pośrednictwem aplikacji "BOLT", nie otrzymując tym samym paragonu. Kierowca okazał do kontroli jedynie prawo jazdy i dowód osobisty. Jednocześnie kierujący nie okazał do kontroli: zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz, orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca zeznał do protokołu przesłuchania w charakterze strony, że nie posiada żadnych uprawnień, także badań lekarskich i psychologicznych, a według jego wiedzy wymaganą licencję co do wykonywanych przewozów posiada firma E. Sp. z o.o. Podczas czynności kontrolnych sporządzono protokoły przesłuchania strony i świadka (pasażera). Organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nałożył na Z. Ł. jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym karę pieniężną w wysokości 2000 zł tytułem stwierdzonych naruszeń, tj. Ip. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. W odwołaniu od decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego pełnomocnik Z. Ł. podniósł zarzuty naruszenia: - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nieustalenie, czy czynności wykonywane przez stronę nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej, czy strona posiadała status przedsiębiorcy w chwili kontroli oraz pominięcie wyjaśnień strony, z których wynikało, że kontrolowany przewóz w dniu kontroli był wykonywany na zlecenie spółki E. Sp. z o.o.; - art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w związku z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był zobowiązany legitymować się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym; - art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w wysokości przekraczającej 12000 zł, ponieważ P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wymierzył skarżącemu inną decyzją karę pieniężną w wysokości łącznej 12000 zł za inne naruszenia z tej samej kontroli drogowej. Zaskarżoną do Sądu decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1- 6, art. 39k ust 1, 2, 3 i 4 oraz art. 39m, a także art. 4 pkt 22 i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. Wskazał następnie, że z zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności protokołu kontroli oraz zeznań strony i pasażerki jednoznacznie wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. został zatrzymany do kontroli drogowej samochód osobowy marki T., którym kierował Z. Ł. i który wykonywał w imieniu własnym usługę przewozową zamówioną przez ww. pasażerkę za pośrednictwem aplikacji "BOLT". Przewóz został przez stronę zrealizowany z ulicy [...] na ulicę [...] w B. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność wykonywania przewozu w imieniu innego podmiotu (tj. żadnej umowy o współpracy, zlecenia, potwierdzeń dotyczących rozliczeń), wobec tego kontrolujący ustalili, iż wykonawcą przewozu w dniu [...] maja 2019 r. był skarżący. W trakcie kontroli przesłuchano kierującego w charakterze strony, który oświadczył, że wykonuje przewozy okazjonalne pasażerów zamawiających usługę przy użyciu aplikacji BOLT od około [...] marca 2019 r. Z zeznań strony wynikało, że wynagrodzenie otrzymuje od spółki E., z którą zawarł umowę najmu pojazdu. Skarżący zeznał też, że miał podpisać umowę zlecenia z ww. Spółką, ale do tego nie doszło. Skarżący oświadczył, że nie posiada umowy o świadczenie usług przewozowych ani regulaminu świadczenia takich usług. Podczas kontroli stwierdzono, że skarżący nie dysponuje orzeczeniem lekarskim potwierdzającym brak przeciwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczeniem psychologicznym potwierdzającym brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Także po kontroli, w toku uzupełniania materiału dowodowego w sprawie skarżący nie przedstawił organowi I instancji wymaganych orzeczeń lekarskich i tym samym organ I instancji zasadnie nałożył na niego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł, tytułem naruszenia lp.4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Zdaniem organu skarżący był jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Wobec powyższego, skoro podmiot wykonujący przewóz realizuje go osobiście to, nie jest w żaden sposób wyłączony z obowiązku posiadania stosownych uprawnień. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika w zakresie nieustalenia okoliczności, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy organ odwoławczy uznał ten zarzut za nieistotny dla sprawy. Wykonywanie transportu drogowego musi bowiem być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. II GSK 670/08). W sprawie zostało udowodnione, że strona faktycznie wykonywała działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. Tym samym brak posiadania statusu przedsiębiorcy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu, że wykonawcą przewozu był inny podmiot, gdyż nie wynika to z treści zeznań samego skarżącego, jak i okoliczności nieprzedłożenia przez stronę jakichkolwiek dowodów potwierdzających tenże fakt. Skarżący sam oświadczył do protokołu przesłuchania, że zawarł ze spółką E. tylko i wyłącznie umowę najmu pojazdu, natomiast nie zawarł żadnej innej umowy tj. umowy zlecenia czy współpracy. Organ stwierdził, że skoro czynności podejmowane przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., skarżący był obowiązany do legitymowania się w chwili kontroli orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem psychologicznym. Ustawodawca wskazał wprost w art. 39m u.t.d., że wymagania, o których mowa w art. 39a-39k stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy, lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Celem badań lekarskich jest stwierdzenie istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych, natomiast celem badań psychologicznych jest stwierdzenie istnienia lub brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy a stanowisku kierowcy. Równocześnie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Organ za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d., bowiem we wskazanej przez stronę decyzji organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12000 zł za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d., co w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załączniku nr 4 do ustawy. W skardze złożonej do tut. Sądu pełnomocnik działający w imieniu Z. Ł. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; 3) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem; 4) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem; 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 6) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie Bolt; 7) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. W myśl art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. W realiach rozpatrywanego przypadku organ nałożył na skarżącego, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. łączną karę 2.000 zł, na którą składały się: 1) kara 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy); 2) kara 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy). Obowiązek posiadania takich orzeczeń wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Zgodnie z art. 39j § 2 u.t.d., badania lekarskie, przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495). Z kolei w myśl art. 39k § 2 u.t.d., badania psychologiczne, przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. W analizowanym przypadku skarżący został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale właśnie jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Skarżący był zatem zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Z niezakwestionowanych skutecznie przez stronę ustaleń faktycznych wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. w B. skarżący przewoził pasażerkę, która usługę przewozu zamówiła za pośrednictwem aplikacji Bolt i za pośrednictwem tej aplikacji wniosła opłatę za usługę zrealizowaną przez skarżącego kierującego pojazdem. W trakcie kontroli skarżący nie okazał żadnych dowodów wskazujących, że przewóz pasażerki był wykonywany w imieniu innego podmiotu, nie przedstawił też zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz, jak też orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zdaniem Sądu w sprawie tej prawidłowo ustalono, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. sygn. I OSK 1361/06, dostępny w CBOSA). Skarżący korzystając z aplikacji Bolt, przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Wynika to z jego zeznań złożonych w charakterze strony kiedy to wskazał, że wynagrodzenie otrzymuje od spółki E. w rozliczeniu raz na tydzień. W konsekwencji należy uznać, że skarżący wykonywał usługę w zakresie transportu drogowego. Była to usługa odpłatna i nie zmienia tego fakt, że płatność odbywała się nie bezpośrednio na linii pasażer - przewoźnik, tylko za pomocą podmiotu trzeciego. Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide: Trybunał w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, LEX nr 2431422 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. III SA/Gd 501/19, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie się zauważa przy tym, że podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, dostępny w CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2013 r. sygn. II SA/Op 529/12). Wobec powyższego, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy. Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji. Ze zgromadzonych w aktach dowodów wynika przy tym, że działanie skarżącego nie miało jednorazowego, incydentalnego charakteru. Skarżący zeznał, że tego rodzaju przewozy wykonuje od około [...] marca 2019 r. i wykonał już kilkadziesiąt kursów. Skarżący nie przedstawił przy tym dowodów wskazujących, że wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innej osoby lub podmiotu. Nie świadczy o tym umowa najmu samochodu zawarta ze spółką E.. W tym stanie rzeczy organy trafnie ustaliły, że skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył zatem karę pieniężną, w oparciu o przepisy art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy, za naruszenia warunków wykonywania transportu drogowego. Do takich warunków należą zaś, zgodnie z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., badania lekarskie i psychologiczne kierowców wykonujących przewóz drogowy. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie właściwie oceniono cały materiał dowodowy. Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Skarżący zawiadomiony o wszczęciu postępowania nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzać, że nie wykonywał we własnym imieniu usługi przewozu, ani też aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego spełniającego wymagania stawiane ustawą. Organy prawidłowo umotywowały wydane decyzje, przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśniły na podstawie jakich dowodów zdecydowano o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Organ odwoławczy odniósł się ponadto do każdego z zarzutów odwołania czyniąc to w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy. W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Pozbawiony jakichkolwiek podstaw jest również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy. Przepis art. 92a ust. 1 nie miał w sprawie zastosowania, gdyż skarżący ukarany został na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Z kolei art. 92a ust. 6 u.t.d. dotyczy kierowców, ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe). Sąd zauważa ponadto, że niniejsze postępowanie odnosi się tylko do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Wobec skarżącego w związku z kontrolą przeprowadzoną 9 maja 2019 r. nałożono także odrębną decyzją karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, albowiem organy stwierdziły, że doszło do naruszeń określonych w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Decyzje te (decyzja PWITD z [...] czerwca 2019 r. nr [...], utrzymana w mocy decyzją GITD z [...] września 2019 r. nr B[...]) kontrolowane były przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Bk 790/19 oddalił skargę Z. Ł.. W realiach rozpatrywanego przypadku wskazać trzeba, że zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. W takim przypadku, wbrew stanowisku strony nie ma zastosowania ograniczenie, o którym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d. Przepis ten dotyczy kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., a zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się i do załącznika nr 3 i załącznika nr 4 zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji, a nałożenie kar następuje w związku z różnymi naruszeniami, co również wyklucza stosowanie ograniczenia z art. 92a ust. 10 u.t.d. Wymierzenie kary w wysokości 2000 zł, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem. W sprawie nie wystąpiły ponadto okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżący nie przedstawił zaś dowodów wskazujących, że naruszenia spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2020
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska Marcin Kojło /sprawozdawca/ Marek Leszczyński /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny